Кіріспе

Эден – АҚШ-тың Солтүстік Каролина штатындағы Рокингем округінде орналасқан қала. Ол Пидмонт Триад аймағының Гринсборо-Хай-Пойнт статистикалық агломерациясының бір бөлігі болып табылады. 2020 жылғы халық санауы бойынша, қаланың халқы 15 405 адамды құрайды. XIX ғасырдың соңынан бастап XX ғасырдың көп бөлігінде қала тоқыма фабрикалары мен өндірістің маңызды орталығы болды. Қала 1967 жылы үш қаланың бірігуі нәтижесінде құрылды: Лексвилл, Спрей және Дрейпер.

Тарих

XVIII ғасырдың ортасында қазіргі Едем аумағы Вирджиния және Солтүстік Каролинадағы плантатор Уильям Бёрд II-нің меншігінде болған. Ол өз иелігін "Едем елі" деп атаған. Өмірінің соңғы жылдары Уильям Бёрд II "Едем еліне" көптеген швейцариялық протестанттарды әкелуді армандады; ол Вирджиниядағыдан да көп жерге ие болды. Ол шекараның молшылығында өркендейтін, еңбекқор және өзін-өзі қамтамасыз ететін колонияны көз алдына елестетті. Бёрдтің арманы іске аспады. Жылдар бойы келіссөздер жүргізгеннен кейін, швейцариялықтардың кем дегенде бір кемесі Еуропадан "Едем еліне" бағыт алды, бірақ ол Вирджиния жағалауында желтоқсан айындағы дауылда сүңгіп кетті. Апаттан құтқарылған аздаған адамдардың Едемге жеткеніне сенім жоқ. Бёрд 1744 жылдың 26 тамызында қайтыс болды. Осы кезде "Едем елі" Бёрдтің "готтар мен вандалдарға" теңеген кедей шотланд-ирланд иммигранттарының шағын шаруашылықтарымен қоршала бастады. "Едемді" Уильям Бёрд III мұра етті, ол әкесінің отарлау арманымен бөліспеді. Жас Бёрд 1748 жылы Элизабет Хилл Картерге үйленді. Ол сәнді өмір салтын ұстау үшін Едемді сатуға тырысты. 1755 жылдың 8 қарашасында ол Солтүстік Каролинадағы жерді Антигуа аралынан келген екі бауырлас саудагер Саймон мен Фрэнсис Фарлиге сатқанда, мақсатына жетті. Осы кезде аймақтағы шаруалардың саны едәуір артты. Фарли ағайындары ең құнарлы жерлерде плантациялар құруға тырысты, бірақ көбінесе қоныс аударушылар жерді иеленді және үйлер салды. 1762 жылы Фрэнсис Фарлидің ұлы Джеймс Парк Фарли Уильямсбургке Уильям және Мэри колледжіне оқуға барып, Уильям Бёрд III мен Элизабет Хилл Картердің қызы Элизабет Хилл Бёрдке үйленді. Кейіннен Дан өзені аймағына көшіп келген көптеген қоныс аударушылар Уильям Бёрд туралы көп білмеді. Олар Таун-Крик маңындағы және Фарли иеліктеріндегі ежелгі үнді ауылымен таныс еді. Бұл орын қоныстың орталығына айналып, Сауратаун деп аталды. 1775 жылы Джеймс Парк Фарли және оның жаңа әйелі Вирджиния штатының әлемдік Уильямсбург қаласынан Сауратаунға көшіп келді. Сауратаун болған ғасыр ішінде көптеген отбасылар "Едем еліне" қоныстанды, ал олардың ұрпақтары, соның ішінде Броднакс, Диллард, Руфин, Морхед, Генри және Уинстон отбасылары осы аймақта қалды. Бұл аймаққа шотландтар да қоныс аударды, олардың ішінде Галлоуэй, Скейлс, Уатт, Ленокс, Кэмпбелл және Моир отбасылары бар. Ауданның танымал тұрғындарының бірі - генерал Гарри Ли.

