Қорғанышқа қаламбыдан қоршау: Гамма сәулелерінен және рентген сәулелерінен қорғану үшін қаламбының қасиеттері, тығыздығы мен атомдық нөмірі. Радиациядан қорғану!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Радиациялық қорғаныстың түрі
Type of radiation protection
Қорғасынмен қорғау – адамдарды немесе заттарды сәулеленуден қорғау және тиімді дозаны азайту мақсатымен қорғасынды қорғаныс ретінде пайдалануды білдіреді. Қорғасын жоғары тығыздығы мен жоғары атомдық санының арқасында сәулеленудің белгілі бір түрлерін тиімді түрде әлсіретеді; ең бастысы, гамма-сәулелер мен рентген сәулелерін тоқтатуға қабілетті.
Lead shielding refers to the use of lead as a form of radiation protection to shield people or objects from radiation so as to reduce the effective dose. Lead can effectively attenuate certain kinds of radiation because of its high density and high atomic number; principally, it is effective at stopping gamma rays and x rays.
Операция
Қорғасынның жоғары тығыздығы оның жоғары атомдық санының және салыстырмалы түрде қысқа байланыс ұзындығы мен атомдық радиусының үйлесімінен туындайды. Жоғары атомдық сан нейтралды зарядты сақтау үшін көбірек электрондар қажет екенін көрсетеді, ал қысқа байланыс ұзындығы мен кіші атомдық радиус белгілі бір қорғасын құрылымына көптеген атомдарды сығымдауға мүмкіндік береді. Қорғасынның тығыздығы мен көптеген электрондарының болуы оны рентген және гамма сәулелерін шашыратуға өте ыңғайлы етеді. Бұл сәулелер фотондардан тұрады, олар бозонның бір түрі болып табылады және олармен жанасқанда электрондарға энергия береді. Қорғасыннан қорғалмаған жағдайда, адам денесіндегі электрондар зақымдануы мүмкін, бұл оның ДНК-сына зиян келтіруі мүмкін. Сәулелену қорғасын арқылы өтуге тырысқанда, оның электрондары энергияны сіңіріп, шашыратады. Бірақ, соған қарамастан, қорғасын оған түсетін энергияның әсерінен уып, тозады. Дегенмен, қорғасын барлық типтегі сәулеленуге қарсы тиімді емес. Қорғасынға түскен жоғары энергиялы электрондар (бета сәулесін қоса алғанда) тормоздық сәулеленуді тудыруы мүмкін, ол бастапқы сәулеленуден тірі тіндер үшін әлдеқайда қауіпті. Сонымен қатар, қорғасын нейтрондық сәулеленуді тиімді түрде сіңіре алмайды.
Lead's high density is caused by the combination of its high atomic number and the relatively short bond lengths and atomic radius. The high atomic number means that more electrons are needed to maintain a neutral charge and the short bond length and a small atomic radius means that many atoms can be packed into a particular lead structure. Because of lead's density and large number of electrons, it is well suited to scattering x rays and gamma rays. These rays form photons, a type of boson, which impart energy onto electrons when they come into contact. Without a lead shield, the electrons within a person's body would be affected, which could damage their DNA. When the radiation attempts to pass through lead, its electrons absorb and scatter the energy. Eventually though, the lead will degrade from the energy to which it is exposed. However, lead is not effective against all types of radiation. High energy electrons (including beta radiation) incident on lead may create bremsstrahlung radiation, which is potentially more dangerous to tissue than the original radiation. Furthermore, lead is not a particularly effective absorber of neutron radiation.
Түрлері
Қорғасын рентген сәуле шығару машиналарында, атом электр станцияларында, зертханаларда, медициналық мекемелерде, әскери техникада және радиация кездесуі мүмкін басқа да жерлерде қорғаныш ретінде қолданылады. Адамдарды, жабдықтарды және тәжірибелерді қорғау үшін қолжетімді қалқандардың түрлері өте көп. Мысалы, гамма-спектроскопияда зондты сыртқы радиациядан қорғау үшін қорғасыннан жасалған қорғандар салынады. Жеке қорғаныс құралдарына қорғасын алжапқыштар (тіс рентгенінде қолданылатын таныс киім), қалқанша безіне арналған қорғаныштар және қорғасын қолғаптар жатады. Зертханалық жабдықтар үшін де түрлі қорғаныш құрылғылары бар, оның ішінде қорғасын қорғандар, қорғасын кірпіштерден құралған құрылымдар, сондай-ақ қатты қорғасыннан жасалған немесе қорғасынмен қапталған контейнерлер радиоактивті сынамаларды сақтау және тасымалдау үшін қолданылады. Радиация өндірілетін көптеген мекемелерде, көрші бөлмелерді шашыраңқы сәуледен қорғау үшін қорғасынмен қапталған фанера немесе гипсокартонмен құрылыс салу талаптары болады.
