Себастьян Шабаль: Француздық рагби жұлдызының өмірі мен мансабы

Кіріспе

Себастьен Шабал (8 желтоқсан 1977 жылы туған) – француз регбиші. Ол сегізінші нөмір және лок позицияларында "Бургойн" (1998–2004), "Сале Шаркс" (2004–2009), "Рэссинг Метро 92" Париж (2009 – 2012 ақпан) клубтарында және Франция ұлттық құрамасында ойнады. Шабал 16 жыл кәсіби регбимен айналысып, "Сале" клубымен Англия Премьер-лигасын, ал Франция құрамасымен 2007 жылғы Алты Ұлттар Чемпионатын жеңді. 2007 жылғы Регби әлем чемпионатында төртінші орынды иеленді. Ол 2000 жылдың 4 наурызында Шотландияға қарсы өткен матхта алғаш рет халықаралық құрама сапындағы ойынына қатысты және Франция құрамасы сапында 62 ойын өткізді. Ол толық сақалымен, ұзын шашымен және қатыгез тәсілмен ойнауымен танымал, француз регби жанкүйерлері оны "l'Homme des Cavernes" (Caveman) деп атады. Осы ерекше келбетінің арқасында ол көптеген табысты коммерциялық келісімшарттар жасады. Франциядағы ең танымал спортшылардың бірі болғандықтан, жергілікті журналистер оның жөнінде "Шабалмания" деп жазды.

Жеке өмір

1977 жылы 8 желтоқсанда Валенса, Дром қаласында туған Шабал Францияның оңтүстік-шығысындағы Дром департаменіндегі Бомон-ле-Валенса қаласында өсті. Оның қарапайым отбасы Ардешеден шыққан. Әкесі гаражда, ал анасы әшекей бұйымдары дүкенінде жұмыс істеді. Механикалық жұмыстарға әуес болған ол кәсіби лицейде (Lycée professionnel) механика мамандығы бойынша білім алып, кәсіби білім беру туралы диплом (brevet d'études professionnelles) алды. Крест қаласында жұмыс істеген кезінде Боваллонның регби клубында ойнады және 1994 жылы туған қызының өгей әкесі болды. 2005 жылы ол қызы Лили Роуздың дүниеге келуіне куә болды.

Алғашқы жылдар

Шабал 9 жасында алғаш рет регбиге тырысып, бірақ екі айдан кейін доғарды. Осы жолы ол ойынға деген құштарлығын және матчтардан кейін туатын достық сезімді таба алды. Ол француз лигасы жүйесінде жылдам өрледі. Біріншіде, француз регбиінің төртінші дивизионындағы «Федерал 2» лигасында ойнаған «Валенс Спортиф» командасымен, содан кейін 1998 жылы жоғары лигада ойнаған «CS Bourgoin Jallieu» командасымен. Мұнда ол фланкер ретінде ойнады, себебі оның сүйікті сегізінші нөмірін Пьер Раши иеленді. «Bourgoin Jallieu» сапында Шабал француздық ішкі регбидің ең жоғары деңгейінде, еуропалық клубтық регбиде өнер көрсетті және осы арқылы Франция құрамасына алғашқы шақыруын алды. Сонымен қатар, «Bourgoin Jallieu» командасында клубтың жасөспірімдер мектебінің алтын буынынан шыққан Лионель Наллет, Жюльен Боннер, Оливье Миллуд, Паскаль Папе және Бенжамин Буайе сияқты ойыншылармен бірге ойнады. Алайда, ол осы кезеңде ешқандай жүлде жеңіп алмады, бірақ 2003–2004 маусымында француз чемпионатының жартылай финалына дейін жетті. Сонымен қатар, ол 1998–99 жылғы Еуропалық Челлендж Кубогының финалында, 1999 жылғы Yves du Manoir Челленджінің финалында, 2003 жылғы Лига Кубогының финалында және 2003 жылғы Challenge Sud Radio финалында жеңілген команда құрамында болды. 2002 жылдың 11 қазанында 2002–2003 жылғы Heineken Кубогының топтық кезеңінде Шабалмен бірге «Bourgoin» командасы «Sale Sharks» командасын «Edgeley Park» стадионында (Sale Sharks командасының үй стадионы) 18–24 есебімен жеңді. Осы матчта Джейсон Робинсон Шабалдың тақымын салғаннан кейін карьерасында алғаш рет сары карточка алды. Қайырмат матчта «Bourgoin» тағы да «Sale» командасын жеңді, бірақ «Biarritz Olympique» командасынан кейін топта екінші орынды иеленді, себебі олар аз гол соқты. 2003–2004 жылғы Heineken Кубогында Шабал мен «Bourgoin» командасы топтық кезеңде «Munster» және «Gloucester» командаларына қарсы ойнады. 2003 жылдың 6 желтоқсанында «Bourgoin» командасы ирландтық командаға қарсы өз алаңында алғашқы ойынын 17–18 есебімен ұтырып алды. Шабал бұл кездесудегі жалғыз голды соқты, бірақ Ронан О'Гара алты айыппұл соқты. Бір аптадан кейін «Bourgoin» командасы «Gloucester» командасынан ауыр жеңіліске ұшырады (49–13), Шабал тағы да командасы үшін жалғыз голды соқты. «Bourgoin» командасы өз алаңында «Gloucester» командасына қарсы жеңіліске ұшырады және 2003–2004 жылғы Еуропалық кампаниясында алты матчтың бесеуінде жеңіліп, өз тобында үшінші орынды иеленді және жарыстан шығарылды. 2004 жылдың 25 қаңтарында «Bourgoin» командасының бас жаттықтырушысы Филип Сент-Андре Стив Хансеннің кеткеннен кейін бос қалған Уэльс құрамасының бас жаттықтырушысы лауазымына үміткер болғаннан кейін жұмыстан босатылды. Пьер Мартине және Патрик Себастьеннің басшылығымен Лоран Сейн бастаған «Bourgoin» командасының амбициялық жоспары аяқталды.

