Кіріспе
Радио хабар таратушы немесе жай ғана таратушы – антенна арқылы радио толқындарын жасайтын электрондық құрылғы. Радио толқындары – шамамен 30 Гц пен 300 ГГц арасындағы жиіліктері бар электромагниттік толқындар. Таратушының өзі радиожиілікті ауыспалы ток тудырады, ол антеннаға беріледі. Бұл ауыспалы токтан қозғанда антенна радио толқындарын сәулелендіреді. Таратушылар радио қолданатын барлық жүйелердің қажетті бөлігі болып табылады: радио және теледидар хабарларын тарату, ұялы телефондар, сымсыз желілер, радар, екі бағытты радиобайланыс құралдары, мысалы, уоки-токилер, GPS сияқты радио навигациялық жүйелер, қашықтан кіру жүйелері және тағы да көптеген қолданыстар. Таратушы жеке құрылғы немесе басқа құрылғыдағы электрондық схема болып табылуы мүмкін. Көптеген таратушылар тербеліс жасаушы тасымалдаушы толқынды тудыратын электрондық осциллятордан, тасымалдаушыға ақпаратты жеткізетін модуляциялық сигналды енгізетін модулятордан және сигналдың қуатын арттыратын күшейткіштен тұрады. Радиоспектрді әртүрлі пайдаланушылар арасындағы кедергілерді болдырмау үшін таратушылар ұлттық радио заңдарымен қатаң реттеледі және қолданысына қарай белгілі бір жиіліктер мен қуат деңгейлерімен шектеледі. Дизайнды сату алдында әдетте типтік мақұлдаудан өтуі керек. Маңызды заң талабы – тізбек тағайындалған жиілік диапазонынан тыс маңызды радио толқыны қуатын сәулелендірмеуі керек, бұл жалған сәулелену деп аталады.
Құрылыс мәселелері
Радио хабар таратушының конструкциясы белгілі бір талаптарды қанағаттандыруы керек. Оларға жұмыс жиілігі, модуляция түрі, нәтижедегі сигналдың тұрақтылығы мен тазалығы, қуатты пайдалану тиімділігі және жүйелік жобалау мақсаттарына жетуге қажетті қуат деңгейі кіреді. Жоғары қуатты таратушыларда сәулелену қауіпсіздігі, рентген сәулелерін тудыру және жоғары кернеуден қорғау тұрғысынан қосымша шектеулер болуы мүмкін. Әдетте таратушының конструкциясына тасымалдаушы сигналды жасау кіреді, ол әдетте синусоидты болады, сондай-ақ қажет болса бір немесе бірнеше жиілікті көбейту сатылары, модулятор, қуат күшейткіші және антеннаға қосылу үшін фильтр мен сәйкестендіру желісі кіреді. Өте қарапайым таратушыда тек үздіріксіз жұмыс істейтін генератор және антенна жүйесі болуы мүмкін. Күрделірек таратушылар шығарылатын сигналдың модуляциясын жақсырақ бақылауға және таратылатын жиіліктің тұрақтылығын арттыруға мүмкіндік береді. Мысалы, Master Oscillator Power Amplifier (MOPA) конфигурациясы генератор мен антеннаның арасына күшейткіш сатысын қосады. Бұл антеннаның жүктемесінің өзгеруі генератордың жиілігін өзгертуіне кедерес жасайды.
Белгілі жиіліктегі жүйелер
Белгілі бір жиілікте жұмыс істейтін таратушы үшін, жиілікті тұрақтандырудың көп қолданылатын әдісі – кристалл осцилляторында резонанстық кварц кристалын пайдалану. Егер жиілік өзгертілмейтін болса, бірнеше мүмкіндіктерді қолдануға болады.
