Кіріспе

Манила қаласындағы мемлекеттік жоғары мектеп, Филиппин.

Манила ғылым жоғары мектебі (Manila Science High School), көбінесе MaSci деп аталады, Филиппиндегі мемлекеттік ғылым жоғары мектебі. Ол Манила қаласының Эрмита ауданындағы Тафт даңғылы мен Падре Фаура көшесінің қиылысында орналасқан және 1963 жылдың 1 қазанында Филиппиндегі алғашқы ғылым жоғары мектебі ретінде құрылған.

Тарих

Рамон Магсейсей, Филиппиннің 7-ші президенті, 1956 жылғы елге арналған мәлімдемесінде Филиппинде ғылымға бағытталған орта мектеп құру туралы алғашқы идеяны ұсынды. Ол ғылым мен технология саласындағы негізгі және қолданбалы зерттеулерді дамыту қажеттігін баса көрсетті, бұл мәселе "ұзақ уақыт бойы назардан тыс қалған" еді. Осы мақсатта Филиппин Конгресі 1606-шы Республикалық заңды қабылдады, ол келесі институттардың өкілдерінен тұратын Ұлттық ғылым кеңесін құрды: Филиппиннің Ұлттық зерттеу кеңесі, Филиппин университеті, Филиппин ғылым қоры, Ғылым және технология институты, Филиппин ғылымын дамыту қауымдастығы, Филиппин кәсіби ұйымдары конфедерациясы, Ауыл шаруашылығы және табиғи ресурстар министрлігі (қазір Ауыл шаруашылығы және қоршаған орта және табиғи ресурстар министрліктері), Денсаулық сақтау министрлігі, Сауда және өнеркәсіп министрлігі (қазір Сауда және өнеркәсіп министрлігі), түрлі өндіріс салалары және Ұлттық экономикалық кеңес. Бұған 1958 жылғы 2067-ші Республикалық заң, «Ғылым туралы заң» деп белгілі, жақыннан ілесіп келді, ол ғылыми және технологиялық зерттеулер мен дамуды өнертабысты ынталандыру үшін біріктіруді, үйлестіруді және күшейтуді ұсынды, сонымен қатар кеңесті Ұлттық ғылымды дамыту кеңесі (қазір Ғылым және технология министрлігі) деп қайта атады. Бірқатар шаралардың ішінде Білім министрлігі 1958 жылғы 1-ші және 5-ші нөмірлі бұйрықтарын шығару арқылы 1606-шы Республикалық заңды іске асырып, ғылыми таланттарды іздестіруді бастады. 1959 жылдың 25 қарашасы мектеп тарихының басталу күні болды. Бәсекелі емтиханнан өткен 36 оқушымен ғылымға бағытталған орта мектептің ядросы Интрамуростағы бір қабатты ғимаратта құрылды. Екінші жылы бұл ядро Арнайы ғылым класы деп аталды. 1963 жылдың 28 наурызында Арнайы ғылым класының 32 түлегі алтын медальдармен марапатталды. Филиппин білім беру тарихындағы алғашқы рет түлектердің әрқайсысы алтын медаль иегері атанды. 1963 жылдың 1 қазанында Манила ғылым орта мектебі қала әкімі Антонио Вильгес қол қойған 426-шы қалалық қаулысының күшімен құрылды. Мектептің алғашқы табысына Манила орта мектебінің директоры Аугусто Алзонаның үлкен еңбегі сіңді – ол «Манила ғылым орта мектебінің әкесі» деп танылды. Бронкс ғылым орта мектебінің үлгісімен құрылған арнайы ғылым оқу бағдарламасы ғылым мен математикаға дарынды оқушылардың қажеттіліктерін қанағаттандыруға бағытталған. Алайда, оларға түрлі салаларда мүмкіндіктер, оқыту және тәжірибе алуға да жағдай жасалды. Бес жыл Интрамуроста болғаннан кейін, мектеп 1966 жылы өзінің алғашқы директоры Хонесто Вальдес (1963–1977) басшылығымен қазіргі орнына – Эрмитаға көшіп келді. 1977 жылы негізгі ғимараттың бірінші кезеңі аяқталды, ал екінші кезеңі құрылысы жалғасты. 1977 жылдың қыркүйегінде екінші директор Эвелина П. Баротилла Манила ғылым орта мектебінің кешенінің аяқталуын және Х. А. Борднер ғимаратының жөнделуін бақылады. Үй шаруашылығы ғимараты 1980 жылы салынды. Құрылыс жобасы қалалық мектептердің басшысы доктор Жозефина Наварро төрағалық еткен Арнайы білім беру қорынан қаржыландырылды. 1988 жылдан 2000 жылға дейін Манила ғылым орта мектебі Дейзи Х. Бантаның басшылығымен одан әрі дамыды. Оның басшылығымен Компьютерлік ғылым ғимараты аяқталды; ол сонымен қатар «Болашақ мектебі» бағдарламасын және француз тілі бағдарламасын бастап жүргізді. Жаңа мыңжылдық төртінші директор Сьюзан А. Яноның келуімен, Антонио Македа ғимаратының аяқталуымен және Манила ғылым орта мектебінің түлектері қауымдастығының қайта жаңғыруымен басталды. Директор Флора А. Вальде кезінде Амадомедегі үкіметтік жоба жаңа оқу жылына дейін аяқталды, ол 2010 жылдың 8 қыркүйегінде Маниланың 5-ші округінің өкілі Амадо Багацинмен ресми түрде ашылып, тапсырылды, жобаның аты осы өкілдің есімімен байланысты. 2010 жылғы мамырдағы сайлауға байланысты заңдардың күшіне енуіне байланысты Манила ғылым орта мектебінің директоры Маниланың сайланған мэрі жаңа мектеп әкімшілерін тағайындағанға дейін тағайындалмады. 2021 жылдың 26 шілдесінде Иско Мореноның әкімдігі кезінде шатыры бар жаңа 10 қабатты ғимарат құрылысының салтанатты рәсімі өтті. Жаңа ғимарат негізгі ғимарат пен Антонио Македа ғимаратының орнында салынады. Әр қабатта екі кеңседен орналасады. Әрқайсысы 24 адамға арналған бес лифт болады. Барлық 158 сынып бөлмесі – әрқайсысы өлшемді – толықтай кондиционерленеді. Жаңа ғимаратта жоспарланған басқа да нысандарға кітапхана, асхана, аудитория, спорт залы және ашық спорт алаңы кіреді. 2023 жылдың 14 желтоқсанында жаңа ғимарат ашылып, қала әкімі Хони Лакуна мектеп әкімшілігіне тапсырылды.