Кіріспе

2004 жылы Аргентинада болған оқиғалар.

Қаңтар

7 қаңтар: АҚШ Батыс жарты шары бойынша мемлекеттік хатшысының орынбасары Роджер Нориега Аргентинаның Кубаға қатысты позициясын сынады, ал Сыртқы істер министрі Рафаэль Биелса өзін қынжырға тигендей және ренжігендей сезінетінін айтып, ұсақ дипломатиялық дағдарысқа бастады. 22 қаңтар: Сан-Роке, Корриентес облысында, көрінетін АҚШ GPS спутнигінің бөлігі болған ғарыш қалдығының бөлігі құлады. 27 қаңтар: Аргентина мемлекеті француз компаниясы Thales Spectrum-ға берілген пайдалану желісін кері қайтарып алғаннан кейін радиоэлектрлік спектрді қайта бақылауға алды. 30 қаңтар: Санта-Феде 2003 жылғы су тасқынынан зардап шеккендерге үкіметтен көмек сұраған наразылық акциясы үкімет үйінің фасадының өртелуімен және бірнеше кеңселердің бұзылуымен аяқталды.

Ақпан

3 ақпан: Үкімет "Қырым соғысы" қылмыскері Гильермо Суарес Мейсонның Эквадор елшісінің көмегімен үй қамауын бұзғанын біледі, ол келесі күні елге қайтарылады. 16 ақпан: Сантьяго-дель-Эстеро облысының әкімі Мерседес Арагонес де Хуарес салық алаяқтығы және саяси қарсыласына шабуыл жоспарлаумен айыпталады. 19 ақпан: Пикетеро қозғалысының жалпыұлттық наразылық күні. 50 мың адам елдің барлық аймақтарында жол тосулар мен демонстрацияларға қатысады, зорлық-зомбылық тіркелмеді. 23 ақпан: Сантьяго-дель-Эстеро облысының бұрынғы әкімі Карлос Хуарестің бұрынғы барлау қызметінің басшысы Антонио Муса Азар оны "Қырым соғысы" кезінде перонист депутатын күштеп жоғалтуға қатысқандығы үшін айыптайды. Хуарездің әйелі, әкім Мерседес Арагонес, бұрынғы әкімді өлтіруді жоспарлағандығы үшін де айыпталады.

Наурыз

3 наурыз: Журналист және тележүргізуші Хуан Кастро Буэнос-Айрес қаласындағы Палермодағы пәтерінен өзін-өзі өлтіруге тырысып секіреді. Ол үш күннен кейін қайтыс болады. 14 наурыз: Патагониядағы Перито Морено мұздығының мұз қабырғасы 16 жылдан кейін алғаш рет 9000 көрерменнің куәлігінде жарылып, құлайды. 19 наурыз: Судья Родольфо Каникоба Коррал президент Карлос Менемнің 1989–1990 жылдардағы "Лас соғысының" әскери басшыларына берген кешірімін конституцияға қайшы деп жариялайды. 24 наурыз: 1976 жылы "Процес" басталған төңкерісті еске алу шаралары аясында бұрынғы концлагерь болған Теңізшілер механика мектебі мұражайға айналдырылады. Армия басшысы де-факто президенттер Хорхе Рафаэль Видела мен Рейнальдо Биньоненің ресми портреттерін алып тастайды. 23 жасар ұрланған Аксель Блумбергтің денесі Буэнос-Айрес провинциясының Морено қаласындағы қоқыс жәшігінен табылған, басынан оқ өткен.

