Кіріспе

Sunward Cohousing – АҚШ-тың Мичиган штатындағы Энн-Арбор қаласында орналасқан қасақана құрылған қоғамдастық. Sunward негізін қалаушылар Мичиганға бірлескен тұрғын үй моделін енгізуде алғашқылардың бірі болды.

Демография

Қоғам 40 шаңырақты құрайды, олардың ішінде жалғыз өмір сүретін адамдар, жұбайлар, жалғыз ата-аналар, балалы жас отбасылар, балалары үлкен болып кеткен ата-аналар және туысқандық байланысы жоқ ересектер бар. Жасы сәбиден бастап сексенге дейін жетеді. Sunward мүшелері, шамамен 65 ересек және 25 баладан тұрады, олардың әрқайсысының мәдениеті, тегі, діни және рухани нанымдары, сексуалдық бағдары, білімі мен қызметі әртүрлі. Ұрпақтар аралық ауыл болу – қоғамның маңызды құрылыс мақсаты. Мүшелері "Санвардиан" деп аталады.

Тарих

Sunward 1993 жылы Сьюзан Кэмерон, Донна Уайт және басқа да негіздеушілер Мичиган штатының шегінен тыс жерлердегі сәтті тәжірибелерден шабыт алып, Энн-Арбор қаласына қалай бірлесіп тұруды (кохаузинг) енгізуді талқылай бастады. 1994 жылдың қаңтар айында Ник Мейма және басқа да маңызды тұлғалар АҚШ-та кохаузинг моделін танымал еткен архитектор Кэтрин Маккамантты Энн-Арборға кохаузинг бойынша семинар өткізуге шақырды. Оның семинарынан әсер алып, бір топ адам жерді таңдау критерийлерін анықтау үшін жинала бастады. Sunward орны 1995 жылдың шілдесінде Сцио қалашығындағы Энн-Арбордың шетінде табылды. Алғашқы сатып алу ұсынысы жер иелері топтың кооперативтік тұрғын үй идеяларын ұнатпағандықтан қабылданбады. 1995 жылдың желтоқсанында жаңа ұсыныс жасалып, қабылданды. Алғашқы мүшелер «Анн-Арбор Альфа» деп аталған жауапкершілігі шектеулі компания құрып, жобаны дамытушыларға айналды. 1996 жылдың маусым айында Sunstructures Architects архитектуралық фирмасы таңдалды. Кэтрин Маккамант және оның серіктесі Чарльз Дюррет мүшелерге учаскенің жоспарын және ортақ үйді жобалауға көмектесу үшін екі семинар өткізді. Жерді сату 1996 жылдың қарашасында аяқталды, содан кейін топ құрылысшы іздеуге кірісті. 1996 жылдың желтоқсанында негізгі мүшелік топ 22 шаңырақты құрады. 1997 жылдың қаңтарында соңғы учаске жоспары бекітілді, ал топ 28 шаңыраққа дейін өсті. 1997 жылдың ақпанында Phoenix Contractors, Inc. құрылыс компаниясы таңдалды. 1997 жылдың мамыр айына дейін 36 шаңырақтың қатысуына келісім берілді, пәтерлердің бағасы мен таңдауы жасалды. Құрылыс 1997 жылдың 22 мамырында басталды. 1997 жылдың тамызына қарай қауымдастық 40 шаңырақпен толықты. 1998 жылдың сәуір айында алғашқы үйлер пайдалануға берілді, және қауым мүшелері көшуге кірісті. Құрылыс 1998 жылдың қараша айында аяқталды, бұл күнді қауым жыл сайын мерейтой ретінде тойлайды. Sunward-тың табысы аймақта тағы екі тәуелсіз кохаузинг қауымдастығының құрылуына ықпал етті – Great Oak және Touchstone.

Жер

Санвард 20 акр (сегіз гектар) жерге орналасқан, онда есейген емен мен гикори ағаштары бар. Онда жолдар, табиғатты зерттеу аймағы, жасырын гамактар мен төбелі жазықтар бар, және ол тығыз орналасқан үйлердің солтүстігінде үлкен, ортақ "аула" құрайды. Бұл аймақ демалу, ойын-сауық және жеке уақыт өткізу үшін пайдаланылады. Үйлердің оңтүстігінде Honey Creek өзенінің саласының бөлігі болып табылатын екі көл орналасқан, олардың арасында көпір және топырақтан жасалған бөгет бар. Олар мұз тебуге қолданылады. Көлдерде су құстары, оның ішінде ақ жусан құстары да мекендейді. Бірнеше акр жергілікті далаларды қалпына келтіру жобасы ретінде күтілген. Ойын алаңы балалар лигасының футбол матчтары мен басқа да ойын-сауық шараларын қабылдайды. Орманның тереңінен Дрейназия кіші мемлекеті табылады, ол 5 тұрғыны бар тікелей демократия. Шамамен бес акр (екі гектар) құрылыс және асфальтталған аумақ, бұрын құмды карьер болған. Санвардтың негізін қалаушылары осы жерге тығыз үйлер салуды шешіп, жасыл және ашық кеңістікті сақтап, орман мен табиғи ерекшеліктерді көбінесе өзгеріссіз қалдырды.