Chabal first tried rugby at the age of nine, but gave it up after just two months. This time, he discovered a passion for the game, and the camaraderie that follows matches. He quickly made his way up, through the French league system. First with Valence Sportif who played in the Fédérale 2, the fourth division of French rugby, and then with CS Bourgoin Jallieu in 1998 who played in the top flight. Here, he played as a flanker as his preferred position of number eight was taken by Pierre Raschi. With Bourgoin Jallieu, Chabal played at the highest level of French domestic rugby, European club rugby and from here gained his first international cap for France. Moreover, at Bourgoin Jallieu he played with the golden generation of players from the club's youth system such as Lionel Nallet, Julien Bonnaire, Olivier Milloud, Pascal Papé, and Benjamin Boyet. However, he did not win any trophies during this time although he played in the semi final of the
French Championship during the 2003–2004 season. He also played on the losing side in the 1998–99 European Challenge Cup final, the final of the Challenge Yves du Manoir in 1999, the final of the League Cup in 2003 and the final of the Challenge Sud Radio in 2003. On 11 October 2002, during the group stages of the 2002–2003 Heineken Cup, Bourgoin, with Chabal, defeated Sale Sharks 18–24 at Edgeley Park, the home of Sale Sharks. During this match, Jason Robinson received a yellow card for the first time in his career following a tackle from Chabal. In the return match, Bourgoin again defeated Sale, but finished second in their group to Biarritz Olympique as they had scored fewer tries. During the 2003–2004 Heineken Cup, Chabal and Bourgoin played against Munster and Gloucester in the group stage. On 6 December 2003, Bourgoin lost their first match at home against the Irish province 17–18. Chabal scored the only try of the encounter, but Ronan O'Gara scored six penalty kicks. One week later, Bougoin suffered a heavy defeat away at the hands of Gloucester 49–13, with Chabal again scoring the only try for his team. Bourgoin lost against Gloucester at home, and lost five of six matches during their 2003–2004 European campaign, finishing third in their pool and were eliminated from the competition. On 25 January 2004, the head coach of Bourgoin, Philippe Saint André, was sacked after he applied for the position of head coach of the Welsh national team, left vacant following the departure of Steve Hansen. The ambitious plan for Bourgoin initiated by Laurent Seigne under the direction of Pierre Martinet and Patrick Sébastien had ended.