Lead is used for shielding in x ray machines, nuclear power plants, labs, medical facilities, military equipment, and other places where radiation may be encountered. There is great variety in the types of shielding available both to protect people and to shield equipment and experiments. In gamma spectroscopy for example, lead castles are constructed to shield the probe from environmental radiation. Personal shielding includes lead aprons (such as the familiar garment used during dental x rays), thyroid shields, and lead gloves. There are also a variety of shielding devices available for laboratory equipment, including lead castles, structures composed of lead bricks, and lead pigs, made of solid lead or lead lined containers for storing and transporting radioactive samples. In many facilities where radiation is produced, regulations require construction with lead lined plywood or drywall to protect adjoining rooms from scatter radiation.
Қалыптастыру
Қорғасын алжапқыш – радиациялық қалқан ретінде қызмет ететін қорғаныс киімінің бір түрі. Ол жұқа резеңке сыртқы қабатынан және ауруханалық алжапқыш пішіндес қорғасын ішкі қабатынан жасалған. Қорғасын алжапқыштың мақсаты – рентген сәулелерін пайдаланатын медициналық бейнелеу (рентгенография, флюороскопия, компьютерлік томография) кезінде иондаушы сәулелерге ұшырауы мүмкін, өмірлік маңызы бар органдарға науқастың рентген сәулесіне ұшырауын азайту. Науқастың жыныс жасушалары немесе жұмыртқа жасушаларының ДНК-сындағы өзгерістер генетикалық ақауларды ұрпаққа жеткізе алатындықтан, репродуктивті органдарды қорғасын алжапқышпен қорғау маңызды деп есептеледі, бұл бала мен ата-анаға ауыр және қажетсіз қиындықтар туғызуы мүмкін. Қалқанша безі рентген сәулесіне әсіресе осал. Тіс рентгенографиясын жасамас бұрын қалқанша безіне қорғасын алжапқышты орналастыру қажет. Тіс суретін алуға қолданылатын алжапқыштарда қалқанша безінің мойынға арналған қорғағышы болуы керек. Дегенмен, экономикалық жағдайы нашар немесе реттеуі нашар елдерде, мүмкін, мұндай жабдықтың құнына байланысты (шамамен 40 АҚШ доллары), науқастарға қорғасыннан қорғау жасалмайды, бірақ операторлар өз қауіпсіздігі үшін рентген бөлмесінен шығып кетеді. Қорғасын эквивалентінің (Pbeq) қалыңдығы адамның қанша уақыт және қанша жиілікпен қаупті ортада жұмыс істейтініне байланысты болады. Міндетті талап – қорғасын қалқанының артында болмағанда 0,25 мм Pbeq кию. Флюороскопия қолданылатын операциялық бөлмелерде (мысалы, ортопедия, кардиология немесе интервенциялық радиология) жоғары KV қолданылатындықтан және негізгі сәулеге жақындықтан 0,35 немесе 0,5 мм қорғасын қолдану орынды болуы мүмкін.
A lead apron or leaded apron is a type of protective clothing that acts as a radiation shield. It is constructed of a thin rubber exterior and an interior of lead in the shape of a hospital apron. The purpose of the lead apron is to reduce exposure of a hospital patient to x rays to vital organs that are potentially exposed to ionizing radiation during medical imaging that uses x rays (radiography, fluoroscopy, computed tomography). Protection of the reproductive organs with a lead rubber apron is considered important because DNA changes to sperm or egg cells of the patient may pass on genetic defects to the offspring of the patient, causing serious and unnecessary hardship for child and parents. The thyroid gland is especially vulnerable to x ray exposure. Care should be taken to place a lead apron over the thyroid gland before taking dental radiographs. Aprons used for dental imaging should include thyroid collars. However, in poorer or loosely regulated countries, possibly due to the cost of such equipment (approx. 40 USD), no such lead protection is given to the patients themselves, though the operators do get out of the x ray room for their own safety. The correct thickness of lead equivalent (Pbeq) wear will depend on how long and how often the person is working in an exposed environment. The minimum requirement is to wear 0.25 mm Pbeq when not behind lead shielding. In a theatre using fluoroscopy (e. g. orthopaedics, cardiology or interventional radiology) 0.35 or 0.5 mm lead may be appropriate because of the higher KV employed, and on proximity to the primary beam.