Жиілікпен көбейту
Қазіргі заманғы жиілік синтезаторлары UHF дейін таза және тұрақты сигналды шығара алғанымен, көп жылдар бойы, әсіресе жоғары жиіліктерде осцилляторды соңғы шығыс жиілігінде жұмыс істету практикалық болмады. Жақсырақ жиілік тұрақтылығы үшін осциллятор жиілігін соңғы қажетті жиілікке дейін көбейту әдеттегідей болды. Осыған байланысты, қысқа толқындық әуесқойлар және теңіздік байланыс жолақтары 3,5, 7, 14 және 28 МГц сияқты гармониялық байланысты жиіліктерде бөлінді. Осылайша, бір кристалл немесе VFO бірнеше жолақты қамтуға мүмкіндік берді. Қарапайым құрылғыларда бұл тәсіл кейде қолданылады. Егер күшейткіш сатысының шығысы, сатыны қоздыратын жиіліктің есесіне ғана реттелсе, онда саты үлкен гармоникалық шығыс береді. Көптеген хабар таратушылар осы қарапайым тәсілді сәтті пайдаланды. Дегенмен, одан да күрделі схемалар жақсы нәтиже береді. Push-push сатысында шығыс тек жұп гармоникаларды ғана қамтиды. Өйткені, бұл тізбекте негізгі және тақ гармоникаларды тудыратын тоқтар екінші құрылғымен өшіріледі. Push-pull сатысында шығыста тек тақ гармоникалар болады, себебі өшіру әсеріне байланысты.
Сигналға модуляция қосу
Бергіштің міндеті – ақпаратты радиосигнал арқылы (тасымалдағыш толқын) жеткізу, бұл сигнал ақпаратты жеткізу үшін модульдендіріледі. Микротолқынды пештегі радиожиілікті генератор, электрохирургия және индукциялық қыздыру құрылысы жағынан бергіштерге ұқсас, бірақ олар қашыққа сигналды жіберу үшін арналмағандықтан, әдетте бергіштер деп есептелмейді. Мұндай радиожиілікті құрылғылар заң бойынша радиобайланысқа кедергі келтірмейтін ISM диапазонында жұмыс істеуі тиіс. Егер мақсат байланыс болса, радио толқынына қажетті сигналды енгізу үшін келесі әдістердің бірі немесе бірнешесі қолданылады.
АМ режимдері
Радиожиілік толқынының амплитудасы, әдетте дауыс, бейне немесе деректер сияқты модуляцияланатын сигналға сәйкес өзгерген жағдайда, амплитудалық модуляция (AM) деп аталады.
Төмен деңгей және жоғары деңгей
Төмен деңгейлі модуляцияда кішкентай аудио каскад төмен қуатты каскадты модуляциялау үшін қолданылады. Осы каскадтың шығысы сызықтық радиожиілік күшейткіші арқылы күшейтіледі. Бұл жүйенің басты кемшілігі – күшейткіш тізбегінің тиімділігі төмендеу, себебі модуляцияны сақтау үшін оның сызықты болуы қажет. Сондықтан жоғары тиімділік классы C күшейткіштерін Догерти күшейткіші, EER (Envelope Elimination and Restoration) немесе өзге де алдын ала бұрмалау немесе кері байланыс әдістері қолданылмаса пайдалануға болмайды. Жоғары деңгейлі модуляция AM таратушысында C классы күшейткіштерін қолданады және тек соңғы каскад немесе соңғы екі каскад модуляцияланады, ал барлық алдыңғы каскадтар тұрақты деңгейде жұмыс істей алады. Модуляция соңғы түтіктің пластинасына қолданылғанда, модуляция каскадына модульделген каскадтың тұрақты токқа кіретін қуатының 1/2-сіне тең үлкен аудио күшейткіші қажет. Көбінесе модуляция үлкен аудио трансформатор арқылы жүзеге асырылады. Дегенмен, жоғары деңгейлі АМ модуляциясы үшін көптеген түрлі схемалар қолданылған. Амплитудалық модуляцияға қараңыз.
АМ модуляторлардың түрлері
АМ үшін әртүрлі схемалар қолданылған. Қатты күйдегі электрониканы пайдаланып жақсы жобаларды жасау мүмкін болғанымен, осы жерде клапанды (түтік) схемалар көрсетілген. Жалпы алғанда, клапандар қатты күйдегі электрондық құрылғылармен салыстырғанда әлдеқайда жоғары RF қуатын оңай тудыра алады. Көптеген жоғары қуатты хабар тарату станциялары 3 МГц төменгі жиілікте қатты күйдегі схемаларды қолданады, бірақ 3 МГц жоғары жиілікті станциялар әлі де клапандарды пайдаланады.