Сәуір

1 сәуір: Буэнос-Айресте 100 мыңнан астам адам өлтірілген Аксель Блумбергтің әкесі Хуан Карлос Блумбергті қолдап, қылмыстық заңдарды қатаңдатуды талаппен демонстрация өткізді. 2 сәуір: Ұлттық конгресс Сантьяго-дель-Эстероға федералдық араласуды жүргізеді. Губернатор Мерседес Арагонес күйеуі Карлос Хуареспен бірге түрмеге қамалды, бұл провинцияда Хуарес отбасының 50 жылдық жартылай феодалдық үстемдігін тоқтатты. Буэнос-Айрес полициясы Аксель Блумбергтің құрбан болғандарын ұрлағандар үшін "бостандық аймағын" құрған күдігіне ілікті. 7 сәуір: Конгресс жаңа қылмыстық заңдарды асығыс түрде талқылап, қабылдады. Көптегендер бұл қадамды Блумбергтің талаптарына демагогиялық және мүмкіндікті пайдаланушылық реакция деп қарастырды. 13 сәуір: Менем әкімшілігінің бұрынғы лауазымды тұлғасы Мария Джулия Алсогарай сыбайлас жемқорлық айыптары бойынша сотқа тартылды. 20 сәуір: Ави Льюис және Наоми Клейн Аргентинаға сапар шегіп, жұмысшылар басқаратын Брукман зауытында "The Take" атты деректі фильмін көрсетті. 22 сәуір: Хуан Карлос Блумбергпен бірге ондаған мың адам екінші рет демонстрацияға қатысты. Көптеген орта тап өкілдері пикетеролар колонналарымен бірікті. Бұрынғы менемистік Әділет министрі Рауль Гранилло Окампоның хатшысы барлық министрлерге ай сайын 50 000 доллар "қосымша" жалақы төленгенін мәлімдеді. 27 сәуір: Сот судьясы Норберто Оярбиде, бұрынғы судья Хорхе Урсо сияқты, Чилидегі бұрынғы президент Карлос Менемді экстрадициялау туралы өтініш жасады. Менем денсаулығына байланысты бұрынғы шақырулардан үш рет бас тарған, бірақ Чилиде "одалиск"пен бірге дәстүрлі ұлттық би билегені көрінді. 29 сәуір: Санта-Федегі су тасқынының жылдығына орай 10 000 адам үкімет үйінің алдында демонстрация өткізіп, жауапты лауазымды тұлғаларды жазалауды талап етті.

Мамыр

3 мамыр: Салық жинаудың жақсаруына байланысты үкімет мемлекеттік қызметкерлердің жалақысын және зейнетақысын көтереді. 5 мамыр: Диего Марадона соңғы демалысынан кейін 5 күн өткен соң, шектен тыс тамақтанғандықтан ауруханаға түсті. 7 мамыр: Ұлттық үкімет Федералды полицияның 107 жоғары лауазымын қысқарды (2003 жылдың шілдесінен бері барлығы 582 лауазым қысқартылды). 10 мамыр: Сот, өзін фюрер деп жариялаған Алехандро Биондини басқаратын «Partido Nuevo Triunfo» атты неонацистік саяси партияға заңды мәртебе беруден бас тартты. 11 мамыр: Petrobras және Repsol YPF компанияларымен келісімге келгеннен кейін үкімет энергия дағдарысын шешу бағдарламасын жариялады. Бұл бағдарлама Ясирета су электр стансасына, Атуча II ядролық электр стансасына ауданды инвестициялар жасауды және мемлекеттік мұнай компаниясы Enarsa құруды қамтиды. Ішкі нарықты қамтамасыз ету үшін табиғи газ, шикі мұнай және бензин экспортына салынатын салықтар арттырылды. 15 мамыр: Провинциялық үкімет 303 Буэнос-Айрес полиция қызметкерін, олардың ішінде «тез оқ ату», азаптау және тұтқындарға сексуалдық зорлық көрсету сияқты бірнеше қылмыстарға қатысқандары үшін қызметтен босатылды. 21 мамыр: Мария Джулия Алсогарай 3 жылға сотталып, заңсыз жолмен алған 700 000 долларын қайтаруға міндеттелді. 30 мамыр: Esso компаниясының бірнеше қызметкері, кеденшілер және кеме капитаннары (барлығы 13 адам) шикі мұнайды контрабандалық жолмен өткізгені үшін айыпталды.