ХХ ғасырдан бүгінгі күнге дейін

Бұрынғы сәтсіз референдумдардан кейін 1967 жылдың 12 қыркүйегінде Лексвилл, Дрейпер, Спрей және біріктірілмеген Медоус Гринс санитарлық округінің тұрғындары өздерінің қауымдастықтарын біріктіруге дауыс берді, 2252 – 1753 дауыспен, сайлауға құқығы бар сайлаушылардың 60 пайызы қатысты. Олардың 784-і жаңа қаланың атын Еден деп қоюға шешім қабылдады, бұл атауды 1700 жылдары аймақты сипаттаған геодезист Уильям Бёрд II қолданған. Бірігу дереу күшіне енді, және Эден Рокингем округының ең ірі қаласы болды. 1970 жылы қалада айтарлықтай өсім болды. 2000 жылы қала халқы 15 908 адамға жетті. 2010 жылы АҚШ халық санағы бойынша халық саны 15 527 адамды құрады. 2014 жылы Duke Energy компаниясына тиесілі көмірмен жұмыс істейтін электр стансасынан 39 000 тонна көмір күлі және 27 миллион галлон ластанған су Эден қаласының жанындағы Дан өзеніне құйылды. 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында Солтүстік Америка еркін сауда аймағының салдарынан бірнеше тоқыма фабрикалары жабылып, жергілікті экономика қиын жағдайға түсті. Fieldcrest Cannon 1990 жылдары жүздеген кеңсе қызметкерлерін жұмыстан шығарды, Pluma 1999 жылы, Spray Cotton Mills 2001 жылы жіп тоқу фабрикасын, ал Pillowtex 2003 жылы жапты. Кейбір бұрынғы жұмысшылар жұмыс іздеп ірі қалаларға көшіп кетті. Тоқыма өнеркәсібінің құлдырауынан қаланың маңызды өнеркәсіптік кәсіпорны Миллер сыра зауыты болды, бірақ ол 2015 жылы жабылатынын хабарлады. Сыра зауыты мен тоқыма фабрикаларының жабылуы жергілікті сауда орындарына кері әсер етті, олардың көпшілігі клиенттердің азаюы мен Walmart сияқты ірі желілердің бәсекесінен зардап шегіп жабылды. Қыркүйек айының үшінші демалыс күнінде Эден қаласы жыл сайынғы Өзен фестивалін өткізеді, ол Эденнің тарихын тойлайды. Бун-роуд тарихи ауданы, Буллард-Рэй үйі, Каскад плантациясы, Орталық Лексвилл тарихи ауданы, Демпси Рейнольдс Тейлор үйі, Бірінші баптист шіркеуі, Доктор Франклин Кинг үйі Идлвайлд, Лексвилл коммерциялық тарихи ауданы, Лексвилл Спрей институты, Төменгі Сауратаун плантациясы, Мт. Синай баптист шіркеуі, 31RK1 орны, Спрей индустриалдық тарихи ауданы, Сент-Люк епископтық шіркеуі, Танярд шоал шлюзі, Үш жартас шлюзі және Кең ауыз шлюзі Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген.

География

Смит және Дан өзендері Едем қаласының оңтүстік жағында бірігеді. Дан өзені Едемнің оңтүстік шекарасымен ағып өтеді, ал Смит өзені солтүстіктен қаланы екіге бөліп, Дан өзенімен қосылғанға дейін ағады. Гринсборо қаласы оңтүстікке қарай 58 км, Ридсвилл қаласы NC 14 тас жолы арқылы оңтүстік-шығысқа қарай 24 км, Хай-Пойнт қаласы 72 км, ал Вирджиния штатының Данвилл қаласы солтүстік-шығысқа қарай 42 км қашықтықта орналасқан. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 39 км² (15,2 шаршы миль) құрайды, оның ішінде 39 км² (15,0 шаршы миль) құрлық және 1 км² (0,2 шаршы миль) немесе 1,12% су алабын құрайды.

