Кіріспе

Бизнес-процестердің өзара үйлесімділігі (БӨҮ) – әртүрлі бизнес-процестердің бірлесіп жұмыс істеу қабілетін, яғни "өзара іс-қимыл" жасай алуын көрсететін қасиет. Бұл бизнес-процестің, тек қана қажетті адам еңбегін пайдалана отырып, белгілі бір мақсатқа автоматты түрде қол жеткізе алатын күйі. Әдетте, БӨҮ процесі қолданылатын компьютерлік жүйелердің меншік иесіне, орналасқан жеріне, түріне, нұсқасына немесе дизайнына қарамастан, мақсатына жетуге мүмкіндік беретін стандарттарға сәйкес келгенде қамтамасыз етіледі.

Тарих

"Бизнес-процестердің өзара үйлесімділігі" (БПИ) термині 1990-шы жылдардың соңында пайда болды, көбінесе электрондық коммерциядағы құндылық тізбегімен байланысты. БПИ әртүрлі компаниялардың жарнамалық материалдарында қолданылды және компьютерлік ғылым онтологиясымен айналысатын ұйымдарда зерттеу тақырыбы ретінде қарастырылды. Көп назар аударылғанмен, бизнес-процестердің өзара үйлесімділігі шектеулі ақпараттық жүйелерден тыс жерде қолданылмады. Мүмкін, себебі БПИ бизнес-процесс әлемнің кез келген нүктесінде басталып, аяқталуын қамтамасыз ету үшін стандарттарға толық сәйкестікті талап етеді. Стандарттардың өзі түсінікті – ұйымдар көптеген операцияларын басқару үшін шектеулі, ортақ процестер жиынтығын пайдаланады. Бірақ кәсіпорындарды стандарттарды жасауға және қабылдауға біріктіру – мүлдем басқа мәселе. Басқару жүйелерінің әлемі ақпараттық бөлінумен сипатталады. Бөлінуден бас тарту үшін ұйымдар процестер мен деректерді иелену және бөлісу, бәсекелестік, қауіпсіздік сияқты мәдени мәселелерді шешуі керек, сондай-ақ автоматтандырудың еңбек ресурстарына тигізетін әсерін де ескеруі қажет. БПИ-нің қабылдану уақытын болжау мүмкін болмаса да, ол ұйымдар мен сарапшылар үшін әлі де қызығушылық тақырыбы болып табылады.

БПИ-ге қол жеткізу

Бизнес-процестердің нақты мақсаттарына автоматты түрде қол жеткізуі үшін, тек қана қажетті адам еңбегін пайдалана отырып, BPI «қызметке бағытталған архитектура» (SOA) тәсілін қолданады, ол процестерді автоматтандыруға қажетті технологияларға емес, процестерге назар аударады. Жалпы қолданылатын SOA, әрбір ақпараттық «сило» жүрегіндегі әртүрлі жүйелердің тудырған мәселелерін шешудің тиімді жолы болып табылады. SOA-ның маңызы бар, себебі ұйымдардан BPI-ге қол жеткізу үшін ағымдағы кәсіпорын бағдарламалық жасақтамасын ауыстыру немесе өзгертуді күтуге болмайды, оның нәтижесіне қарамастан. Көптеген қызметкерлердің жұмысы олар қолданатын қосымшаларға байланысты, ал көптеген ұйымдар ағымдағы ақпараттық инфрақұрылымдарына үлкен инвестициялар салған, сондықтан тіпті ең кішкентай өзгерту де қымбатқа түсуі, көп уақытты алуы және қиындықтар тудыруы мүмкін. Тіпті бағдарламалық жасақтама жасаушылар бірігіп, өнімдерін бір стандартқа келтірсе де, мәселе толық шешілмейді. Белгілі өндірушілердің бағдарламалық жасақтамаларынан басқа, ұйымдар көптеген ескі бағдарламалық жүйелерді, арнайы қолданбаларды, қолмен орындалатын процедураларды және қағаз жүзіндегі нысандарды пайдаланады. SOA болмаса, мұндай көптеген әртүрлі ішкі процестерді бүкіл әлемдік кәсіпорын аясында өзара байланыстыру мүмкін емес. Кең ауқымды қолдану үшін SOA құру үшін BPI барлық сала және географиялық аймақтарда қолданылатын ортақ деректер мен процедураларды қамтитын орталық деректер қорына сенеді. Аталған қойма, негізінен, жоғары деңгейдегі қосымша қабаты ретінде қызмет етеді, ұйымдарға өз деректерін бөлінген деректер базасына экспорттауға және портал арқылы кіру арқылы қажетті бағдарламаларды алуға мүмкіндік береді. Қауіпсіздік пен коммерциялық бейтараптылықты қамтамасыз ету үшін деректер қоры BPI мүдделі тараптары қауымдастығы бекіткен стандарттарға сәйкес келеді. Бизнес-процестердің өзара үйлесімділігіне қол жеткізуді көздейтін ұйымдар мен мүдделі топтар бір немесе бірнеше BPI бастамаларын іске қосудан бастайды.