Ағылшын тілінде жұмыс тәжірибесі

Сент-Андре кеткеннен кейін және алты жыл бойы Бургойннің көк жейдесін киіп жүріп, Шабал өзінің көкжиегін кеңейтіп, басқа клубта ойыншы ретінде кәсіби дамуын жалғастыруды қалады. Ол «Стад Тулузен» клубына қосылғысы келді, бірақ «Вил Роза» клубы оның қызметіне ұсыныс жасамады. Алайда, қазір «Сале Шаркс» клубының спорттық директоры болған Сент-Андре оны Манчестер клубымен екі жылдық келісімшартқа қол қойды. Шабал Бургонда ойнаған уақытында фланкер болып ойнағанымен, Сент-Андре оны «Саледегі» алғашқы матчында сегізінші нөмірде таңдады. 2004–2005 жылғы Англия Премьер-лигасы «Сале Шаркс» клубының Сент-Андре басшылығымен елдің жоғары лигасына оралуын белгіледі. Маусымның алғашқы екі матчында «Сале», Шабалдың қатысуымен, сол жылы титулдың фавориттері болған «Лестер Тайгерс» және «Лондон Васпс» командаларына қарсы жеңіске жетті. Ағылшын клубы 2004–2005 жылғы Еуропалық сын-қарақ кубогын жеңіп алды. Бұл – Шабалдың алғашқы жеңісі. «Шаркс» 2004–2005 жылғы ішкі лиганың жартылай финалында 43–22 есебімен титулдың болашақ иегері «Лондон Васпс» клубына есе жіберіп, Шабалдың бір әрекетіне қарамастан, маусымды үшінші орында аяқтады, соның арқасында 2005–2006 жылғы Heineken Кубогына қатысу құқығын алды. Маусым соңында Шабал «Шаркс» клубының сегізінші нөмірінің орнын толыққанды иеленді. Шабалдың ағылшын клубындағы екінші маусымы одан да көп табысқа жеткізді. Біріншіден, «Сале» 2005–2006 жылғы Heineken Кубогының ширек финалына өтті, бірақ «Биарриц Олимпик» клубына есе жіберіп қалды. Топтық кезеңде Шабал Пол О’Коннелл мен Энтони Фоулидің «Томонд Паркте» «Мунстерге» қарсы «Сале» клубының шешуші матчында жасаған бірлескен тәсілінің құрбаны болды. Шабал Ронан О’Гараның ойынды қайта бастауын қана көріп қалған еді, сол кезде оған қатты соққы беріліп, 22 метрлік шегіне дейін кері итерілді. Бұл тәсіл ойынды «Мунстердің» пайдасына бұрып, Шабал үшін ирландиялық клубқа қарсы белгілі бір стигма орнатты (өйткені ол 2008–2009 жылғы маусымда «Мунстердің» орталық ойыншысы Лифеими Мафиден матч барысында бірнеше рет қатты соққы алды). Соған қарамастан, ағылшын лигасына оралған «Сале» 2005–2006 жылғы Гиннес Премьер-лигасын жеңіп алды, жартылай финалда «Лондон Васпс» клубын 22–12 есебімен жеңіп, финалда «Лестер Тайгерс» клубын 45–20 есебімен ұтты. Екі жылдық келісімшарты аяқталғаннан кейін Шабал «Стад Тулузен» клубына қосылу ұсынысын қабылдамады және «Шаркс» клубымен келісімшартын тағы бір жылға ұзартты. Осы жетістігінен кейін Шабал 2007 жылғы Алты Ұлттар Чемпионатына Франция құрамасына шақырылды. 2007–2008 жылғы маусым 2006–2007 жылғы маусымнан одан да сәтті болды, отандық чемпионаттағы ең үздік командаларға қарсы жеңістерге қол жеткізілді, бірақ тұрақты маусымның соңғы күнінде «Лондон Ирландиясына» қарсы үйдегі жеңіліс «Салені» маусымды бесінші орында аяқтауға мәжбүр етті. Алайда, бұл оларға 2008–2009 жылғы Heineken Кубогына қатысу құқығын қамтамасыз етті, 2007–2008 жылғы Еуропалық сын-қарақ кубогында ойнағаннан кейін. Еуропалық сын-қарақ кубогының ширек финалында CA Brive клубына қарсы өткен матчта Шабал ағылшын құрамасының алты ұпайдан біріншісін соқты, бірақ тізесіне жарақат алды. Бұл жарақат оны бір айға алаңнан шығаруға мәжбүр етті, бұл уақытта «Сале» жартылай финалда «Бат Регби» клубына 36–14 есебімен есе жіберіп қалды. 2007 жылдың желтоқсанында Шабал «Сале» клубымен келісімшартын тағы екі жылға ұзартты. 2008–2009 жылғы маусымда Сент-Андре Шабалды әдеттегі сегізінші нөмірінің орнына екінші қатарда ойната бастады. Heineken Кубогының топтық кезеңінде «Сале» «Мунстер» және «Клермон» клубтарымен бір топқа түсті, екеуіне де есе жіберіп, «Салені» және Шабалды жарыстың соңғы кезеңдерінен айырды. Ішкі жарыста «Сале» плей-оффқа жолдама алуға жақын болды, бірақ Еуропалық жарысқа қатысу құқығын алмады. Алайда, тұрақты маусымның соңғы ойынында Шабал маңызды әрекет жасады, бұл «Салеге» маңызды бонус ұпай және Еуропалық жарыста орын алуға мүмкіндік берді. Осыған қарамастан, тұрақты маусымның соңғы күні «Сале» өз матчын жеңсе де, басқа жерлердегі нәтижелер «Саленің» плей-оффқа ілікпеуіне және Шабал үшін маусымды аяқтауға себеп болды. Филип Сент-Андре 2008 жылдың желтоқсанында 2008–2009 жылғы маусымның соңында «Сале Шаркс» клубын тастап кететінін және оның орнын басушы ретінде Кингсли Джонсты тағайындағанын мәлімдеді. Шабал Францияда ойнауға қайта оралуды қалайтынын мәлімдеді, оның отбасы 2008 жылдың қыркүйегінде Англиядан кеткен болатын.