Плиталы АМ модуляторлары
Жоғары деңгейлі пластиналық модуляция клапанның пластинасындағы (анодтағы) кернеуді нөлге жуықтан бастап, тынығу кезіндегі кернеудің екі есесіне дейін өзгерту арқылы жүзеге асырылады. Бұл 100% модуляцияны қамтамасыз етеді және анодқа жоғары кернеуді беру тізбегіне трансформаторды қосу арқылы екі көздің (тұрақты ток және аудио сигналдың) векторлық қосындысын қолдануға болады. Мұндай жүйенің кемшілігі – трансформатордың үлкен көлемі, салмағы және құны, сондай-ақ оның аудио жиіліктеріне жауап беру жылдамдығының шектеулі болуы, әсіресе жоғары қуатты хабар таратушылар үшін. Балама ретінде, тұрақты ток көзі мен анод арасына сериялық реттегіш қойылуы мүмкін. Тұрақты ток көзі анодқа қарағанда екі есе көп орташа кернеуді қамтамасыз етеді. Реттегіш кернеудің мүлдем өтпеуіне немесе толығымен өтуіне, немесе кез келген аралық мәнге рұқсат етеді. Аудио кіріс реттегішті модуляциялық оқшауды қайта жасайтын қажетті анод кернеуін жасау үшін жұмыс істейді. Сериялық реттегіштің артықшылығы – ол анод кернеуін кез келген қажетті деңгейге орната алады. Осылайша, хабар таратушының қуатын оңай реттеуге болады, бұл динамикалық тасымалдаушыны басқаруды пайдалануға мүмкіндік береді. PDM коммутациялық реттегіштерді қолдану бұл жүйені өте тиімді етеді, ал бастапқы аналогтық реттегіштер тиімсіз және сызықтық емес болған. PDM модуляторларының сериясы қатты күйдегі хабар таратушыларда да қолданылады, бірақ схемалар RF бөлімі үшін итермелеу немесе көпір схемаларын пайдаланатындықтан біршама күрделі. Бұл қарапайым схемаларда қыздырушы, экран және тордың бұрмалануы, сондай-ақ экран мен катодтың радиожиілікті жерге қосылуы сияқты егжей-тегжейлі мәліметтер көрсетілмейді.
Экрандық АМ модуляторлары
Тасымалдағыш жағдайында (дыбыссыз) сахна қарапайым радиожиілік күшейткіші болады, онда экрандық кернеу радиожиілік шығысын толық қуаттың шамамен 25%-ына дейін шектеу үшін қалыптыдан төмендетіледі. Сахна модуляцияланған кезде экрандық потенциал өзгереді, соның салдарынан сахнаның күшейту қасиеті өзгереді. Экранды модуляциялау үшін әлдеқайда аз дыбыс қуаты қажет, бірақ соңғы сатының тиімділігі шамамен 40%-ты құрайды, ал пластиналық модуляцияда 80%-қа жетеді. Осы себепті экрандық модуляция тек төмен қуатты хабар таратушыларда қолданылды және қазірде дерлік қолданылмайды.
АМ-мен байланысты режімдер
АМ-нің бірнеше туындылары жиі қолданылады. Олар:
Бір жақты жолақты модуляция
SSB немесе SSB AM бір жақты жолақты толық тасымалдаушы модуляциясы, бір жақты жолақты басылған тасымалдаушы модуляциясына (SSB SC) өте ұқсас. Ол аудионы AM қабылдағышта қабылдау қажет болғанда, қос жақты AM-ге қарағанда азырақ жиілік жолағын пайдалана отырып қолданылады. Жоғары бұрмалану болғандықтан, ол көбінесе қолданылмайды. SSB AM немесе SSB SC келесі әдістер арқылы жасалады.
Сүзгілеу әдісі
Теңгерімделген араластырғышты пайдалану арқылы қос жақты жолақты сигнал жасалады, содан кейін ол өте тар жолақты сүзгі арқылы өтеді, нәтижесінде тек бір жақты жолақ қалады. Конвенция бойынша, байланыс жүйелерінде жоғарғы жақты жолақ (USB) қолданылады, бірақ радио әуесқойлар үшін тасымалдаушы жиілігі 10 МГц-тен төмен болғанда төменгі жақты жолақ (LSB) қолданылады.
