Кіріспе

Ауа райы болжамын қабылдауға арналған арнайы радиоқабылдағыш. Ауа райы радиосы – үзіліссіз ауа райы болжамдарын және хабарларын таратуға арналған, әдетте мемлекеттік радиостанциялардан таралатын, қоғамдық хабар тарату қызметін қабылдауға арналған арнайы радиоқабылдағыш. Кез келген уақытта қажет болған жағдайда, күнделікті ауа райы хабарлары жедел хабарламалармен тоқтатылып тұрады. Ауа райы радиолары көбінесе күту режимінде ескерту функциясымен жабдықталады – радио өшірілген немесе басқа толқынға ауысқан кезде, қауіпті ауа райы туралы хабарлама берілсе, ол автоматты түрде дабылмен ескертеді және/немесе төтенше жағдай туралы ақпарат алу үшін алдын ала таңдалған ауа райы арнасына көшеді. Ауа райы радио қызметтері кейде ауа райымен байланысы жоқ төтенше жағдайлар туралы да хабарлайды, мысалы, табиғи апаттар, бала ұрлау туралы ескертулер немесе террористик шабуылдар кезінде. Олар әдетте FM қолданып, алдын ала белгіленген жоғары жиілікті (VHF) диапазонда хабар таратады. Тыңдау үшін әдетте радио сканер немесе арнайы ауа райы радиоқабылдағышы қажет, бірақ кейбір аймақтарда ауа райы радио хабарлары AM немесе FM хабар тарату станцияларында, құрлықтағы телеарналарда, жергілікті қоғамдық, білім беру және үкіметтік (PEG) кабельді телеарналарда немесе ауа райы немесе басқа да төтенше жағдайлар кезінде қайта таратылуы мүмкін.

Ауа райы радиоқабылдағыштары

Ауа райы радиолары көбінесе екі түрде сатылады: үйге арналған (стационарлық) немесе портативті пайдалануға. Портативті модельдерде әдетте, төтенше жағдайларда оларды тиімдірек ететін арнайы мүмкіндіктер болады. Кейбір модельдер электр қуаты үзілген жағдайда, электр желісінен және батареялардан өзге, қолмен айналдыру арқылы да қуат алады. Шағын, қолға ұсталатын ауа райы қабылдағыштары көбінесе ДӘРІСТІК ескерту кодын қолдамайды (бірақ кейбіреулері қолдайды), бірақ саяхатшылар мен басқа да зерттеушілерге ауыр және көлемді базалық станция радиосын алып жүрмей-ақ ауа райы хабарларын тыңдауға мүмкіндік береді. Кейбір модельдерде кіріктірілген фонарь бар және оларды ұялы телефонды зарядтауға да болады. Ал кейбіреулері жалпы апаттық радио ретінде қызмет етеді және көп жолақты және екі жақты байланыс мүмкіндіктерін де қамтуы мүмкін. VHF FM қоғамдық қызмет жолағын үнемі бақылайтын "сканерлік" радиолар ауа райы арналарын қабылдай алады. ДӘРІСТІК ескерту мүмкіндігімен қатар, заманауи ауа райы радио қабылдағыштары, әсіресе CTA 2009 B стандартына сәйкес келетіндері, визуалды ескерту элементтерін (мысалы, көп түсті LED индикаторларын) қамтуға және сыртқы құрылғыларды (мысалы, жастыққа орнатылатын дірілдеткіштер, төсек шайқағыштар, стробоскоптық жарықтар және қосымша порт арқылы қосылатын дауыс зорайтқыштар) есту қабілеті нашар немесе саңырау адамдарды ескерту үшін пайдалануға мүмкіндік береді.

Әлемдік ауа райы радио қызметтері

Жеке және коммерциялық теңіз кемелеріне кемеге зақым келтіретін немесе құлатуға әкелетін дауылдардан сақтану үшін, сондай-ақ жолаушылардың жайлы саяхатын қамтамасыз ету үшін дәл ауа райы туралы ақпарат қажет. Мұндай қызметтердің бірі – Navtex, ол төмен жиілікті факсимильді радио байланыс жүйесі.

