Кіріспе
Біріккен Корольдіктегі медициналық білім беру – Біріккен Корольдікте дәрігерлерді оқытуға және даярлауға қатысты білім беру шараларын қамтиды, бастапқы деңгейдегі оқытудан бастап білікті мамандардың үздіксіз білімін жетілдіруге дейін. Медициналық білім беру жолының әдеттегі схемасы осы жерде ұсынылған. Дегенмен, оқыту бағдарламалары әртүрлі салаларда өзгеріп, түрлі болуы мүмкін.
Medical education in the United Kingdom includes educational activities involved in the education and training of medical doctors in the United Kingdom, from entry level training through to continuing education of qualified specialists. A typical outline of the medical education pathway is presented here. However training schemes vary in different pathways may be available.
Медициналық мектеп
2016 жылы Джереми Хант Англияда дайындалатын дәрігерлердің санын арттыруға келісім алды, сондай-ақ бес жаңа медицина мектебі ашылды.
Бағалаулар
Көптеген басқа университеттік білім беру бағдарламалары сияқты, Ұлыбританияның медицина мектептері өздерінің ішкі бағалауларын әзірлейді және өткізеді. Бұл практика, мысалы, 20 жылдан бері ұлттық лицензиялық емтихан жүргізіліп келе жатқан АҚШ сияқты елдерден өзгеше. Ұлыбританияда медицина бойынша әрбір студенттің қорытынды бағалауы ресми түрде тағайындалған сыртқы сарапшының қарауынан өтеді. 2003 жылы Ұлыбританияның бірнеше медицина мектебі "Universities Medical Assessment Partnership" (UMAP) аясында бағалау саласындағы сапаны қамтамасыз ету шараларын күшейту үшін бірлесіп жұмыс істей бастады. UMAP – бұл Ұлыбританияның барлық медицина мектептерінде маңызды емтихандар үшін қолданылатын, сапасы расталған жазбаша бағалау сұрақтарының қорын құруға бағытталған ынтымақтастық жобасы.
Медициналық білімнің сапасына кепілдік беру
Ұлыбританияның Жалпы медициналық кеңесі (GMC) кез келген медициналық бакалавриаттық оқу бағдарламасына берген мақұлдауын, егер бағдарлама күтілетін стандарттарға жетпесе, әдеттегі тексеру сапарлары барысында кері қайтара алуға құқылы. Ұлыбритания жоғары білім беру кодексіне сәйкес, медицина мамандығы бойынша алғашқы білім беру бірнеше деңгейді қамтитын оқу және кәсіби тәжірибенің біріктірілген бағдарламасы болып табылады. Осы білім беру бағдарламаларының соңғы нәтижелері әдетте жоғары білім беру деңгейінің 7-сіне (Ұлыбританияның магистр дәрежесі) сай келеді. Тарихи себептерге байланысты бұл дәрежелер «Медицина бакалавры, Хирургия бакалавры» деп аталуы мүмкін және MBChB немесе MBBS деп қысқартылады.
Арнайы оқу және аспирантура
Медициналық мектепті бітіргеннен кейін жас дәрігерлер кәсіби дайындық кезеңіне кіреді. Ұлыбританияда дәрігерлердің білімі көбінесе мына жолмен жүзеге асады: жаңа бітірген дәрігерлер екі жылдық Foundation бағдарламасына қатысады, онда олар түрлі мамандықтарда тәжірибе жинайды. Олар міндетті түрде жалпы медицина және жалпы хирургия бойынша тәжірибе алуы керек, сонымен қатар педиатрия, анестезия немесе жалпы практика сияқты басқа да салаларды таңдауға болады. Foundation бағдарламасын аяқтағаннан кейін дәрігер бір немесе бірнеше мамандық бойынша мамандануға құқылы. Барлық жолдар қосымша бағалау және емтиханды қамтиды.
Newly qualified doctors enter a two year Foundation Programme, where they undertake terms in a variety of different specialities. These must include training in General Medicine and General Surgery but can also include other fields such as Paediatrics, Anaesthetics or General Practice. Following completion of the Foundation Programme a doctor can choose to specialise in one or more fields. All routes involve further assessment and examinations.
