Кіріспе

Jaspers' Warp, кейде Crooked World деп аталады, 1981 және 1984 жылдар аралығында бірнеше Marvel UK басылымдарында жарияланған британдық Captain Britain комиксінің супергеройлік сюжеттік желісі. Бұл оқиға белгілі жазушы Алан Мурдың Marvel Comics-тегі сирек туындыларының бірі және суретші Алан Дэвистің ерте туындыларының бірі ретінде танымал. Ол тұрақты түрде сыншылардың жоғары бағасына ие болды және Marvel компаниясы бірнеше рет қайта басып шығарды. Сюжеттік желі сонымен қатар ойдан шығарылған негізгі Marvel Universe оқиғаларына сілтеме ретінде "Жер 616" деген атауды ресми түрде енгізгенімен де ерекшеленеді. Бұл атауды Мур алғаш рет "Rough Justice" эпизодында (The Daredevils #7) қолданса да, оны комикстің бастапқы авторы Дэйв Торп ойлап тапқан деген келісімге келген.

Жазу тарихы

Капитан Британия алғаш рет 1976 жылы британдық комикс нарығы үшін жасалған, бірақ Marvel-дің Нью-Йорк қызметкерлері құрастырған оның алғашқы апталық басылымы сәтсіз аяқталды. Персонаж 1979 жылы Дез Скинн тарапынан «The Black Knight» комиксінде қонақ ретінде қайта жандандырылды, ал әңгіме енді Marvel UK компаниясының өзінде жасалатын, Стив Паркхаус жазып, Джон Стоукс пен Пол Нири сурет салған. Оқырмандар жақсы қабылдағанымен, «Hulk Weekly» және Скинннің «Marvel Revolution» атты басқа комикстері сатуда үлкен жетістікке жете алмады, содан кейін ол бір жылдан соң компаниядан кетіп қалды. Нири Marvel UK бас редакторы болып тағайындалды және Капитан Британияның жаңа материалдарын жасауды жалғастыруға тырысты. Бірақ бюджеттік шектеулер оған тек тәжірибесі аз жандарды ғана қолдануға мүмкіндік берді. Редактор Дейв Торпқа жазушылық міндеті тапсырылды – бұл оның алғашқы және, болашақта белгілі болғандай, соңғы кәсіби комикс жұмысы болды. Ол мен Нири Торптың амбициялық жоспарларын жүзеге асыру үшін, Marvel әлемін бұзбай, Капитан Британияның балама әлемдегі оқиғасын құрастырды, бұл оқиға «Black Knight» комиксінен туындады. Нири кейіпкердің Жұлдызды сұлбасын алып тастау керектігін шешті, оның орнына кейіпкердің күші Алан Дэвис дизайндаған жаңа костюмінде іштей шоғырланды. Соңғысы кәсіби комикс саласында жақында ғана жұмыс істеп бастаған еді, ал Капитан Британиядағы жұмыс оның тұрақты, үздіксіз жарияланатын алғашқы комиксі болды. Алайда, команда тоғыз айдан кейін Торп кейіпкерлерді Солтүстік Ирландияға жіберіп, аймақтағы мәселелерді шешуді жоспарлағанда келіспеушілікке ұшырады. Дэвис мұны дөрекілік деп есептеді және Торп оқиғаға шынайы емес өзгерістер енгізгеннен кейін дауды Нириге жеткізді. Редактор суретшінің жағын алды, ал Торп жұмыстан кетіп қалды. Уақытша шара ретінде, Нири мен Дэвис жазған, алғашқы тараудың оқиғаларынан бұрынғы толтыру оқиғасы жарияланды. Entertainment Weekly басылымының журналисі Кристиан Холуб бұл сюжетті «классикалық» деп сипаттады. Ал Comic Book Resources кейіннен бұл комикстің келесі X-Men комикстеріне тигізген әсерін анықтады. Marvel Comics компаниясына деген өшпенділігіне қарамастан, Мур бұл сюжет желісін оңды бағалайды, оны «көңілді» деп атайды және сол кезде оның «Marvelman» және «V for Vendetta» комикстеріндегі жұмысынан көлеңкеде қалғанын айтады.

Салдары

Әңгіменің қорытындысы Мурдың бұл кейіпкерге және Marvel UK үшін соңғы жұмысы болды. Оның кетуіне қатысты түрлі себептер айтылды; 2001 жылы Мур өзі "Daredevils" редакторы Берни Джейдің жұмыстан босатылуына наразы болғанын еске алды. Дейвис жазушылықты қысқа мерзімге өзіне алғаннан кейін, Джейми Делано сериалға қосылды, ол 1985 жылғы қаңтарда жаңа ай сайынғы "Капитан Британия" журналының басты жолағына дейін "The Mighty World of Marvel" журналында жалғасты. Оқиғалардың егжей-тегжейлі естеліктері сақталған деген ойға қарамастан, кейінгі сюжеттік желілер "Jaspers' Warp" сюжеті үшін жасалған бірнеше идеяны дамыта берді. Сюжеттік желі Бетси Брэддокқа оралып келді, ол бұрынғы "Капитан Британия" сериясындағы маловаты кейіпкер болған, бірақ кейінгі оқиғаларда маңызды рөл атқара берді, тіпті қысқа мерзімге Капитан Британияның мантиясын киіп, ең көп сатылған "Uncanny X-Men" комиксінде басты рөлге ие болды. "Jaspers' Warp" оқиғасында қысқаша камео жасаған Мегганға маңызды рөл берілді, ол көптеген оқиғаларда Капитан Британияның серігі болды. "Crazy Gang" және Saturnyne екеуі де Капитан Британияның жеке оқиғаларында және "Excalibur" комиксінде қайта пайда болды, онда Джаспердің күшінен мутацияға ұшыраған балалар тобы – Warpies та болды.

