Кіріспе

Кальдас-Новас (kawˈdɐz ˈnɔvɐs) – Бразилиядағы Гойас штатындағы муниципалитет. Бұл әлемдегі ең ірі гидротермалды демалыс орны.

Тарих

1777 жылы Мартиньо Коэльо мен Густаво Маурисио Сильва Де Карвалхо Альвес Кальдас өзенінің жағасындағы ыстық су бұлақтарын тапты, олар Кальдас-де-Пиратинга деп аталды, кейіннен оның атауы Кальдас деп өзгертілді. Олар жерді тіркеп, өзеннің сол жағалауында "Fazenda das Caldas" деп аталатын шаруашылық құрды. Шамалы мөлшерде алтын табылғандықтан, алтын іздеушілер мен ыстық судың шипалық қасиетін іздегендер көптеп келді. 1850 жылы өзеннің оң жағалауында, ыстық бұлақтардың жанында тағы бір елді мекен пайда болды, онда көп ұзамай шіркеу салынды. 1857 жылы Кальдас-Новас аудан болып құрылды, ал 1911 жылы муниципалитет деңгейіне көтерілді.

Өмір сапасы

Біріккен Ұлттар Ұйымының Адам даму индексі бойынша Кальдас-Новас 0,802 көрсеткіш алды, бұл Гойас штатындағы 242 муниципалитет ішінде 10-шы орынға ие екенін көрсетеді. Ел бойынша ол 5 507 муниципалитет арасында 533-ші орында болды.

Кальдас-Новас жылы сулары туралы ақпарат

Кальдас-Новас қаласында 86 жұмыс істейтін құдық бар, олар күніне 14 сағат ішінде сағатына орташа есеппен 1200 м³ су шығарып алады. Судың температурасы 34 және 57 °C аралығында өзгереді. Бұл аймақтағы ыстық су туралы алғашқы сілтемелер 1545 жылы Испанияда жарияланды. 1722 жылы, әйгілі бандейранте Анангуэраның ұлы Бартоломеу Буэно да Силва, әкесінің бірнеше жыл бұрын салған жолынан бұрылып, Рио Квенте құрайтын термалдық бұлақтарды тапты. Бұл жерлер Кальдас-Вельхас деп аталды және қазіргі Рио-Квенте курорты орналасқан жерде болды. Кальдас-Новас және Рио-Квенте аймағының термалдық жүйесі туралы ең маңызды зерттеуді мемлекеттік Furnas Centrais Elétricas компаниясы жүргізді, себебі Usina Hidrelétrica Corumbá I тоғаны аймақтың термалдық суына ықпал етуі мүмкін еді, бұл судың салқындауына алып келуі мүмкін. Furnas компаниясының мәліметінше, ыстық су құбылысы ерекше геологиялық және топографиялық ерекшеліктердің нәтижесінде пайда болады. Ұзақ жылдар бойы бұл аймақта жанартау болған деп есептелді, оның кратеріне жаңбыр суы сіңіп, тереңде қызып, содан кейін тау жыныстарының жарықтары арқылы жер бетіне қайта оралған. Бірақ, қазіргі зерттеулер көрсеткендей, аймақта жанартаулық белсенділіктің ешқандай белгісі жоқ. Зерттеулер көрсеткендей, су жаңбырдан пайда болады, ол кварцит қабатында жиналады және қысымның әсерінен 600 метрлік бағанамен жер бетіне шығарылады. Usina Corumbá I тоғанының суық суы Кальдас-Новас және Рио-Квенте аймағының термалдық суына сіңіп кетуі мүмкін деген күдік негізсіз, себебі көлдің суы 595 метр биіктікте, ал су көзі 644 метр биіктікте орналасқан. Бұл муниципалитет Кальдас-Новас мемлекеттік паркінің бір бөлігін қамтиды, ол аймақтың геотермалдық суы үшін негізгі су көзі болып табылатын Серра-де-Кальдас үстіртінің қорғауын қамтамасыз етеді. Кальдас-Новаста экожүмыс туризмі де дамыған, өйткені қала Корумба өзені мен Кальдас-Новас мемлекеттік паркіне жақын орналасқан. Айналасында қайнап тұрған суы бар Lago de Piratininga көлі, 64 шаршы километр аумақты қамтитын Корумба тоғаны және табиғи жылы суы бар Rio Quente өзені бар.

Рио-Квенте

Әлемдегі ең ірі ыстық су курорттарының бірі – Рио Квенте курорттары Рио Квенте муниципалитетінде, Кальдастан батысқа қарай 20 шақырым қашықтықта орналасқан. Жеті мейрамхана, конгресс орталығы және 500 шаршы километр аумаққа ие курорт жылына 1 миллионнан астам туристі қабылдайды.