Америка Құрама Штаттары

NOAA Weather Radio (NWR; сонымен қатар NOAA Weather Radio All Hazards деп те аталады) – АҚШ-тағы 1000-нан астам радиостанциялардың автоматтандырылған тәулік бойы жұмыс істейтін желісі. Бұл станциялар жақын орналасқан Ұлттық ауа-райы қызметі кеңсесінен тікелей ауа-райы туралы ақпаратты хабарлайды. Толық хабар тарату циклі шамамен 3-тен 8 минутқа дейін созылады, онда ауа-райы болжамы және жергіліктік байқаулар ұсынылады, бірақ қауіпті ауа-райы туралы ескертулер, ескертулер немесе дабылдар жарияланған кезде тарату тоқтатылады. Сонымен қатар, ол Федералды байланыс комиссиясының (FCC) Төтенше жағдайлар туралы ескерту жүйесінен ұлттық қауіпсіздік туралы мәлімдемелер, табиғи апаттар туралы ақпарат, экологиялық және қоғамдық қауіпсіздік туралы хабарламалар (мысалы, AMBER Alert) сияқты ауа-райымен байланысы жоқ басқа да оқиғалар туралы хабарлайды.

Канада

Канадада Weatheradio Canada екі ресми тілде (ағылшын және француз) Канаданың 230-дан астам нүктесінен хабар таратады. Канадалық хабар тарату циклында хабар таратушы орналасқан болжам аймағының, сондай-ақ оған жақын орналасқан басқа болжам аймақтарының болжамы беріледі. Ол сонымен қатар жергілікті қалалардың, кенттердің, әуежайлардың немесе әскери базалардың ағымдағы жағдайын қамтиды, ал ауа сапасының болжамы циклдің соңғы бөлігі болып табылады, одан кейін цикл ағылшын немесе француз тіліне ауысып, қайталанады. Weatheradio Canada қазіргі уақытта ауа райымен байланысы жоқ ешқандай оқиғаларды, мысалы, "Янтарь" ескертуін немесе өрт туралы ескертуді хабарламайды, бірақ мұндай оқиғалар "болашақта енгізілуі мүмкін" деп қарастырылуда.

Мексика

Мексика сол кезден бері қалаларын қамту үшін SARMEX (Sistema De Alerta De Riesgos Mexicano, яғни Мексиканың қауіпті жағдайлар туралы ескерту жүйесі) атты өз ауа райы радио жүйесін іске қосты, ол сонымен қатар Мексиканың сейсмикалық ескерту жүйесін де қамтиды. Кейбір мексикалық дабыл радиолары басқа түрдегі қауіп туралы ескерту үшін екі тонды сигналмен қосылу мүмкіндігін де ұсынады.

Германия

Германияда Deutscher Wetterdienst ұзақ және қысқа толқындар арқылы теңіздік ауа райы болжамдарын және ауа райы ескертулерін хабарлайды.

Коммерциялық ауа райы радио қызметтері

Ауа райы радиожолағы – мемлекеттік қызметтерге бөлінген теңіздік VHF радиожолағының бір бөлігі. Дегенмен, көптеген стандартты AM және FM радиостанциялары түрлі тәсілдермен жеке ауа райы болжамын ұсынады: Ұлттық ауа райы қызметінің ашық қолжетімді болжамдарын қайта тарату, жергілікті телеарна метеорологымен ынтымақтастық (немесе радиостанция жалдаған метеорологты пайдалану, әсіресе радиостанция мен телеарна бір компанияға тиесілі болғанда немесе жаңалықтар мен болжамдарды бөлісу туралы келісім болғанда), коммерциялық ауа райы қызметімен байланысу, ал кейбір жағдайларда – коммерциялық қызметтердің ашық болжамдарын төлемсіз немесе рұқсатсыз көшіру. Канадада Экология және климатты өзгерту Канадасы (Environment and Climate Change Canada) шығарған ауа райы туралы ақпарат мемлекеттік авторлық құқықпен қорғалады, бірақ осы ақпаратты қайта таратуға лицензия алуға болады.

Accuweather (United Stations арқылы) және The Weather Channel (Westwood One's NBC Radio Network арқылы) стандартты AM және FM станциялары арқылы ірі ұлттық ауа райы радиожелілерін пайдаланады. Brookstone Accuweather деректерін өзінің танымал 5 күндік сымсыз ауа райы болжау құрылымына лицензиялады. Microsoft-тың MSN Direct 2004-2012 жылдар аралығында АҚШ FM радиосы арқылы жіберілген ауа райы болжамын қамтитын танымал деректер қызметі болды. Ол Microsoft Spot сағаттары мен Oregon Scientific сағаттарында қолданылды.