Жалпы дәрігер
Жалпы практика дәрігері (GP) болу үшін, негізгі білім беру бағдарламасын аяқтағаннан кейін дәрігер үш жылдық мамандық бойынша оқудан өтуі керек. Бұл оқудың ішінде педиатрия, психиатрия, гериатрия, акушерлік және гинекология сияқты түрлі ауруханалық мамандықтарда кем дегенде 12-18 ай жұмыс істеу кіреді. Оқушының қалған 18-24 айы негізгі медициналық көмек көрсетуде жалпы практика мамандығының резидентурасынан (GPST) өтеді. Осы оқуды және Жалпы практика дәрігерлерінің Корольдік колледжінің мүшелік емтихандарын және қажетті портфолионы аяқтағаннан кейін дәрігерге GMC-ден оқуды аяқтағаны туралы сертификат (CCT) беріледі, және ол жалпы практика дәрігері ретінде жұмыс істей алады, сондай-ақ CCT алғаннан кейін дербес тәжірибе жасай алады. Көптеген дәрігерлер оқу барысында қосымша біліктілік алып, оларды алу үшін оқу мерзімін ұзартады. Сондай-ақ, CCT-дан кейін жалпы дәрігерлерге арналған стипендиялар да бар. Біліктілік алғаннан кейін дәрігерлер GMC жалпы практика тізіліміне енгізіледі. Мамандық тізіліміндегі әріптестерінен өзгеше, жалпы практика дәрігерлері ресми түрде таңдаулы мамандық бойынша оқудан өте алмайды, бірақ көптеген дәрігерлер мамандану салаларында қосымша біліктілік алып, сол салаларда тәжірибе жинайды.
Мамандар даярлау
Жалпы практика дәрігері болуға оқымайтын барлық дәрігерлер Ұлыбританияда дәрігер-консультант ретінде жұмыс істеуге құқық беретін Жалпы медициналық кеңестің мамандықтар тізіліміне ену үшін тиісті оқу бағдарламасын аяқтауы керек. Мұндай оқу бағдарламасы таңдаған мамандығы бойынша бірқатар тиісті аспирантуралық емтихандарды (мысалы, Корольдік дәрігерлер колледжінің мүшесі MRCP, Корольдік хирургтар колледжінің мүшесі MRCS) тапсыруды және оқудың әртүрлі кезеңдеріндегі конкурстық тексерулерді қамтиды. Осы оқу бағдарламасын аяқтағаннан кейін, оқуды аяқтау туралы сертификат (CCT) беріледі және дәрігердің аты GMC мамандықтар тізіліміне енгізіледі. Ең ізделісті консультант лауазымдарын алуды көздейтіндер үшін бәсекелестік жоғары, сондықтан көптеген тәлім алушылар қазір медицина докторы (MD) сияқты жоғары академиялық дәрежелерді алады, бұл кем дегенде екі жылдық толық уақытты ғылыми зерттеулерге негізделген дипломдық жұмыс; немесе кем дегенде үш жылдық толық уақытты ғылыми зерттеулерді қамтитын PhD дәрежесін тамамдайды. Медициналық мектепті бітіргеннен бастап консультант болуға кеткен уақыт мамандыққа қарай өзгереді, бірақ ол 7 жылдан 10 жылдан астамға дейін созылуы мүмкін.
Оқыту бағдарламаларының дамуы
Ұлыбританияда дәрігерлерді даярлау, мысалы, оқыту бағдарламаларын енгізу арқылы өзгеріп келеді. Бұл бағдарламалар негізгі білімнен кейін әдетте ұзаққа соқатын оқыту бағдарламасына тікелей қабылдау мүмкіндігін ұсынады (алғашқы 2-3 жылдан кейін қосымша қайта өтініш берусіз кеңесші мамандыққа жол ашады). Бұл өзгерістер үкімет қабылдаған Медициналық мансапты жаңғырту жоспарына сәйкес ұсынылды. Олар оқыту жолдарын оңайлатуға бағытталған шаралардың бір бөлігі болды, бірақ 2020 жылғы COVID-19 пандемиясының салдарынан қазіргі оқыту жүйелері тым қатаң деп кейбіреулер санайды. Мысалы, Ұлыбританиядағы травматология және ортопедия саласындағы бір зерттеуде пандемия кезінде емделушілердің хирургиялық дайындықтары 43%-ға төмендегені және зерттеуге қатысқан барлық емделушілердің қорытынды емтихандары өткізілмегені анықталды – бұл белгіленген, уақытпен шектелген оқыту жолдарымен үйлеспейді. Пластикалық хирургияда Хирургиялық оқыту жөніндегі Бірлескен комитет (JCST) белгілеген оқыту стандарттарына жаңа оқыту жағдайында қол жеткізуге бола ма деген сұрақтар да туындады. Барлық медициналық мамандықтар бойынша оқыту жүйелеріндегі мәселелер бұрын да анықталған, қазір жүйе әрбір емделушіге жеке бағытталған оқытуды ұстану үшін өзгертуге шақырулар жасалып жатыр. Көп жағынан бұл бұрынғы жүйеге оралу болар еді.