Фазалық әдіс
Бір жақты жолақты сигналдарды жасау үшін фазалық әдіс аудио сигналдарының қызығушылық тудыратын аудио жиілік диапазонында тұрақты 90° фазалық ығысуды қамтамасыз ететін желіні пайдаланады. Бұл аналогтық әдістермен қиынға соқты, бірақ DSP арқылы өте оңай орындалады. Бұл аудио шығыстардың әрқайсысы сызықтық теңгерілген араластырғышта тасымалдаушымен араластырылады. Осы араластырғыштардың біреуіне тасымалдаушы сигнал да 90°-қа ығыстырылады. Бұл араластырғыштардың шығыстары сызықтық тізбекте қосылып, фазалық өшіру арқылы бір жақты жолақтың жойылуын қамтамасыз етеді, нәтижесінде SSB сигналы пайда болады. Аудио немесе тасымалдаушыдан (бірақ екеуінен емес) 90° кешіктірілген сигналды екінші араластырғышқа қосу жақты жолақты керітеді, сондықтан USB немесе LSB қарапайым қосқосқан ауыстырып қойғыш (DPDT) арқылы қолжетімді.
Вестигиялық-жақтық жолақты модуляциялау
Вестигиялық бүйірлік жолақты модуляция (VSB немесе VSB AM) – аналогты теледидар жүйелерінде кеңінен қолданылатын модуляция түрі. Бұл – бір бүйірлік жолақты азайту үшін сүзгіден өткізілген стандартты АМ модуляциясы. Әдетте, тасымалдаушы жиілігінен 0,75 МГц немесе 1,25 МГц-тен төменгі жиілікті төменгі бүйірлік жолақтың компоненттері күрт әлсіретіледі.
Морс
Морзе коды әдетте модульденбеген тасымалдаушының (үздісіз толқын) қосылу-өшіру арқылы жіберіледі. Арнайы модулятор қажет емес. Бұл үзіліспен берілетін тасымалдаушыны АМ-модуляцияланған тасымалдаушы ретінде талдауға болады. Қосылу-өшіру әдісі күткендей, қосымша жиіліктерді (бүйірлік жолақтар) тудырады, бірақ олар "кілттік дыбыстар" деп аталады. Осы жиіліктердің енін шектеу және көршілес арналарға кедергіні азайту үшін таратуды бірден емес, бірте-бірте қосу және өшіруге арналған түзету схемалары қолданылады.
FM режимдері
Бұрыштық модуляция — тасымалдаушы сигналдың дер кезіндегі жиілігін немесе фазасын өзгерту арқылы жасалатын модуляцияның дұрыс атауы. Шын FM және фазалық модуляция — аналогтық бұрыштық модуляцияның ең көп қолданылатын түрлері.
Тікелей FM
Тікелей FM (нағыз жиілік модуляциясы) – бұл тасымалдаушы толқынға модуляцияны енгізу үшін осциллятордың жиілігін өзгерту арқылы жүзеге асырылады. Бұл кернеумен басқарылатын конденсаторды (варикап диодты) кристаллмен басқарылатын осцилляторда немесе жиілік синтезаторында қолдану арқылы іске асырылуы мүмкін. Оциллятордың жиілігі жиілікті көбейту кезеңін пайдаланып көбейтіледі немесе араластыру кезеңін пайдаланып жоғары жиілікке ауыстырылады, содан кейін хабар таратушының шығыс жиілігіне дейін жеткізіледі. Модуляцияның дәрежесі ауытқу деп аталады, яғни тасымалдаушы жиілігінің орталық тасымалдаушы жиіліктен дереу қаншалықты ауытқуы.
