Кіріспе

Американдық карикатурист

Расселл Паттерсон (26 желтоқсан 1893 – 17 наурыз 1977) – американдық карикатурист, иллюстратор және сахналық дизайнер. Паттерсонның арт-деко стильіндегі журналдық иллюстрациялары 1920-1930 жылдардағы «флэппер» деп аталатын сән стилінің идеясын дамытуға және насихаттауға көмектесті. Расселл Паттерсон Небраска штатының Омаха қаласында дүниеге келген. Ол 17 жасында журнал мұқабасын салушы болғысы келетінін айтса да, осы саладағы табысына жетуге ұзақ және қиын жолдан өтті. Оның отбасы Омахадан Монреальге көшіп келген. Ол қысқа мерзімге Макгилл университетінде архитектураны оқыды, содан кейін Монреальдегі газеттерде карикатурашы болып жұмыс істеді, «La Patrie» газетіне «Pierre et Pierrette» туындысын сыйлады. Бірінші дүниежүзілік соғыс басталғанда Канада армиясы оны қабылдаудан бас тартты, ол Чикагоға көшіп, каталогтарды иллюстрациялайтын суретші болып жұмыс істеді. Оның мансабының басында Карсон Пири Скотт және Маршалл Филдс сияқты дүкендердің интерьерін безендіруге қатысты. Парижге саяхаты оған сурет салуға және модельден сурет салу сабақтарына қатысуға мүмкіндік берді. Бірақ, ол қарызға батып, Чикагодағы жарнамалық өнердің жалықтыратын жұмысына қайта оралды. 1916 жылдан 1919 жылға дейін ол Чикаго Өнер институтына үзіліс-үзіліспен қатысты. 1922 жылдан 1925 жылға дейін Паттерсон, Чарльз Н. Лэндонның ізінше, пошта арқылы сурет салу курсын таратты. 20 сабақтан тұратын курс «Күлкілі иллюстрациялардың соңғы сөзі» деп аталды. Атауының мәнділігіне қарамастан, ол кейіннен Өнер мектептерінің оқулықтарына материалдар қосты. 1924 жылы Паттерсон тәуелсіз суретші ретінде өмір сүруге тырысты. Бірақ, суреттерін Оңтүстік-Батысқа алып барып, галереялардың оның туындыларына қызығушылық танытпағанын көрді.

Үлгі

1925 жылы Нью-Йорк қаласына келген Паттерсон өзінің жолын табуға асықты. Ол көркем өнерге деген құштарлығын тоқтатып, сурет салуға бет бұрды. Парижде әдемі әйелдерді суреттеу тәжірибесіне сүйене отырып, ол College Humor және Judge, кейін Life және Ballyhoo сияқты журналдардың мұқабаларын және ішкі беттерін өзінің жанды қыздарымен (флэпперлермен) безендіре бастады. Бір-екі жылдың ішінде Рассел Паттерсон иллюстратор ретінде белгілі бір деңгейге жетті, сол кездегі жетекші график суретшілер киножұлдыздармен шайқасқандай танымал болды. Оның мансабы гүлденген сайын, заманауи джаз дәуірінің әйелінің оның кең таралған бейнесі The Saturday Evening Post, Vogue, Vanity Fair, Cosmopolitan, Redbook және Photoplay журналдарының мұқабаларында және ішкі беттерінде пайда болды. Сол замандағы әйелдер киім, зергерлік бұйымдар мен косметикадағы соңғы үрдістерді білу үшін Паттерсонның туындыларына жүгінді, бұл бұрынғы жылдары "Гибсон қызы" сияқты кең танымал болған еді. Марта Х. Кеннеди Паттерсонның "көрнекті, әдемі пішіндердің графикалық күшіне, киімнің сызықтық үлгілеріне және әсерлі, көзге түсетін дизайн құру үшін түтінге" тәуелді екенін айтады. 1930 жылдардың соңында ол Рождестволық ойыншық терезелерін жобалаған. 1940 жылы ол "Нью-Йорк қаласының Ұлы картасы" деп аталатын жарнамалық өнімді жасауға кірісті (Паттерсон бұған дейін R.H. Macy & Co. үшін бес жылдық Рождестволық ойыншық терезелерінің дизайнын жасауды бастаған еді). Үлкен карта жарықтандырылып, астыңғы жазбалары ашылу дәуіріндегі карталарды еске түсірді. Картадағы мәтін оны "Нью-Йорк қаласының керемет көріністерімен, құпияларымен және жергілікті халықтың ойын-сауықтарымен толы, әдебиеттік емес және эмоционалдық емес карта" деп сипаттайды.

Бродвей

Журналдарды суреттеуден бастап, Паттерсон Бродвейде бірнеше қойылымдарда түрлі шығармашылық қызметтерде жұмыс істеді: "Барлығы осында" (1931) – костюм дизайнерi; "Баллиху 1932" (1932) – костюм дизайнерi, режиссер және декоратор; "Аттарыңды ұстап тұрыңыз" (1933) – костюм дизайнерi және декоратор; "Ақымақтар асығады" (1934) – декоратор; "Зигфелдтің әуесқойлықтары" (1934) – костюм дизайнерi; және Джордж Уайттың "Скандалдары" (1936) – декоратор.

