Кіріспе

АҚШ-тың мемлекеттік ғимараттары

АҚШ Капитолий кешені – Вашингтон қаласында орналасқан жиырма ғимарат, аумақ және құрылыстардың жиынтығы. Осы кешенде АҚШ Конгресі мен Федералды соттар жұмыс істейді. Кешендегі ғимараттар мен аумақтарды Капитолий архитекторлары басқарады және қадағалайды.

Тарих

Капитолийдің құрылысы 1792 жылы басталды. Салынған кезде ол елдің заң шығарушы органының пайдалануына арналған жалғыз ғимарат болды. Конгресс ғимаратынан басқа, ғимарат Конгресс кітапханасын, Жоғарғы Сотты, аудандық соттарды және басқа да кеңселерді орналастыру үшін жобаланды. Құрылыс аяқталғаннан кейін және елдің өскен сайын Конгрестің көлемі де артты. Капитолий мен оның аумағы сәйкесінше кеңейтілді, ал 1892 жылға қарай ғимарат негізінен қазіргі көлемі мен сыртқы түріне жетті (шығыс жағындағы 1958–1962 жылдардағы және ауладағы 1991–1993 жылдардағы кеңейтулерді ескермегенде). Кеңейтулерге қарамастан, Конгресс ақырында ғимарат үшін тым үлкен болып қалды және үкіметтің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін жаңа ғимараттар салу қажет болды. 1897 жылы Конгресс кітапханасының өз ғимаратына көшірілуімен және 20 ғасырдың басында Өкілдер палатасы мен Сенат үшін жаңа кеңсе ғимараттарының салынуымен Капитолий кешені құрылды. 1908 және 1909 жылдары ашылғанда «Өкілдер палатасы кеңсесі ғимараты» және «Сенат кеңсесі ғимараты» деп аталған Кэннон үй кеңсесі ғимараты мен Рассел Сенат кеңсесі ғимараты Өкілдер палатасы мен Сенат кеңселерi ретінде пайдалануға арналған алғашқы ғимараттар болды. Бұл жаңа ғимараттар 1910 жылы ашылған және бүгінге дейін қолданылып келе жатқан жаңа Капитолий электр станциясымен жылытылды және электр қуатымен жабдықталды. 1930 жылдар – Капитолий кешенінің дамуындағы маңызды құрылыс кезеңі болды. 1933 жылы АҚШ Ботаникалық бағының консерваториясы, директордың резиденциясы және Бартольди паркі аяқталды; қаржыландыру себептерімен құрылыс кезінде қалдырылған Сенат кеңсесі ғимаратының Бірінші көшедегі қанаты қосылды; және қосымша Өкілдер палатасы кеңсесі ғимараты (кейін Лонгворт Өкілдер палатасы кеңсесі ғимараты деп аталды) пайдалануға берілді. 1935 жылы Жоғарғы Сот өз ғимаратын аяқтап, сонда тұрақты орналасты. Осы онжылдықта кешенде салынған соңғы ғимарат Конгресс кітапханасының қосымшасы болды, ол қазір Джон Адамс ғимараты деп аталады және 1939 жылы ашылды. Жиырма жыл өткен соң, Конгресс кеңсесінің кеңістігіне деген қажеттілікке қайта назар аударылды, бұл Сенат үшін екінші ғимараттың (қазіргі Дирксен Сенат кеңсесі ғимараты) салынуына әкелді, ол 1958 жылы аяқталды. Өкілдер палатасының үшінші ғимараты, Рейберн Өкілдер палатасы кеңсесі ғимараты 1965 жылы ашылды. 1970 жылдары палатаға тағы екі ғимарат қосылды: бұрынғы Конгресс қонақ үйі, О'Нилл Өкілдер палатасы кеңсесі ғимараты (2002 жылы бұзылды) және бастапқыда Федералдық тергеу бюросы үшін салынған үлкен ғимарат (қазір Форд Өкілдер палатасы кеңсесі ғимараты). Конгресс кітапханасының үшінші ғимараты, Джеймс Мэдисон ескерткіш ғимараты 1980 жылы ашылды, ал Сенаттың үшінші ғимараты, Харт Сенат кеңсесі ғимараты 1982 жылы пайдалануға берілді. Капитолий кешеніндегі ең соңғы үлкен құрылым 1992 жылы ашылған Тюргуд Маршалл Федералды сот ғимараты болды. Ботаникалық бақ консерваториясының жөндеу жұмыстары 1997 жылдың қыркүйегінде басталды және 2001 жылдың желтоқсанына дейін төрт жылға созылды, содан кейін ғимарат қайта ашылды. Консерваторияның алюминийлік қаңқасы, шынылары, ішкі едендері, есіктері мен жарығы ауыстырылды; барлық электр, су құбыры және қоршаған ортаны бақылау жүйелері жаңартылды және көрме залдарына кондиционерлер орнатылды. Капитолий кешеніне соңғы қосылған нысан – Капитолий келушілер орталығы. Көптеген кешігулерге қарамастан, Орталық 2008 жылдың желтоқсанында ашылды және оған көрме галереясы, екі театр, тамақтану орны және сыйлық дүкендері кіреді. Орталықты салуға 584 миллион доллар жұмсалды. 2021 жылдың 6 қаңтарында президент Дональд Трамптың жақтастары Ақ үйдің алдындағы митингіден кейін Капитолийге шабуыл жасады. Капитолий полициясының офицері жараланды және бір күннен кейін жақын маңдағы ауруханада қайтыс болды. Сонымен қатар, бір наразы атылып, кейін жақын маңдағы ауруханада қайтыс болды. Медициналық себептерден тағы үш адамның қаза болғаны хабарланды, ал Капитолий полициясы жүзден астам жарақат алғанын мәлімдеді.