Жанама FM
Жанама FM схемасында, қарапайым тасымалдағышпен қуаттандырылатын резонаторлық тізбекте фазалық ығысу (кернеумен басқарылатын) енгізу үшін варикап диоды қолданылады. Бұл фазалық модуляция деп аталады. Кейбір жанама FM интегралды схемаларында транзистордың базасына радиожиілік (RF) сигнал беріледі. Коллекторға конденсатор арқылы жалғанған резонаторлық тізбек (LC) екі варикап диодынан тұрады. Варикаптарға берілетін кернеу өзгергенде, шығыс сигналының фазалық ығысуы өзгереді. Фазалық модуляция математикалық тұрғыдан модуляциялық сигналға 6 дБ/октав жоғары өткізгіш сүзгі (фильтр) қосылған тікелей жиілік модуляциясына балама болып табылады. Бұл жоғары өткізгіш эффектіні модулятордың алдындағы аудио сатыларындағы тиісті жиілік түзету схемаларын қолдану арқылы пайдалануға болады немесе оны теңестіруге болады. Мысалы, көптеген FM жүйелері шуды азайту үшін алдын ала күшейту және деэмуфазис қолданады, онда фазалық модуляцияның жоғары өткізгіш эквиваленті автоматты түрде алдын ала күшейтуді қамтамасыз етеді. Фазалық модуляторлар әдетте сызықтылықты сақтай отырып, салыстырмалы түрде аз ауытқу мөлшерін ғана қамтамасыз ете алады, бірақ кез келген жиілік еселегіш сатылары ауытқуды пропорционалды түрде арттырады.
Клапандар
Жоғары қуатты, жоғары жиілікті жүйелерде клапандарды қолдану қалыпты жағдай, клапандық радиожиілікті (RF) қуаттылық сатыларының жұмыс принципі туралы толық ақпарат алу үшін қараңыз. Клапандар электр тұрғысынан өте сенімді, олар биполярлық транзисторлық жүйелерді миллисекундтар ішінде бұзып жіберетін жүктемелерге төтеп бере алады. Осының нәтижесінде, клапанды күшейткіштер дұрыс реттелмеуге, молния шабуына және қуаттың кенет өсуіне қарсы жақсырақ тұрады. Дегенмен, олар қуатты тұтынатын қыздырылатын катодты қажет етеді және эмиссияның жоғалуы немесе қыздырғыштың жануы салдарынан уақыт өте келе істен шығуы мүмкін. Клапандық тізбектердегі жоғары кернеу адамдар үшін қауіпті. Экономикалық себептерге байланысты, клапандар 1,8 МГц-тен жоғары жиілікті және әуесқойлар үшін 500 Вт-тан жоғары, ал телерадио хабарларын тарату үшін 10 кВт-тан жоғары қуаты бар таратушылардағы соңғы қуат күшейткіші ретінде қолданыла береді.
Қатты күйі
Қаты тораптық құрылғылар, дискретті транзисторлар немесе интегралды схемалар, бірнеше жүз ваттқа дейінгі жаңа таратушылардың дизайнында әмбебап түрде қолданылады. Күші жоғары таратушылардың бастапқы сатылары да толығымен қаты тораптық. Транзисторларды барлық жиіліктер мен қуат деңгейлерінде пайдалануға болады, бірақ жеке құрылғылардың қуаты шектеулі болғандықтан, жоғары қуатты таратушылар көптеген транзисторларды параллель қосылымда қолдануы керек, сондай-ақ құрылғылардың және қажетті біріктіру желілерінің құны тым жоғары болуы мүмкін. Жаңа транзистор түрлері пайда бола бергенде және бағасы төмендегенде, қаты тораптық технология ақырында барлық лампалық күшейткіштерді ығыстыруы мүмкін.
Бергішті антеннаға қосу
Қазіргі заманғы тарату жабдықтарының көпшілігі коаксиалды кабель арқылы берілетін белгілі бір сипаттамалы кедергіге, көбінесе 50 Омға қарсы кедергілік жүктемемен жұмыс істеуге арналған. Бергіштің қуат сатысын осы коаксиалды кабельді тарату желісіне қосу үшін сәйкестендіру желісі қажет. Қатты күйдегі бергіштер үшін бұл әдетте шығыс құрылғыларының төменгі импедансын 50 Омға дейін көтеретін кең жолақты трансформатор болып табылады. Лампадағы бергіште түтікке қажетті жүктеме кедергісін 50 Омға дейін төмендететін, көбінесе PI желісі бар, реттелген шығыс желісі болады. Кез келген жағдайда, егер желі дұрыс реттелмеген немесе нашар жасалған болса, немесе егер антенна бергіш шығысында 50 Омнан өзге кедергі көрсетсе, қуат өндіретін құрылғылар қуатты тиімді түрде жеткізбейді. Әдетте SWR метрі және/немесе бағытталған ваттметр тарату желісі (қоректендіргіш) арқылы әуе жүйесі мен бергіш арасындағы сәйкестік деңгейін тексеру үшін қолданылады. Бағытталған ваттметр алға қуатты, кері қуатты және көбінесе SWR-ді де көрсетеді. Әрбір бергіш тиімділік, бұрмалану және бергішке мүмкін болатын зақымдануға байланысты рұқсат етілген максималды сәйкессіздік деңгейін көрсетеді. Көптеген бергіштерде осы деңгейден асып кеткен жағдайда қуатты төмендету немесе өшіру үшін автоматты схемалар бар. Теңдестірілген тарату желісімен жұмыс істейтін бергіштерге балуан қажет. Бұл бергіштің бір ұшты шығысын жоғары импеданстық теңдестірілген шығысқа түрлендіреді. Жоғары қуатты қысқа толқынды тарату жүйелері әдетте бергіш пен антенна арасында 300 Ом теңдестірілген желілерді қолданады. Әуежайшылар көбінесе 300–450 Ом теңдестірілген антенналық қоректендіргіштерді пайдаланады. Сәйкестендіру желілері және балуандар туралы толық ақпарат алу үшін Антенна тюнері және балуан бөлімдерін қараңыз.