Following the departure of Saint André, and after six years wearing the blue jersey of Bourgoin, Chabal wanted to change his horizons and continue his professional development as a player at another club. He wished to join Stade Toulousain, but the club of the Ville Rose made no offer for his services. However, Saint André, now sporting director at Sale Sharks, signed him on a two year contract with the Manchester outfit. Although Chabal had played at flanker throughout his time at Bourgoin, Saint André selected him at number eight in his first match for Sale. The 2004–2005 English Premiership marked the return of Sale Sharks to the country's top flight under the guidance of Saint André. In their first two matches of the season, Sale, with Chabal, won against both Leicester Tigers and London Wasps, the favourites for the title that year. The English club won the 2004–05 European Challenge Cup beating Pau 27–3 in the final. This was the first title won by Chabal. The Sharks lost their 2004–05 domestic league semi final 43–22 against the eventual victors London Wasps, despite a try from Chabal, but finished the season in third place, securing their place in the 2005–06 Heineken Cup. By the end of the season, Chabal had made the position of Sharks No. 8 his own. Chabal's second season with the English outfit brought more success. First, Sale reached the quarter finals of the 2005–2006 Heineken Cup losing to Biarritz Olympique. Earlier in the group stages, Chabal was the victim of a gang tackle by Paul O'Connell and Anthony Foley during Sale's group deciding match against Munster at Thomond Park. Chabal had only just caught a Ronan O'Gara restart when he was hit hard and driven back into his teams 22. The tackle was to turn the match in Munster's favour and established something of a stigma for Chabal against the Irish province (as he would be hit hard a number times by Munster centre Lifeimi Mafi in a match during the 2008–2009 season again with a crowd pleasing outcome). Nevertheless, back in the English league, Sale won the 2005–06 Guinness Premiership by beating London Wasps 22–12 in the semi final before defeating Leicester Tigers 45–20 in the final. With his two year contract now up, Chabal turned down an offer to join Stade Toulousain and extended his contract with the Sharks for a further year. Following this performance, Chabal was selected for the French national side for the 2007 Six Nations Championship. The 2007–2008 season was met with more success than the 2006–07, with victories against some of the best teams in the domestic championship, but a home defeat to London Irish on the last day of the regular season confined Sale to finishing the season in fifth place. However, this guaranteed them a place in the 2008–09 Heineken Cup having played in the 2007–08 European Challenge Cup. During the quarter final of the European Challenge Cup against CA Brive, Chabal scored the first of six tries for the English side, but injured his knee. This injury forced him out of action for one month, during which Sale lost 36–14 to Bath Rugby in the semi finals. In December 2007, Chabal extended his contract with Sale for a further two years. For the 2008–2009 season, Saint André started playing Chabal in the second row instead of his more usual position of No. 8 or flanker. During the group stages of the Heineken Cup, Sale were grouped with Munster and Clermont, losing against both and depriving Sale and Chabal from the final phases of the competition. In the domestic competition, Sale were on course for a place in the playoffs, but not for a European competition place. However, in the penultimate game of the regular season, Chabal scored an important try that gave Sale an important bonus point and a place in the European competition. Despite this, during the last day of the regular season, although Sale won their match, results elsewhere led to Sale missing out on the play offs and terminating the season for Chabal. Philippe Saint André had announced in December 2008 that he was to leave Sale Sharks at the end of the 2008–09 season with Kingsley Jones named as his successor. Chabal had already announced that he wished to return to play in France, his family had already left England in September 2008.