Маусым

1 маусым: Экономика министрі Роберто Лаванья аргентиналық облигация иелеріне борышты күрт жеңілдікпен (номиналды шамамен 60%) алмастыруды ұсынады. 8 маусым: 70 жастағы католик діни қызметкері Хосе Мариани өзінің және басқа да шіркеу өкілдерінің бойдақтығы мен жыныстық тәжірибелері туралы автобиографиялық кітап жариялады, бұл қоғамдық пікірде кең дау тудырды. 11 маусым: Үкімет бұрын жекеменшік болған ұлттық пошта қызметін қайта бақылауға алды. 12 маусым: Президент Киршнер әйелі Кристина Фернандесді Буэнос-Айрес Сенатына кандидат ретінде ұсынды. 16 маусым: Конгресс Аргентинаның Гаитидегі бейбітшілік сақтау күштерін жіберуге келісім берді. 18 маусым: Пикетеролар мен солшыл партиялар бірнеше ірі қалаларда наразылық акцияларын өткізді. Рауль Кастеллдің жақтастары Макдональдс мейрамханаларын басып алып, тамақ талап етті. 29 маусым: Президент Киршнер сауданы дамыту мақсатымен Қытайға сапар жасады. Сыртқы істер министрі Рафаэль Биелса: "Біз [Роджер] Нориегодан және Аргентина ішкі саясатына оның араласуынан жиіркеніп қалдық, біз [АҚШ-тың] арт жағындағы аумақ емеспіз". Нориега Аргентина үкіметінің пикетероларға көрсеткен кеңшілігін және Киршнер мен бұрынғы президент Духальде арасындағы саяси тартысты сынады.

Шілде

6 шілде: Сенат белгілі феминист және атеист Кармен Аргибайды Жоғарғы Сотқа тағайындауды бекітті. 7 шілде: Мисионес штатының Пуэрто-Игуасу қаласында Меркосур, Чили, Венесуэла және Мексиканың 26-шы саммиті басталды. 14 шілде: CGT үш жетекшінің басшылығымен бірікті, олардың әрқайсысы әртүрлі кәсіподақ өкілі. 18 шілде: АМИА оқиғасындағы жарылыстың 10 жылдығы. Жаңа және бұрын жасырылған деректер СИДЕ, экс-президент Менем, судья және Израиль елшісінің қатысуын көрсетеді.

Тамыз

9 тамыз: Үкімет зейнеткерлік зейнетақыны 308 песоға (шамамен 100 доллар) көтереді. 12 тамыз: Депутаттар палатасы Жоғарғы Сот судьясы Адольфо Васкесті айыптайды. Ол Сенатта "саяси сотқа" тартылады. Сенатор Вильма Ибарра шектеулі жағдайларда абортты қылмыстан босату жобасын ұсынады. 16 тамыз: Венесуэла президенті Уго Чавес Кристина Фернандес де Киршнерді аймақтық интеграцияны көрсету мақсатымен Каракасқа шақырады. 23 тамыз: "Лас соғыс" қылмыскері Эмилио Эдуардо Массера жоғалып кеткендердің баласына 200 000 песо (66 000 доллар) өтемақы төлеуге міндетті болады. Буэнос-Айрес агломерациясындағы қараңғылық 600 мың адамды 40 минутқа тоқтан айырады. 25 тамыз: "Пикетеро" қозғалысының жетекшісі Рауль Кастельс Казино Гала Резистенсияны күштеп басып алғандығы үшін Чакода тұтқындалады. 26 тамыз: Хуан Карлос Блумберг Конгресс алдында үлкен демонстрация ұйымдастырады. Ол қылмыс үшін жазаларды қатаңдатуды талап етеді және Аргентинада "адам құқықтары тек қылмыскерлерге ғана арналған" деп мәлімдейді. Көптеген адамдар оны сынаса, саяси оңшылдар оны қолдайды. 31 тамыз: Экономика министрлігі алдында демонстранттар ХВҚ басшысы Родриго Ратоны, Роберто Лаваньямен кездесу кезінде, жанып жатқан шиналар мен "Молотов коктейлімен" қарсы алады.