ЭМК мәселелері
Көптеген құрылғылар жұмыс істеу үшін радио толқындарды таратуға және қабылдауға тәуелді. Өзара кедергі жасасу мүмкіндігі зор. Сигналдарды таратуға арналмаған көптеген құрылғылар оларды таратуы мүмкін. Мысалы, диэлектрлік жылытқышта 2000 ватттық 27 МГц көзі болуы мүмкін. Егер құрылғы дұрыс жұмыс істесе, онда бұл радиожиілікті қуаттың ешқайсысы сыртқа шықпайды. Дегенмен, егер нашар жобалау немесе техникалық қызмет көрсетудің жеткіліксіздігі салдарынан радиожиілік сыртқа шығып кетсе, ол таратушыға немесе кездейсоқ сәулелендіргішке айналады.
Радиодиапазондық үзіліс және қалқандау
Радиоэлектрониканы қолданатын барлық құрылғылар экрандалған өткізгіш қораптың ішінде болуы керек, ал қорапқа кіретін немесе одан шығатын барлық қосылыстар радиосигналдардың өтуіне жол бермес үшін сүзгіленуі тиіс. Тұрақты токпен, 50/60 Гц айнымалы ток қосылымдарымен, аудио және басқару сигналдарын тасымалдайтын сымдар үшін кең таралған және тиімді әдіс – сымдағы кез келген радиожиілікті жерге түйреуге арналған өткізгіш конденсаторды пайдалану. Феррит сақиналарын қолдану да жиі кездеседі. Егер қасақана бергіш кедергі тудырса, оны жалған жүктемеге қосу керек; бұл экрандалған қораптағы немесе корпус ішіндегі кедергі, бергішке радиосигналдарды антеннаға жібермей-ақ генерациялауға мүмкіндік береді. Егер бергіш осы сынақ кезінде де кедергі тудыратын болса, құрылғыдан радиожиілікті қуаттың шығуына жол бар, бұл нашар қорғанысқа байланысты болуы мүмкін. Мұндай ағып кету өздігінен жасалған құрылғыларда немесе өзгертілген немесе қақпақтары алынған құрылғыларда болуы ықтимал. Микротолқынды пештерден радиожиіліктің ағып шығуы сирек болса да, бұл есік тығыздағыштарының нашар болуынан туындауы мүмкін және денсаулыққа қауіпті болуы мүмкін.
Жалған эмиссиялар
Радио технологиясының дамуының басында, хабар таратушылардан шығатын сигналдардың "таза" болуы қажеттігі анықталды. Жақсырақ технология пайда болғаннан кейін, жиіліктері өте кең болатын ұшқыш тізбекті таратушылар қолданыстан шығарылды. "Жалған шығарылымдар" термині бергіштен қажетті сигналдан өзге шығатын кез келген сигналды білдіреді. Қазіргі заманғы құрылымдарда жалған шығарылымдардың үш негізгі түрі бар: гармоникалар, толығымен жойылмаған жиілік араластыру өнімдері және жергілікті генератордан және таратушының ішіндегі басқа жүйелерден болатын сигналдардың таралуы.
