Кіріспе

Касселтон – АҚШ, Солтүстік Дакота штатының Кас округінде орналасқан қала. 2020 жылғы халық санауы бойынша халқы 2479 адамды құрайды, бұл Солтүстік Дакота штатындағы 20-шы ең ірі қала. Касселтон 1876 жылы негісталған. Қаланың аты Солтүстік Тынық мұхиты темір жолының президенті болған Джордж Вашингтон Кассқа құрмет көрсету үшін берілген. Ол 1876 жылы отандықтарды дамыту мақсатында осы жерде станция ашқан. Касселтон Солтүстік Дакотаның бес губернаторының туған жері.

Тарих

Касселтон 1873 жылы Солтүстік Тынық мұхиты темір жолы Майк Смитты аймақта пахта және жыда ағаштарын отырғызу үшін жіберген кезде пайда болды, бұл теміржолдың оң жағында желден қорғау үшін қызмет етті. Олар ағаштарды теміржол таяқтары үшін пайдалануға жинауды жоспарлаған, бірақ бірнеше себептерге байланысты тәжірибе сәтсіз аяқталды. 1874 жылы Эмиль Приве және оның әйелі Майк Смитпен станцияда қосылды. Привелердің ұлы Гарри 1875 жылдың 28 наурызында шатырда дүниеге келді, ол дамып келе жатқан ауылдағы алғашқы бала болды. Басқалар да қоныстанды, және 1880 жылы ресми санақ бойынша қалада 376 адам тұрды. 1876 жылы мектеп ашылды, ал 1880 жылы қала ауыл ретінде тіркелді. Кішкентай елді мекенге әртүрлі атаулар берілді: "Балабақша", "Гусь Крик" және "Аққу Крик", олар аймақ арқылы иреліп өтетін өзеннің құрметіне аталды. 1876 жылы теміржол президенті Джордж Касс атынан "Касстаун" станциясын құрды. 1876 жылдың 8 тамызында пошта бөлімі ашылғанда, "Касселтон" атауы бекітілді. 1870 жылдары Джордж Касс пен Питер Чейни өздерінің теміржол акцияларын Касселтонның жанындағы жермен алмастырды және жерді кішкентай учаскелерге бөлудің орнына, оны бір үлкен ферма ретінде дамытуға шешім қабылдады. Олар операцияны басқару үшін Оңтүстік Миннесотадан келген Оливер Далримплді жалдады. Бұл "Бонанза" фермалары өте табысты болды және даланың ауыл шаруашылығына өте қолайлы екенін дәлелдеді. Еуропадан және шығыстан жер іздеп келген иммигранттарды және кәсіп иелері болуға ниеттенгендерді тарту үшін түрлі шаралар қолданылды. Касселтон халқы 1885 жылы 1365 адамға жетті. Ұлы Солтүстік темір жолы Касселтонның өсуіне қосымша ықпал етті. Қаладан бірнеше тармақтар тарап шықты. Теміржол бу машиналарын қамтамасыз ету үшін су қоймасын қазды. 1906 жылы теміржол 1920 жылға дейін жұмыс істеген дөңгелек депо мен қызмет көрсету орталығын салды. 1920 жылдары теміржол қызметкерлері басқа жерлерге ауыстырылды, нәтижесінде 1920 мен 1930 жылдар аралығында Касселтон халқы 285 адамға азайды. Касселтон 1920 жылдардың ортасында қалалық су және кәріз жүйесін орнатты. Су артезиандық құдықтардан сорғыланып, қаланың шығыс жағында орналасқан су бақшасында сақталды. Бүгінде бұл жер қысқы коньки тебуге арналған алаң болып табылады. 34 метр биіктігі бар, үлкен құбыр сияқты көрінетін су бақшасы 1956 жылға дейін сақталды. 1957 жылы Ұлы Солтүстік темір жолына Касселтон су қоймасының қажеті болмады. Олар осы су айдынын қамтитын жерді Касселтон қаласына берді. Су қоймасы 1978 жылдың наурызына дейін қалалық сумен жабдықтау ретінде пайдаланылды, содан кейін қаланың суы Касс су пайдаланушылар жүйесінің Леонард фазасынан келді. Содан бері су қоймасы аймағы софтбол алаңдары, теннис корты, демалысқа арналған үстелдер және т.б. бар демалыс орталығына айналды. Касселтон көшелері қалалық және мемлекеттік күш-жігер арқылы жақсартылды. 1927 жылы қала орталығындағы жолдар қиырш таспен қапталды. 1930 жылы Ұлы депрессия кезінде президент Франклин Д. Рузвельт басқаруымен АҚШ Жұмыс прогресі әкімшілігінің жобасы ретінде федералды үкімет жергілікті жұмысшыларға қала арқылы өтетін №18 мемлекеттік тас жолын салу үшін төледі. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін сауда аудандарының көшелері бетонмен қапталды. Сол кезден бері барлық көшелер мен даңғылдарға асфальт төселді және заманауи дауылдық кәріз жүйесі орнатылды. 1996-1997 оқу жылы шамамен 8 миллион долларлық жаңа Орталық Касс мемлекеттік мектебінің құрылысымен ашылды. Ол 1912 жылы ашылған және 50 000 доллар тұрған сол жердегі үш қабатты ғимараттың орнын басты. Мектеп ауданы шамамен 400 шаршы мильді (1036 км²) құрайды және 800-ден астам оқушыны тартады. Халықтың өсуіне байланысты 2003-2004 оқу жылына мектеп кешеніне қосымша құрылыс аяқталды. Касселтон американдық қызыл қояндыларының көптігімен танымал. Орталық Касс орта мектебі қояндыны өздерінің талисман ретінде пайдаланады.