Негізгі өнеркәсіп және экономика

Еденнің үш орталық ауданы бар, олар бұрынғы Лексвилл, Спрей және Дрейпер қалаларында шоғырланған. Б. Фрэнк Мебайн, көрнекті Морехед отбасына үйленген, 1893 жылы аймақта алты тоқыма фабрикасының біріншісін ашты. 1912 жылы Маршалл Филд компанияны сатып алып, оны Филдкрест деп атады. Компания төсек-жабдықтарын, яғни жаймалар мен көрпелерді қоса алғанда, тоқыма өнімдерін өндірді. Онда 3000-нан астам адам жұмыс істеді. 1986 жылы Cannon Mills компаниясын иеленгеннен кейін компания Fieldcrest Cannon деп аталды, кейін штаб-пәтерін және 110 қызметкерін Солтүстік Каролина штатының Каннаполис қаласына көшірді. Өндірісті арзан жұмыс күші бар аймақтарға, соның ішінде шетелге көшіруге байланысты, бүкіл Оңтүстікте тоқыма өнеркәсібінде өзгерістер мен қайта құрулар жүрді. 1997 жылы Fieldcrest Cannon компаниясы Pillowtex компаниясына сатылды. Pillowtex 2003 жылы Эдендегі зауыттарын жабып, соңғы 495 тоқымашыны жұмыстан босатты. Миллер сыра компаниясы 21-ші ғасырдың басына дейін Эденде сыра зауытын игерді. 2012 жылы ол әлі де жеті жүзге жуық адамды жұмыспен қамтып, жылына тоғыз миллион баррель өндірді. 2015 жылы Миллер 2016 жылдың қыркүйегіне дейін сыра зауытын жабу туралы хабарлады. 2020 жылдың қыркүйегінде Nestle Purina компаниясының ескі MillerCoors ғимаратына көшкені және 2022 жылы ашылатыны туралы мәлімдеме жасалды. 2017 жылдың ақпан айында Еуропалық Lidl дүкені Эдендегі жаңа дүкен құрылысын бастағаны хабарланды. Ол 2018 жылдың басында ашылуы күтілді. 2019 жылдың сәуір айына дейін дүкен ашылмады. 1980 жылы шамамен 400 000 шаршы фут көлемдегі Эден Молл сауда орталығы салынды. 1990 жылдардың соңында Kmart дүкені жабылғаннан кейін сауда орталығы құлдырауға ұшырады. Көптеген дүкендер жабылды, нәтижесінде 2008 жылы Peebles және 2015 жылы Belk дүкендері де жабылды. Келесі жылдары сауда орталығының физикалық жағдайы нашарлады. 2013 жылы ол сатылып, кейін жергілікті кәсіпкерлерге жалға берілді. 2010 жылдардың соңында сауда орталығы бұқаралық ақпарат құралдарының назарына ілігіп, дүкендердің жетіспеуіне байланысты "өлген сауда орталығының" мысалы болды, ірі дүкендері де қалмады. Сауда орталығы 2020 жылдардың басында жұртшылыққа жабылды.

2020 жылғы халық санағы

+Эден қаласының нәсілдік құрамы
Раса саны Пайызы
Ақ (испан тілді емес) 9 400 60,96%
Қара немесе африкалық америкалық (испан тілді емес) 3 952 25,63%
Жергілікті американдықтар 62 0,4%
Азиялықтар 147 0,95%
Тынық мұхиты аралдарынан шыққандар 4 0,03%
Басқа/Аралас 700 4,54%
Испандық немесе латиноамерикандықтар 1 156 7,5%
2020 жылғы АҚШ халық санауы бойынша қалада 15 421 адам, 6 581 үй шаруашылығы және 3 976 отбасы тұрады.

Федералды, штаттық және округтік өкілдіктер

118-ші АҚШ Конгресінде Солтүстік Каролина штатының 6-шы округін Кати Мэннинг (Д, Гринсборо) өкілдік етеді. Эден қаласын Солтүстік Каролина штатының Өкілдер палатасының бір депутаты Рис Пиртл (R, 65-округ) және Сенаттың бір депутаты Фил Бергер (R, 26-округ) өкілдік етеді.

Спорт

Leaksville Draper Spray Triplets – Солтүстік Каролина штатындағы үш жеке қаладан құралған бұрынғы кіші лигалық бейсбол командасы. Команда 1934 жылдан 1942 жылға дейін Би-штат лигасында ойнады және 1935 және 1942 жылғы маусымдарда чемпиондық атақтарды жеңіп алды. Бұл Чикаго Кабс, Кливленд Гвардианс және Бруклин Доджерс сияқты әртүрлі қазіргі және бұрынғы Жоғарғы лигалық бейсбол командаларының филиалы болды.