Гармоникалар
Бұл – сигнал берушінің жұмыс жиілігінің еселіктері, олар сигнал берушінің толық сызықты емес кез келген сатысында пайда болып, сүзгі арқылы жойылуы тиіс.
Гармониялық генерациядан аулақ болу
Көшейткіштен гармоникаларды жоюдың қиындығы оның конструкциясына байланысты. Итермелеу-тарту күшейткішінде, бір полюстік схемаға қарағанда азырақ гармоника болады. А класындағы күшейткіште өте азын гармоникалар пайда болады, АВ немесе В класындағылары көбірек, ал С класындағылары ең көп. Типикалық С класындағы күшейткіште резонанстық контур схемасы гармоникалардың көп бөлігін жояды, бірақ осы мысалдардың кез келгенінде күшейткіштен кейін төмен өткізгіш сүзгі қажет болуы мүмкін.
Фильтрлер арқылы гармоникаларды жою
Күшейткіш сатыларының жақсы жобаланғанынан өзге, таратушының шығысы гармоникалар деңгейін азайту үшін төмен өткізгіш сүзгімен сүзгіленуі керек. Әдетте кіріс және шығыс өзара алмастырылатын болып, 50 Омға сәйкес келеді. Индуктивтілік және сыйымдылық шамалары жиілікке қарай өзгереді. Көптеген таратушылар қолданылып жатқан жиілік диапазонына сәйкес сүзгіні қосады. Сүзгі қажетті жиілікті өткізіп, барлық гармоникаларды қабылданатын деңгейге дейін төмендетеді. Таратушының гармоникалық шығысын RF спектр анализаторы арқылы немесе қабылдағышты әртүрлі гармоникаларға келтіріп тексеру оңтайлы. Егер гармоника басқа байланыс қызметі пайдаланатын жиілікке дәл келіп жатса, онда бұл артық сәулелену маңызды сигналды қабылдауға кедергі келтіруі мүмкін. Кейде сезімтал жиіліктерді қорғау үшін қосымша сүзгілеу қолданылады, мысалы, ұшақтар немесе өмір мен мүлікті қорғаумен айналысатын қызметтер пайдаланатын жиіліктер. Гармоника заңмен рұқсат етілген шекте болса да, оны одан да азайту қажет.
Осцилляторлар және қоспа өнімдері
Сигналдарды қалаған шығыс жиілігін алу үшін араластырған кезде аралық жиілік пен жергілікті осциллятордың таңдалуы маңызды. Дұрыс таңдалмаса, қате шығыс пайда болуы мүмкін. Мысалы, егер 50 МГц-ті 94 МГц-пен араластырып, 144 МГц шығыс алса, шығыста 50 МГц-тің үшінші гармоникасы көрінуі мүмкін. Бұл мәселе қабылдағыштардағы «көлеңкелі жауап» (Image response) мәселесіне ұқсас. Осы тараптың кемшіліктерін азайтудың бір жолы – теңгерілген және қос теңгерілген араластырғыштарды қолдану. Қарапайым араластырғыш кіретін екі жиілікті де, олардың барлық гармоникаларын, сомалық және айырмашылық жиіліктерін өткізеді. Егер қарапайым араластырғыш теңгерілген араластырғышпен алмастырылса, мүмкін болатын өнімдердің саны азаяды. Егер жиілік араластырғышында шығыстар аз болса, соңғы шығыстың таза екеніне көз жеткізу оңайырақ болады.
Тұрақсыздық және паразиттер
Егер бергіштің бір сатысы тұрақсыз болса және тербеліске қабілетті болса, онда ол жұмыс жиілігіне жақын жиілікте немесе мүлдем басқа жиілікте радиожиілікті (RF) сигналдарды өндіре бастайды. Мұндай жағдайдың орын алып жатқанының анық белгісі – RF сатысының қоздырғыш сатысынан сигнал келмесе де қуат шығаруы. Кіріс қуаты артқан сайын шығыс қуаты біркелкі артуы керек, бірақ C класындағы схемаларда айқын шектік эффект байқалады. Жақсы жобаланған схемаларда паразиттік тербелістерді басу үшін әртүрлі тізбектер қолданылады. Дұрыс бейтараптандыру да маңызды.
