Кіріспе
Елба евангелистік лютеран шіркеуі (сондай-ақ Эльбаның кішкентай ақ шіркеуі деп те аталады) – АҚШ, Вашингтон штаты, Пирс окруғындағы Эльбада орналасқан шағын шіркеу. Көптеген дереккөздер, соның ішінде Ripley's Believe It or Not!, осы шіркеуді әлемдегі ең кішкентай, жұмыс істейтін шіркеу деп тізімдеген.
The Elbe Evangelical Lutheran Church (also known as the Little White Church of Elbe) is a small church in Elbe, Pierce County, Washington, USA. The church has been listed by sources, including Ripley's Believe It or Not!, as the world's smallest functional church.
Тарих
1888: Карл “Чарльз” Эльба Луткенс (1869–1950) және Адамс Сакс (1858–1921) Нискуолли өзенінің жанында Эльбаға қоныс тепті. Олар қалаға Люткенстің эмиграциялаған Германияның Гамбург қаласындағы Эльба өзенінің атымен атады. 1891: Генрих “Генри” С. Луткенс (1832–1919), оның әйелі Кристина Бёттчер Луткенс (1848–1933) және олардың басқа балалары Эльбаға қоныстанды. 1892: Эльба пошта бөлімшесі ашылды. 1893: Пастор доктор Льюис Герман Шух (1858–1936; Такомадағы неміс евангелистік Троица шіркеуінің) Эльбадағы Евангелистік лютеран шіркеуі қауымын ұйымдастыру және Эльба қалалық залында алғашқы құлшылықты өткізу үшін келді. 1895–1905: Пастор Дж. Ф. Оертл (Пюялуптан) Эльбадағы үйлерде құлшылық қызметтерін жүргізді. 1903: Сакс Эльба қаласын жоспарлады. 1904: Такома-Шығыс темір жолы Эльбаға жетті. Х. Люткенс оның депосы үшін жерді сыйға берді. 1904–1905: Х. Люткенс Эльба қаласына жаңа аудандар қосты. 1906: Ол 24 фут ұзындығы және 18 фут енімен салынды. Оның 44 фут биіктігіндегі (теміржол локомотивінің қоңырауы орналасқан) шпилі 4 фут биіктігіндегі темір крестпен аяқталған. Х. Люткенс оның құрылысына жер мен ағаш материалдарын сыйға берді және диакон қызметін атқарды. Пастор Карл Килиан (1869–1945) оны жобалап, салып, бағыштады және оның алғашқы пасторы болды. 1926: Тау магистралі (7-қаражол) Такомадан Рейнир таулы ұлттық паркінің Нискуолли кіреберісіне дейін асфальтталды. 1930: Неміс тіліндегі құлшылық тоқтатылды. 1933: Килиан 27 жыл пастор болып қызмет еткеннен кейін зейнетке шықты. 1944: Нискуолли өзенінде Алдер бөгеті аяқталғаннан кейін оның артында Алдер көлі пайда болды. 1973: Доктор Эрвин Э. Кребс (Такомадан) ай сайынғы құлшылық қызметтерін қайта жаңғыртты. 1976 жылғы 8 қазан: Ол Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді. 1984 жылғы 1 шілде: Епископ Клиффорд Рольф Лунде (1930–1987) оның құрметті пасторы болды; осылайша ол соборға (епископтың тақтысы) айналды және оның “пфаархаус” (қауымдық үйі) жанындағы үйге бағышталды. 2015–2021: Пастор Маргарет О’Нил оның соңғы пасторы болды.
1906: It was built 24’ long x 18’ wide. Its 44’ tall steeple (housing a railroad locomotive bell) is topped with a 4’ tall iron cross. H. Lutkens donated the land & lumber for its construction; and served as a deacon. Pastor Karl Kilian (1869 1945) designed, built & dedicated it; and then was its first pastor. 1926: The Mountain Highway (Highway 7) was paved from Tacoma to Mt. Rainier National Park’s Nisqually entrance. 1930: Services in German ended. 1933: Kilian retired after being its pastor for 27 years. 1944: Lake Alder was formed behind it when the Alder Dam was completed on the Nisqually River. 1973: Rev. Dr. Ervin E. Krebs (of Tacoma) reinstituted monthly worship services. Oct 8, 1976: It was placed on the National Register of Historic Places. July 1, 1984: Bishop Clifford Rolf Lunde (1930 1987) became it honorary pastor; it therefore became a cathedral (the seat of the bishop); and its “pfaarhaus” (fellowship house) was dedicated next door. 2015 2021: Pastor Margaret O’Neal served as its most recent pastor.