Салынған орта

Санвардтың сәулеті қарым-қатынасты ынталандыру және қоғамның тіршілігін қамтамасыз ететін байланыстарды нығайту үшін жобаланған. Құрылыстар, ортақ үйден басқа, тоғыз ғимаратқа орналасқан, әртүрлі көлемдегі және жоспарлаудағы 40 жеке меншіктегі тұрғын үй бірлігін, кейбір отбасыларға тиесілі бірнеше гараждарды, 1910 жылдары орман ішінде салынған үлкен сарайды және түрлі шатырларды қамтиды. Бұл жоба қоғамдық өмір мен жеке құпиялылықты теңгертуге бағытталған. Қоғамдық жоспарлау және үйлер құпиялылық деңгейінің принципі бойынша жобаланған, яғни үйдің арт жағына қарай жеке өмірге қатысты құпиялылық арта түседі. Мысалы, үйдің алдында отыру – әлеуметтесуге шақыру, ал арт жағында отыру – шақыру емес. Әр үйдің ас үй терезелері алдыңғы жағына қаратылған. Жаяу өтетін қауым ретінде Санвард автокөліктерді жерінің шығыс жағымен шектейді, мүшелерге келуге және балаларға жолдарда қауіпсіз ойнауға мүмкіндік береді. Материалдарды тасымалдауға арналған ортақ қол арбалар кампустың әртүрлі жерлерінде орналасқан. Санвардтың құқықтық құрылымында үйлердің ішкі қабырғаларындағы бояуына дейін жеке меншік болып табылады, ал қалған құрылысы мен үйдің сыртындағы барлығы қоғамға тиесілі.

Жалпы үй

Жалпы үй – Санвард қауымдастығының өмірінің ортасы, онда мүшелер тамақ пісіреді, жейді, ойын-сауық көреді, демалады, мерекелерді тойлайды, кездеседі, шаралар ұйымдастырады және бірлесіп жұмыс істейді. Бұл олардың жеке үйлерінің жалғасы болып табылады және тұрғындарға қажеттіден кішірек жеке үйлерде тұруға мүмкіндік береді. Жалпы үйге үлкен ас үй, асхана, қонақ бөлмесі, балаларға арналған ойын алаңдары, ойын залы, жасөспірімдер бөлмесі, мәжіліс залы, кеңселер, спорт залы, қонақ бөлмелері, кинозал, кір жуу бөлмесі және үлкен шеберхана кіреді. АҚШ пошта жәшіктері мен ішкі пошта сақтау бөлімдері Жалпы үйде орналасқан, бұл Санвард тұрғындарына бір-бірімен байланысуға мүмкіндік береді. Жалпы үйдің сыртында жазғы қоғамдық өмірдің орталықтары – ағаштан жасалған террасалар мен кірпіш алаң орналасқан. Барлық Санвард тұрғындарына арналған жалпы кір жуу бөлмесі бар. Жалпы үйді тазалауға мүшелерден құралған команда жауапты.

Бірге тамақтану

Жалпы үйдің бірлескен тамақтануы – қауымдастықтың маңызды ерекшелігі. Бұл көршілермен байланыста болуға, қарым-қатынастарды жақын етуге және тамақ дайындау мен одан кейін тазалауға бірге жұмыс істеуге мүмкіндік береді. Аптасына 3-4 рет кешкі ас ұйымдастырылады. Әр мүше ай сайын шамамен екі рет асхана көмекшісі немесе тазалау тобының мүшесі ретінде, немесе бір рет бас аспаз ретінде жұмыс істейді. Бас аспаз кешкі ас мәзірін және оның жалпы құнын анықтайды. Әдетте, вегетариандық тағам да қарастырылады. Кешкі ас бағдарламасынан өзге, түрлі таңғы ас, әкелген тағамдардан жасалған дастарқандар мен ашық ауада пісірілген тағамдар да жиі ұйымдастырылады.

Басқару

Санвард қауымдастығын мүшелері басқарады, олар шешім қабылдау билігін ұжымдық түрде иеленеді. Қауымдастық шешімдері консенсус негізінде қабылданады. Қоғамдық жиналыстар ай сайын ортақ үйде өткізіледі. Шешім қабылдау үшін кем дегенде 21 үй шаруашылығының қатысуы міндетті. "Санвард келісімдер кітабы" – қауымдастық жасаған барлық тұрақты келісімдердің ресми жинағы. Қауымдастықтың маңызды шешімдерді қабылдау құқығы сақталғанмен, күнделікті жұмыстың көп бөлігі тұрақты комитеттер мен арнайы жұмыс топтарына жүктеледі. Олар бес негізгі бағытқа бөлінеді: басшылық, қауымдық өмір, ортақ үйдің қызметі, ғимараттар мен инфрақұрылым, жерді басқару.

Жұмыс

Санвардты іске қосуға қажетті жұмыстың көп бөлігін мүшелер жасайды. Техникалық қызмет көрсету жұмыстары ай сайынғы шағын тапсырмаларға бөлінеді және жұмыс кестесімен ұйымдастырылады. Бұл тапсырмалар барлық мүшелерге таратылады. Мысалы, қарды қазу, жиналыстарды өткізу, ағаштарға күтім жасау, қаржыны басқару, еденді жуу және т.б.

Балалар

Қауым мүшелері балалардың қауіпсіздігіне көңіл қойып, оларды қадағалайды. Балалар жаяу жүргіншілер аймағында қауіпсіз жүгіре, велосипед тепе, коньки тебуге болады. Олар сыртқы ойын алаңдарын, сондай-ақ ортақ үй ішіндегі балалар, жасөспірімдер және ойын бөлмелерін пайдалана алады. Балалар қоғамдық жұмыстарға қатысуға ынталандырылады, бірақ бұл міндетті емес.