2013 жылғы пойыздың жолдан шығуы

2013 жылдың 30 желтоқсанында соя бұршақтарын тасымалдап бара жатқан, батысқа қарай қозғалған BNSF пойызы Касселтон қаласынан батысқа қарай шамамен бір миль жерде рельстен шығып кетті. Жанындағы, шығысқа қарай қозғалған BNSF пойызы, шикі мұнаймен жүктелген, батысқа қарай қозғалған пойыздың қираған бөліктеріне соқтығысты (апат болған жер). Соқтығысқаннан шикі мұнай тұтанды және бірнеше шақырым қашықтықта естіліп, сезілген үлкен жарылыстар тізбегіне әкелді. Нәтижесінде пайда болған от шарларынан қара түтіннің үлкен бұлты пайда болды, бұл билік органдарын қала мен айналасындағы аумақты ерікті түрде эвакуациялауға шара ретінде мәжбүр етті. Ұлттық көлік қауіпсіздігі кеңесі (NTSB) тергеу жүргізіп, 2017 жылы батысқа қарай қозғалған пойыздың осінің сынуынан басталатын, апаттың ықтимал себептерін анықтады. Құрбандықтар болмады, себебі шикі мұнай пойызының экипажы, рельстен шығып, қардың ішіне тоқтағаннан кейін, локомотивтерге от жеткенге дейін оларды тастап кеткен. Алайда, оқиға халық тығыз қоныстанған аймаққа жақын болды және теміржолмен қауіпті жүктерді тасымалдау қауіпсіздігіне қатысты алаңдаушылықты жаңартты, әсіресе осы жылдың басында Канададағы Лак-Мегантик апатынан кейін. Касселтон қаласының мэрі Эд Макконнелл, қаланың "қауіптен құтылғанын" мойындап, федералды үкіметті қауіптерді қайта қарауға шақырды және заң шығарушылардан құбырларды қауіпсіз балама ретінде қарастыруды өтінді.

География

АҚШ Халық санағы бюросы мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 1,90 шаршы миль (5 км²) құрайды, оның ішінде 1,87 шаршы миль (5 км²) құрлық және 0,03 шаршы миль (0 км²) су алабын құрайды.

Климат

Бұл климаттық аймаққа жылдық температураның айтарлықтай маусымдық өзгеруі тән, яғни жазы жылы немесе ыстық (көбінесе ылғалды), ал қысы суық (кейде тым суық) болады. Кёппен климаттық жіктеу жүйесі бойынша Касселтон ылғалды континенттік климат аймағында орналасқан, климат карталарында "Dfb" деп белгіленеді.