Кіріспе

Электрогазбен дәнекерлеу (ЭГД) – 1961 жылы жасалған үздіксіз тік позициядағы доғалық дәнекерлеу процесі. Онда тұтынылатын электрод пен дайындама арасында доға тудырылады. Қорғау газы кейде қолданылады, бірақ қысым қолданылмайды. ЭГД мен электрошлак дәнекерлеудің арасындағы басты айырмашылық – ЭГД-дегі доға өшпейді, керісінше дәнекерлеу процесі бойына сақталады. Ол, әсіресе кеме жасау саласында және сақтау ыдыстарын құрылысында, түйістірме және Т-түтас тігістерге тік бұрышты шұңқырлы дәнекерлеу жасау үшін қолданылады.

Операция

EGW-да дәнекерлеу доғасының жылуы электрод пен дайындамалардың балқып, дәнекерленетін бөлшектер арасындағы кеңістікке ағып түсуіне себеп болады. Бұл балқыған металл төменнен жоғары қарай қатып, дайындамаларды біріктіреді. Дәнекерлеу аймағы атмосфералық ластанудан жеке қорғау газымен немесе флюс өзекті электрод сымының ыдырауынан пайда болатын газбен қорғалады. Электрод дәнекерлеу аймағына тұтынылатын электродты бағыттаушы түтік арқылы (электр шлак дәнекерлеуде қолданылатындай) немесе жылжымалы бас арқылы бағытталады. Тұтынылатын бағыттаушы түтік қолданылғанда, дәнекерлеу шоғыры дәнекерленетін дайындамалардан, электродтан және бағыттаушы түтіктерден келген балқыған металдан тұрады. Жылжымалы бас нұсқасында электродты бағыттаушы түтік дәнекерлеу кезінде жоғары қарай жылжиды, осылай оның балқып кетуіне жол бермейді. Электрогазбен дәнекерлеуді көбінесе болаттарға қолдануға болады, оның ішінде төмен және орташа көміртекті болаттар, төмен легирленген жоғары берікті болаттар және кейбір тот баспайтын болаттар. Дәнекерлеуге қажетті жылу мөлшері сақталған жағдайда, қатайтылған және темперленген болаттарды да осы әдіспен дәнекерлеуге болады. Дәнекерлеу тік болуы керек, екі жағынан 15 градусқа дейін ауытқуға рұқсат етіледі. Жалпы, дайындаманың қалыңдығы кемінде 10 мм (0,4 дюйм) болуы керек, ал бір электродтың максималды қалыңдығы шамамен 20 мм (0,8 дюйм) құрайды. Қосымша электродтар қалың дайындамаларды дәнекерлеуге мүмкіндік береді. Дәнекерлеу биіктігі дәнекерлеу басын көтеруге арналған механизммен ғана шектеледі, әдетте ол 100 мм (4 дюйм) мен 20 м (50 фут) аралығында болады. Басқа доғалық дәнекерлеу процестері сияқты, EGW операторы балқыған металл мен жарқын дәнекерлеу доғасынан қорғану үшін дәнекерлеу маскасы мен тиісті киім киюі керек. Басқа процестермен салыстырғанда, дәнекерлеу кезінде көп мөлшерде балқыған металл болады, бұл қосымша қауіпсіздік және өрт қаупін тудырады. Процесс көбінесе биіктікте орындалатындықтан, жұмыс пен жабдық дұрыс бекітілуі керек, ал оператор құлау жағдайында жарақат алмас үшін қауіпсіздік белбеуін киюі керек.

Жабдық

EGW тұрақты кернеулі, тікелей токпен дәнекерлеу қуат көзін пайдаланады, ал электродтың оң полярлығы болады. Дәнекерлеу тогы 100-ден 800 А-ға дейін, ал кернеу 30-дан 50 В-қа дейін өзгеруі мүмкін. Электродты беру үшін сымдық тасымалдағыш қолданылады, ол дәнекерленетін материалға қарай таңдалады. Электрод флюсқа толы болуы мүмкін, бұл дәнекерлеуді атмосфералық ластанудан қорғайды, немесе қатты сымды электродпен бірге әдетте көмірқышқыл газы сияқты қорғау газы қолданылуы мүмкін. Дәнекерлеу басы дәнекерлеу процесінде жоғарылайтын құрылғыға бекітіледі. Сондай-ақ, құрылғыға тіреуіштер бекітіледі, олар дәнекерлеуді жұмыс дайындамаларының енімен шектейді. Оларды балқып кетпеуі үшін мыстан жасап, сумен салқындатады. Ағып кетуді болдырмау үшін оларды тірекке тығыз орнату қажет.