Көлік

Эденге Солтүстік Каролина штатының Гринсборо қаласында орналасқан Пидмонт Триад халықаралық әуежайы мен Солтүстік Каролина штатының Стоунвилл қаласында орналасқан Шило әуежайы қызмет көрсетеді. Эденді қамтамасыз ететін тас жолдар: US 311, NC 14, NC 87, NC 135, NC 700 және NC 770. Эденге ең жақын ірі тас жолдар, жақыннан алысқа қарай: I 73, I 40, I 85. Қалаға ең жақын магистраль – US 220 / Болашақ I 73, ол Стоунвиллде NC 770 және Мэдисонда NC 135 тас жолдарымен қиылысады.

Мерекелер мен іс-шаралар

Әр жылдың қыркүйек айында Едемде қаланың өнерін, тарихын және өзенмен байланысты мұрасын тойлайтын жыл сайынғы Fall Riverfest фестивалі өтеді. Ол 1917 жылдан бері ең көне орталық көше болып табылатын Вашингтон көшесіндегі "ескі" Ликсвилл сауда ауданында орналасқан. Басқаларының ішінде: Чарли Пул музыка фестивалі, онда Майк Сигер және Осборн ағайындылары сияқты музыкалық аңыздар өнер көрсетеді. Eden сауда палатасы жергілікті бизнеске мансаптық мүмкіндіктерді, өнімдер мен қызметтерін ұсыну үшін Eden Business Expo-ны құрды.

Едем мұражайы

2009 жылдың 19 қыркүйегінде мұражай ресми түрде ашылды. 2010 жылы көрмелер аяқталды. Мұражай Eden Preservation Society қоғамының бастамасы болып табылады. Мұражай Лексвилл, Спрей және Дрейпер қалаларының бірігуінен бастап, Триас кезеңі, Саура тайпасы, Уильям Бёрд, Азамат соғысы, екі дүниежүзілік соғыс, Корея соғысы және тағы да көптеген тарихи оқиғаларды қамтиды.

Смит өзені жасыл жолы

Смит өзенінің жасыл жолағы – Смит өзені бойымен созылған, 1,5 шақырымдық жаяу серуендеу жолы. Ол Кеннеди көшесіндегі және Айленд Форд қону алаңындағы Едем отбасылық YMCA-ның қасында орналасқан, жол бойында көптеген қызықты өсімдіктер мен жануарлар дүниесі кездеседі. Айналып қарағанда, жасыл жолақ жайылымдық жол арқылы Смит өзенін кесіп өтеді. Саялап келгендерге жол басында жергілікті тұрақ, демалыс орындары және әжетханалар ұсынылады. Қаланың жасыл жолақты Спрей бөгетіне қарай ұзарту жоспары бар.

БоДжек Атшы туралы

Эден "Амелия Эрхарт тарихы" атты Netflix анимациялық сериалының 5-ші маусымындағы "БоДжек Хорсман" эпизодында көрсетілді. Сериалдың кейіпкерлерінің бірі, Кэролин ханшайым, Эден қаласынан шыққан және жергілікті қызды асырау мақсатымен туған қаласына қайта оралады.

Білім

Рокингем округі мектептері Эден қаласын қамтамасыз етеді. Рокингем округі мектеп жүйесі 1993 жылы құрылған.

Радио станциялары

WLOE 1490 АМ толқынында 1946 жылы эфирге шықты. Шақыру белгілері "Едемнің ғажайып жері" дегенді білдіреді. Станция сонымен қатар 92.5 FM жиілігінде де естіледі. WCLW 1130 жиілігінде оңтүстік шіркеу музыкасы форматында хабар таратады, лицензиясы Эден қаласына берілген. WPTI 94.5 – бүкіл Пьемонт Триадасы аймағына қызмет ететін коммерциялық FM әңгімелік және спорттық радиостанциясы, сондай-ақ лицензиясы Эден қаласында тіркелген.