Жер-616

Торп "Жер 616" терминін оқиғадағы екі Жерді ажырату үшін әңгімелеу тәсілі ретінде ойлап тапты. Ол оны "666" санымен байланыстырып, тозақтық балама әлемге сілтеме жасау мақсатында қолданды. Кейін Том Бреворт бұл термин оған ұнамайтынын айтты.

Қайта басып шығару

Әңгімелердің сын тұрғысынан сәтті болуына және оның авторларының (Мур DC Comics-тің "Swamp Thing" және Дэвис "Batman and the Outsiders" комикстерінде кеңінен танылғандықтан) өсіп келе жатқан беделіне байланысты, Marvel UK компаниясы осы әңгімелерді "Marvel Premiere" журналында жариялауды жоспарлады. Бірақ, Marvel UK шарттары мен британдық авторлық құқық заңдары бойынша, авторлар өздерінің еңбектерін қайта басып шығаруға рұқсат беру үшін қол қоюлары қажет еді. Мурдың бұрынғы наразылығы осы рұқсаттың оның "Doctor Who Weekly" материалдарының бір бөлігіне келісімсіз берілгенімен және "Marvelman" атына қатысты сот ісінде Marvel компаниясының қысым көрсету тактикасы деп есептегенімен күшейді, бұл Дэвистің ашуын тудырды. Мур оқиғадан бірнеше жыл өткен соң, Дэвиске деген ымырашылық ретінде сипаттағандықтан, еңбекті қайта басып шығаруға келісті. Нәтижесінде, 2002 жылы Мурдың жарыс жолының бір бөлігі ғана "Капитан Британия" деп аталатын жинаққа енді; алайда, томда Мур мен Дэвиске белгілі бір кейіпкерлерді жасаушылар ретінде көрсету туралы уәде берілмеді, соның салдарынан Мур Marvel үшін ешқашан жұмыс істемеймін деген уәдесін қайталады. 2010 жылы толық сюжет Panini Comics компаниясының "Капитан Британия" материалдарының жинақтарында бөлінді.

Жинақталған басылымдар

Атауы ISBN Шығарылған күні Сандар Капитан Британия 2002 жылғы қаңтар X-Men Архивтері, Капитан Британиясы бар #2 7 Капитан Британия Vol. 4 Камелотты қоршау 16 сәуір 2010 Hulk Comic #42 55 және #57 63-тен материалдар, X-Men Архивтері, Капитан Британиясы бар #1 6 Капитан Британия Vol. 5 Соңғы ойын 6 желтоқсан 2010 X-Men Архивтерінен материалдар, Капитан Британия #1 6 және Капитан Британия (1988 TPB)

Жалғасы

Бастапқы Капитан Британия авторы Крис Клермонт оқиға желісімен танысып, кейіпкерлердің дамуына әсерленді және бірден "Жаспердің бұрылысының" жалғасын жоспарлады, онда Жасперс, Фьюри және Капитан Британия құрамының қалған бөлігі басты рөлде болар еді. Бұл X-Men сюжетінің маңызды бөлігі болуы тиіс еді. Бетси 1986 жылы New Mutants Annual #2-де пайда болды, жақын арада X-Men құрамына Psylocke ретінде қосылды, ал Жасперс Uncanny X Men #200-де қысқаша көрініс жасады, Чарльз Ксавьердің Ши’ар империясына жер аударылуы оқиғаны бастау үшін жоспарланған. Алайда, Клермонт Алан Мур мен Marvel арасындағы дау туралы білді, және баспагер сот процесінен қауіптенгендіктен оқиға желісі қайта жаңартылды. Жасперстің эпизодтық ролі, онда кейіпкер өзінің күштерін көрсетпеді, дамытылмады, ал Фьюриге арналған рөлдің орнына жаңа кейіпкер Нимрод келді. Кейбір жоспарланған оқиғалар кейінірек "Мутанттардың қырғыны" және "Мутанттардың құлауы" X-Men аркаларында қолданылды. Клермонттың кейіпкерлермен жұмыс істеу тілегі 1987 жылы Дэвиспен бірге "Экскалибур" комиксін жасағанда орындалды. Оның орнына 2007 жылы оқиғаның жалғасы "X-Men: Die by the Sword" сериясында жарияланды, ол Романың өліміне және "Жаңа Экскалибур" комиксінің аяқталуына әкелді.