Францияға оралу

Саледе бес жыл ойнағаннан кейін, Шабал 2009 жылдың сәуірінде француз клубы «Расинг Метро 92» клубымен үш жылдық келісімшартқа ресми қол қойды. Француз клубы 2008–2009 жылғы Pro D2 турнирін үш тур бұрын жеңіп алып, 2009 жылы Top 14 лигасына көтерілді. Олар сонымен қатар Лионель Налетті, оңтүстікафрикалық Франсуа Стейн мен Жак Кронжені де өз құрамына қосты. «Расинг» жоғары лигаға оралғанда сәтті өнер көрсетті, жаңадан кеңейтілген Top 14 плей-оффында алтыншы және соңғы орынды иеленді, бірақ бірінші турда болашақ чемпион «Клермонттан» тар салынды. «Расинг» командасы алтыншы орын алғандықтан, 2010–11 жылғы «Хайнекен» кубогына қатысуға жолдама алды. 2010 жылдың қыркүйегінде Шабал әлемдегі ең көп жалақы алатын регбиші екені хабарланды, оның табысы жылына 1 миллион еуроны құрады. Австралиялық регби лигасы клубы «Саут Сидней Раббитохс» бас директоры Шейн Ричардсон клубтың Шабалдың басшылығымен байланысқа түсіп, оның басқа кодқа өту мүмкіндігін сұрағанын, онда ол «маусымның бір бөлігін клуб үшін» ойнайтынын айтты. Бірақ клуб Шабалды өздеріне тартып алуда сәтті болмады. 2012–2013 және 2013–2014 маусымдарында Шабал «Лион» үшін өнер көрсетті. 2014 жылдың мамыр айында «Лионның» жоғары дивизионға көтерілуіне көмектесіп, ол өзінің ойыншылық карьерасын сәтті аяқтады.

Халықаралық мансап

Шабал негізінен артқы қатардағы ойыншы болғамен, Францияның бұрынғы жаттықтырушысы Бернар Лапорт оны жиі тұйыққа қойды. 2007 жылғы сұхбатында Шабал Лапорттың 2007 жылғы Регби әлем чемпионатына Франция құрамасы жарияланбас бұрын оған телефон соғып: "Мен сені шынымен таңдағым келеді, бірақ екінші қатарда ойнау үшін" деді. Шабал Лапорттың ұсынысын қабылдады. 2007 жылғы Регби әлем чемпионатының жартылай финалында Франция Англиядан жеңілгенде, Шабал қатты қиындыққа тап болды, себебі олар финалға өте алмады. Шабал 2008 жылғы Алты Ұлттар Чемпионатына "Ле Блё" құрамасына қосылмады. Ол өкілдігін жалғастыруға ниетті екенін білдірді және маусым айында Австралияға жасалатын сапардан шығарылса, ол Францияның 2011 жылғы Әлем Чемпионатына дайындықтарына қатыспайтынын түсінді. 2008 жылдың 9 маусымында ол Австралияға сапарлаған Франция құрамасына қайта шақырылды. Ол 2008 жылғы күзгі халықаралық матчтарға Франция құрамасына ілікті. 2009 жылғы Алты Ұлттар Чемпионатына тағы шақырылды. 2011 жылдың мамыр айында Шабал 2011 жылғы Регби әлем чемпионатына Франция құрамасының алдын ала жасалған 32 ойыншысының тізіміне енбеді.

Басқа көріністер

2012 жылдың ақпан айында Чабал Сиднейден Балмен регби одағымен бірге Питершем регби клубына қарсы бір ойынға қатысты. Бұл ойын NSW Waratahs пен Queensland Reds арасындағы Супер Регбидің 1-ші турындағы алдын ала матч ретінде өтті. Чабалдың қатысуы Австралия мен Францияда кең медиалық қызығушылықты тудырды. Ойын барысында Чабал Балмен үшін соңғы әрекетті жасап, 19:5 есебімен жеңіске жетті. 2014 жылдың қаңтар айында Чабал CurrencyFair онлайн валюта айырбастау компаниясының жарнамалық науқанында "Валюталық фея" рөлінде пайда болды. Ол "Бейбітшілік үшін чемпиондар" клубының мүшесі, бұл Монакода орналасқан, П.А. Альберт ІІ-нің жоғары қамқорлығындағы Peace and Sport халықаралық ұйымы құрған 90-нан астам белгілі элитадан тұратын топ. Осы топтың мақсаты – спортты диалог пен әлеуметтік бірлік құралы ретінде пайдалану.