Медициналық білім беруді жалғастыру
Жалпы медициналық кеңес пен клиникалық басқару ережелеріне сәйкес, барлық дәрігерлер үшін үздіксіз медициналық білім алу қазір міндетті.
Негізгі бағдарлама
Ұлыбританияда негізгі жылдың бірінші курсына жұмыс істеуге ниеттенгендер Ұлыбритания Негізгі Бағдарлама Офисінің (UKFPO) үйлестіретін процесіне өтініш береді. Өтініш берушілер бірқатар факторлар бойынша реттеледі. Қол жетімді ұпайлардың жартысы үміткердің бағдарламаға түсушілердің барлығы тапсыратын жағдайлық үкім тестіндегі көрсеткіштеріне сәйкес беріледі. Бұл емтихан әдетте Рождествоға дейін және кейін екі апталық кезеңде өтеді. UKFPO-ның жағдайлық үкім тестісінің алғашқы қорытындысы кезінде автоматты бағалау процесінде мәселелер анықталды, нәтижесінде үміткерлерге дұрыс емес ұпайлар қойылды. Ұсыныстар жасалғаннан кейін көп ұзамай қайтарылып алынды, ал медициналық мектептер барлық жұмыстарды қолмен қайта қарауды талап етті, бұл өтінім процесін кешіктірді. Қайта қарау нәтижесінде 148 өтініш берушінің ұсыныстары өзгертілді. 2021 жылғы өтінім кезеңінде, жағдайлық үкім тестісін емтихан орталықтарынан тыс тапсыратын үміткерлерге қатысты бақылау саясаты, бақылаушылардың оларға дәретханаға баруға рұқсат бермей, несеп ұстамағандары туралы хабарлар тарағаннан кейін, басты ақпарат құралдарында жарияланды. 2022 жылғы өтінім кезеңінде UKFPO сол жылғы емтиханда алғаш рет енгізілген сұрақтарды қалай шешуге болатынын түсіндіретін ресурсты веб-сайтына қосып, сынап қалғандықтан кешірім сұрады. Өтініш берушілер UKFPO-ны осы мәселенің әділдігі туралы алаңдаушылық білдіргендерге берген жауабы үшін де сынға алды.
Жоғары арнайы оқу орны
2018 жылдың 4 мамырында Корольдік дәрігерлер колледжі дәрігерлік мамандықтардағы жоғары мамандануға түсушілерге дұрыс емес балл қойылған "адам қатесі" үшін өтініш айтты. Бұл қателік үміткерлер жаңа қызметке кіріспеске үш ай қалғанда анықталды, нәтижесінде жұмысқа қабылдау туралы ұсыныстар алынып, түзетілген баллдар бойынша қайта берілді. Ұсыныстар алынған үміткерлер елдің басқа аймақтарына көшуге дайындық үшін қаржылық міндеттемелер қабылдаған болуы мүмкін деген алаңдаушылық туды.
Жоғары оқу орнынан кейінгі емтихандар
Корольдік жедел медициналық колледж 2022 жылдың 16 мамырында екі ай бұрын Корольдік жедел медициналық колледж стипендиясының бір бөлігіне қатысқан бірнеше үміткерлерге емтиханды тапсырғаны туралы бұрыс хабарланғанын мәлімдеді. Бұл емтиханды жедел медицина бойынша оқуын аяқтауға жақын тұрған резиденттер тапсырады; оқуды аяқтау немесе оқудың келесі деңгейіне өту оны сәтті тапсыруға байланысты. Ұлыбритания мен Ирландия Корольдік хирургтар колледжінің мүшелігінің 2022 жылғы қыркүйектегі А бөліміне қатысушылар кездескен бір сұраққа байланысты қатты сынға ұшырады. ЛГБТҚ+ дәрігерлер мен стоматологтар қауымдастығы бұл сұрақты "ЛГБТҚ+ қауымдастығының мүшелеріне қатысты зиянды стереотиптер мен предубиденцияға негізделген" деп сипаттады. Корольдік акушерлік және гинекологиялық колледж 2022 жылғы қыркүйектегі MRCOG емтиханын үміткерлер емтихан тапсыруға жеті күн қалғанда тоқтатты. Бұл, олардың емтиханды өткізу серіктесі Pearson Vue-нің Ұлыбританиядағы орталықтарын 2022 жылдың 19 қыркүйегінде патшайым Елизавета II-нің қоштасу рәсіміне байланысты қоғамдық демалыс күні жарияланғаннан кейін жабу туралы шешімінен туындады. Ұлыбританиядағы үміткерлерге емтиханды қайта тапсыру мүмкіндігі берілді; емтихан Ұлыбританиядан тыс жерлерде жоспарланғандай өтеді.