Бақылау және қорғау
RFID құрылғылары сияқты ең қарапайым хабар таратушыларға сыртқы басқару қажет емес. Жақсырақ іздеуге арналған хабар таратушыларда тек қосу-өшіру түймешігі болуы мүмкін. Көптеген хабар таратушыларда оларды қосу және өшіруге, қуатты шығару мен жиілікті реттеуге немесе модуляция деңгейлерін өзгертуге мүмкіндік беретін схемалар болуы керек. Көптеген қазіргі заманғы, көп функциялы хабар таратушылар көптеген әртүрлі параметрлерді реттеуге мүмкіндік береді. Әдетте, олар микропроцессор арқылы көп деңгейлі мәзірлер арқылы басқарылады, бұл физикалық батырмалардың қажетті санын азайтады. Көбінесе дисплей экраны операторға түзетулерге көмектесу үшін кері байланыс ұсынады. Бұл интерфейстің қолдануға ыңғайлы болуы көбінесе сәтті жобаның маңызды факторы болып табылады. Микропроцессормен басқарылатын хабар таратушылар сондай-ақ, жиіліктен ауытқу немесе басқа да заңсыз жұмыс істеуді болдырмау үшін бағдарламалық қамтамасыз етумен жабдылуы мүмкін. Көп қуатты немесе қымбат компоненттерді пайдаланатын хабар таратушыларда, схемаларды артық жүктеу, қызып кету немесе басқа да дұрыс пайдаланбаудан қорғайтын қорғау схемалары болуы керек. Артық жүктеу схемаларына механикалық релелер немесе электрондық схемалар кіруі мүмкін. Қымбат компоненттерді қорғау үшін қарапайым сақтандырғыштар қосылуы мүмкін. Доғаны анықтағыштар ұшқын немесе өрт пайда болған кезде хабар таратушыны өшіруі мүмкін. Қорғау мүмкіндіктері сонымен қатар пайдаланушы және жұртшылықты хабар таратушының ішіндегі жоғары кернеу мен қуатқа ұшыраудан қорғауы керек. Лампадағы хабар таратушылар әдетте 600 мен 30 000 вольт арасындағы тұрақты кернеуді пайдаланады, олармен байланыс орнатылса, өлімге әкелуі мүмкін. Радиожиілік қуаты шамамен 10 ватттан жоғары адам тінін күйдіруі мүмкін, ал одан да жоғары қуат адам денесін тікелей жанасусыз пісіруге мүмкіндік береді. Бұл қауіптерді оқшаулау үшін металл қорғаныс қажет. Дұрыс жобаланған хабар таратушыларда есіктер немесе панельдер болады, олар бір-бірімен байланыстырылған, сондықтан ашық есіктер қауіпті аймақтар ашылған кезде хабар таратушыны қосуға мүмкіндік бермейтін қосқыштарды қосады. Сонымен қатар, конденсаторлар өшірілгеннен кейін қауіпті зарядты сақтамауын қамтамасыз ету үшін жоғары кернеуді төмендетуге арналған резисторлар немесе қысқаша релелер қолданылады. Үлкен қуатты хабар таратушыларда қорғау схемалары жобаның жалпы күрделілігі мен құнының маңызды бөлігін құрауы мүмкін.
Электрмен жабдықтау
Кейбір RFID құрылғылары оларды сұраған кезде сыртқы көзден қуат алады, бірақ көптеген таратушылар өздігінен батареяларымен жабдықталған немесе әдетте 12 вольтты көлік батареясынан тікелей жұмыс істейтін мобильді жүйелер болып табылады. Ірі, бекітілген таратушылар желіден қуат алуды қажет етеді. Таратушы қолданатын кернеулер көптеген түрлі мәндердегі айнымалы (AC) және тұрақты (DC) тоқ болады. Әртүрлі тізбектерді жұмыс іске қосу үшін қажетті кернеу мен ток мәндерін қамтамасыз ету үшін айнымалы ток трансформаторлары немесе тұрақты ток қуат көздері қажет. Кернеулердің кейбіреулерін реттеу қажет. Осылайша, жобаның маңызды бөлігі қуат көздерінен тұрады. Қуат көздері таратушының басқару және қорғау жүйелеріне енгізіледі, олар оларды дұрыс реттілікпен қосып, артық жүктемеден қорғайды. Мұндай функциялар үшін көбінесе күрделі логикалық жүйелер қажет болады.