Қыркүйек

1 қыркүйек: Сот Адольфо Васкес отставкаға кетеді, осылайша өзінің бұрынғы қызметіне қатысты сауалнамадан және 12 000 песолық зейнеткерлік төлемақыны (шамамен 40 есе минималды жалақы) жоғалтудан сақталады. 2 қыркүйек: Жалақы кеңесі (кәсіби одақтар мен корпоративтік өкілдерінен құралған) ең төменгі жалақыны 28,6%-ға көтеріп, 450 песоға (150 доллар) бекітеді. 6 қыркүйек: 1994 жылы шабуылға ұшыраған AMIA еврей қауымдастығының төрағасы Абрахам Каул, сол кездегі президент Карлос Менем тергеуге кедергі келтірді деп мәлімдеді. 7 қыркүйек: Катамаркада 6,4 магнитудалы жер сілкінісі болды, кем дегенде бір адам қаза тапты. Дүмпуілдің ең жоғары Меркалли интенсивтігі VI (күшті) болды және Буэнос-Айреске дейін сезілді. 14 қыркүйек: Ұлттық футбол құрамасының бапкері Марсело Биелса, Аргентина құрамасы Олимпиада ойындарында алтын медаль жеңіп алғаннан кейін, карьерасының шарықталу нүктесінде "тапсырманы орындауға күш-қуаты жетпеуіне" сілтеме жасай отырып, кенеттен отставкаға кетеді. 23 қыркүйек: Экономика министрлігімен келіспеушіліктерге байланысты Альфонсо Прат Гейдің орнына Мартин Редрадо Орталық банк төрағасы болып тағайындалды. 28 қыркүйек: Буэнос-Айрес облысының Кармен-де-Патагонес қаласындағы мектепте 15 жасар оқушы 9 мм-лік тапаншадан сыныптастарына оқ атып, үш оқушыны өлтіріп, бесеуін жарақаттады.

Қазан

1 қазан: Табиғи газ бағасы 7-8% өсті. Аргентинада басқа елдерге қарағанда сұйытылған газбен жұмыс істейтін көліктердің саны көп, сондай-ақ оның өнеркәсібі де оған үлкен мөлшерде тәуелді. Фито Паэз бен Луис Альберто Спинетта 9 күндік Квилмес Рок фестивалін ашты. Дэниел Бурманның "El abrazo partido" фильмі "Оскар" сыйлығы үшін шетел тіліндегі фильмдер номинациясына ілікті. 5 қазан: Голландияның принцессасы Максиманың әкесі Хорхе Зоррегиета 1976 жылы мемлекеттік қызметкердің күштеп жоғалуына қатысы бар деген айып тағылды. 7 қазан: Аргентинаның төленбеген қарызы бойынша облигациялардың 17%-ын (15,3 миллиард доллар) иеленетін жеке зейнетақы қорлары оларды айырбастауға келісті. 10 қазан: Мендосада өткен 10-шы әйелдер жиыны 20 000 наразымен аяқталды. Олар қауіпсіз контрацепция және аборт жасау құқығын талап етті. Католик топтарымен ұсақ зорлық-зомбылық оқиғалары болды. 12 қазан: Колумб күнінің ресми түрде тойлануына қарсы аборигендер қауымдастықтары, халықтық жиналыстар және басқа да ҮЕҰ-лар ұйымдастырған наразылық акциялары, шерулер мен жиналыстар өтті. 15 қазан: Біріккен Ұлттар Ұйымы Аргентинаны, Данияны, Грекияны, Жапонияны және Танзанияны келесі екі жылдық мерзімге БҰҰ Қауіпсіздік Кеңесінің тұрақты емес мүшелері етіп таңдады, ол 2005 жылдың қаңтарында басталады. 20 қазан: Сенат болашақ мемлекеттік мұнай компаниясы Enarsa құруға келісім берді. 26 қазан: Жоғарғы Сот 2002 жылғы банк депозиттерін "песоға" ауыстыруды конституциялық деп жариялады, осы арқылы долларлық шоттар 1,4 песоның жасанды бағамымен және инфляцияға түзетілген индекспен песоға айналдырылды.

Қараша

1 қараша: Министр Лаванья АҚШ-тың Бағалы қағаздар және биржа комиссиясына 62% номиналды жеңілдік көлемдегі Аргентинаның қарызын айырбастау туралы ұсынысын ұсынады. 8 қараша: Лучано Бенетон өзінің Патагониядағы 9 700 км² жерінің 25-ін Мапуче тайпасының пайдалануына береді, олар өз жерлерінің толық қайтарылуын талап етеді. 11 қараша: Үкімет 16 жандармерияның 12 генерал-командирін қаржыны заңсыз басқарғаны үшін қызметтен шеттетеді. 17 қараша: Росарио қаласында Испания королі мен королевасының және Эрнесто Сабато, Карлос Фуэнтес және Хосе Сарамаго сияқты белгілі жазушылардың қатысуымен үшінші Халықаралық испан тілі конгресі басталды. 17 қараша: Аргентинаның Буэнос-Айрес қаласындағы үш банкте қолдан жасалған үш жарылғыш құрылғы жарылып, бір күзетші қаза тауып, бір полицей жараланды. 18 қараша: Аргентина Қытайды нарықтық экономика ретінде мойындайды және оның ДСҰ-ға қабылдануын қолдайды; оның орнына Қытай Аргентинадан импортты 5 жыл ішінде 4 миллиард долларға дейін арттыруға уәде береді. 23 қараша: Үкімет жұмысшылардың әлеуметтік төлемдерін арттырады және желтоқсан айы үшін зейнетақы төлемдеріне бір реттік қосымша төлем жасайды; бұл «Құрметті Рождество жоспары» деп аталды, мерекелік маусымда тұтынуды ынталандыруға бағытталған. 30 қараша: Сауалнама көрсеткендей, аргентиналықтардың 70% астамы абортқа белгілі бір жағдайларда рұқсат етілуі керек деп санайды, бірақ оның барлық жағдайларда қолдау білдіретіндей 24% ғана.