Фильмдер

Ол Голливудта да киноға жұмыс істеді. Паттерсон өзін-өзі ойнап, "Персонатес" деп аталатын өте шынайы қуыршақтар жасады, олар Джек Бенни (Руб Голдбергті қоса алғанда, тағы төрт карикатурист) ойнаған "Суретшілер мен модельдер" фильміне қатысты. 1937 жылдың 5 тамызында "Нью-Йорк Таймс" газетінің киносыншысы былай деп жазды: "Мен үшін "Персонатес" пайда болуы – жоғары деңгейдегі сатира болды. Сіздер көріп отырғандай, қуыршақтардың өздеріне тән өндіріс нөмірі бар. Маған бұл әдеттегі ән мен би аралықтарын керемет пародизациялағандай көрінді, оның ненің қажет еместігін және қуыршақтармен оңай қайталауға (тіпті жақсартуға) болатынын көрсетті". Паттерсон "Жұмыс істеп, көтеріңкі рухта бол!" (1934) фильмінің көркемдік жетекшісі болды және "Bottoms Up" (1934) фильмі үшін костюмдер мен би алаңдарын жасады. Ол сондай-ақ Боб Хоуп пен Марта Рей қатысқан "Маған теңізші бер" (1938) сияқты басқа фильмдерге де декорациялар мен костюмдер жасады. Ол Ширли Темплдің "Сәлем, сәби!" (1934) фильмі үшін киім-кешек жиынтығын жасады.

Комикстер

1929 жылы Паттерсон «Херст» желісі үшін жексенбілік газет журналдарының мұқаба сериясын салуды бастады. Осы сериялардың ішінде «Қашқан Рут» (1929), «Махаббат қанаттары» (1929–30), «Глорияны ұста, жігіт» (шамамен 1932), «Графиня мен ковбой» (шамамен 1932) және «Кэролиннің курсанты» (шамамен 1932) болды. Әр серия бірнеше ай бойы жарық көрді, ал Паттерсон 1933 жылға дейін оларды үнемі шығарып отырды. 1940 жылдарға жақындағанда Паттерсон қайтадан газет саласына оралды. Ол Кэролин Уэллс және Перси Шоу сияқты жазушылармен бірлесіп «Америкалық апталық» «Херст» жексенбілік журналы үшін бірнеше серия жұмыстарын жасады, олардың барлығында Флосси Фриллс кейіпкері болды. Бұл толық беттік жұмыстар 1939 жылдың соңынан 1943 жылға дейін немесе одан кейін журналдың мұқабасында жарияланды. Паттерсонның жұмысы, мүмкін, соңғы жексенбілік журналдық комикстер сериясы болды. 1942–46 жылдары ол «Херстс Кинг Фичерс Синдикаты» үшін «Pin Up Girls» атты жексенбілік және күнделікті комикстер сериясын жасады. 1951 жылы Паттерсон «United Feature Syndicate» үшін «Мами» атты жексенбілік бетке арналған мультфильмді жасады. «Мами» комикстердегі, кинодағы және сахнадағы сұлу «ақылсыз блонд» образының жаңғыруының бір бөлігі болды. Бұл комикстің көркемдігі және Нью-Йорк қаласының суреттелуі ерекше назар аударды. Паттерсон осы жексенбілік комикстердің көптеген бөліктеріне қағаз қуыршақтар қосты. Морис Хорн «Мамиді» «тамаша салынған, әдемі композицияланған бет» деп атады, бірақ оның юморы «беткей» болды, «бірдең салған онжылдыққа адасқан флэпперлік комикс» деді. Дегенмен, Паттерсонның өнері мен сән сезімі арқасында ол 1956 жылға дейін жарық көрді. 1960 жылдары артрит оның сурет салу қабілетін шектеді. Паттерсон Ұлттық өнер және дизайн институтының оқытушысы ретінде жас суретшілерге тәлімгерлік жасады.

Мұрасы мен марапаттары

Коултон Во Паттерсонға "ұзын аяқты, толық кеуделі, нәзік американ қыз құдайының" жасалуының көп бөлігін жатқызады. Уо Дон Флауэрстің Паттерсонға деген "кұмарлы әзірленуші" екені оның жұмысында анық көрінетінін айтады. Флэппер маманы Этель Хейс те Паттерсонның ықпалында болған карикатурашылардың қатарында. Ол 1952-1953 жылдары Ұлттық карикатурашылар қоғамының президенті болды. Паттерсон 1957 жылы Ұлттық карикатурашылар қоғамының жарнама және иллюстрация сыйлығын, ал 1974 жылы Эльзи Сегар сыйлығын алды. Оның атақ-даңқы мен беделі соншалық болды, ол Medaglia D'Oro кофесі, Rheingold сырасы және Lord Calvert вискисін журналдардағы жарнамаларда қолдады. Расселл Паттерсон 1977 жылдың 17 наурызында Атлантик-Ситиде жүрек жеткіліксіздігінен қайтыс болды, осы кезде Делавэр өнер мұражайы оның туындыларының алғашқы маңызды ретроспективасын дайындап жатқан еді. 2006 жылы Fantagraphics баспасы Шейн Глинс пен Алекс Чун редакциялаған және Армандо Мендес алғы сөз жазған "Top Hats and Flappers: The Art of Russell Patterson" кітабын шығарды. Ол өлімінен кейін 2007 жылы "Иллюстраторлар қоғамының" Даңқ залына енгізілді.