Желтоқсан

1 желтоқсан: Буэнос-Айрес архиепископы Хорхе Бергольо Леон Ферраридің өнер көрмесін "ұятты әрекет" және "құдайға қарсы келу" деп атады. Ферраридің көптеген туындыларында діни суреттер мен кейіпкерлер бар. 3 желтоқсан: Бес адам Леон Ферраридің көрмесіне кіріп, оның 10 туындысын "Мәсіх Патша жасасын!" деп айқайлап жояды. 6 желтоқсан: Буэнос-Айрес метросының жұмысшылары бірнеше күнге ереуілге шықты. 7 желтоқсан: Аргентинадағы com. ar интернет домендерінің бас сервері DNS кестесінің бұзылған жаңартуын алады, нәтижесінде бүкіл елдегі жергілікті интернет трафигі шамамен сегіз сағатқа тоқтатылады. 9 желтоқсан: Үкімет жеке сектордағы жұмысшылардың жалақысын 100 песоға (33 доллар) арттырды. Шако аймағында 6000 км² аумақта су тасқыны болды, 10 000 адам эвакуацияланды. Экологтар ормандарды кесу салдарынан жағдай нашарлағанын ескертті. 10 желтоқсан: Католик фундаменталистері "Women on Waves" атты абортқа қарсы емес ұйымның президенті Ребекка Гомпертстің баспасөз конференциясын бұзды. 14 желтоқсан: Буэнос-Айресте жыныстық білім беру туралы заңды қабылдау әрекеті келісімнің болмауына байланысты сәтсіз аяқталады. Заңды қолдаушылар референдум өткізуді сұрайды. 16 желтоқсан: Конгресс Жоғарғы Сот судьясы Антонио Богьяноға қарсы қудалау процесін бастады. Сонымен қатар, судья Рикардо Лоренцетти Сенаттың мақұлдауын алды. 17 желтоқсан: Судья Елена Либератори католик бірлестігінің өтініші бойынша Леон Ферраридің көрмесін жапты, себебі ол азаматтардың жеке өміріне араласады деген үкім шығарылды, тіпті ол мұражайда көрсетілгенімен және бірнеше ескертулер жасалғанымен. 19 желтоқсан: Суретшілер, саясаткерлер, адам құқықтарын қорғаушылар және басқалар Леон Феррариді қолдап, музейді символдық түрде "құшақтады". 20 желтоқсан: 2001 жылғы наразылықтардың 3 жылдығына орай, "пикетеро" қозғалысы екіге бөлінді: оппозициялық радикалдық топтар мен үкіметті қолдайтын топтар әртүрлі орындарда демонстрация өткізді. 27 желтоқсан: Сот алқасы Леон Ферраридің көрмесін жабу туралы шешімді кері қайтарды. 28 желтоқсан: Медиа кәсіпкері Марсело Тинелли өзінің келісім-шартын Canal 9-ға ауыстырды, нәтижесінде Telefé арнасы бір түнде ең жоғары рейтингті бағдарламаларынан айырылды. 30 желтоқсан: Буэнос-Айрестегі República Cromagnon түнгі клубындағы өрт салдарынан 194 адам қаза тауып, 714 адам жарақаттанды.

Өлімдер

4 қыркүйек: Хорхе Энеа Спилимберго, саясаткер. 23 қараша: Адольфо Кастело, журналист (1940 ж. туған). 28 қараша: Лукас Молина, 20 жастағы футболшы, жүрек тоқтауы.