Кіріспе
Нью-Йорк кинофестивалі (NYFF) – Нью-Йорк қаласында әр күзде өткізілетін кинофестиваль, оны Линкольн орталығындағы Кино ұйымы ұйымдастырады. 1963 жылы Ричард Рауд пен Амос Фогель Линкольн орталығы президенті Уильям Шуманның қолдауымен құрылған. Бұл АҚШ-тағы ең ұзақ және беделді кинофестивальдердің бірі. Бұл фестивальде бәсекелестік болмайды, оның негізгі бөлігі әдетте 20-30 көркем фильмнен тұрады, сонымен қатар эксперименталды кино және жаңа қалпына келтірілген фильмдерге арналған қосымша бөлімдер де бар. Денис Лим – NYFF-тың көркемдік директоры. Кент Джонс 2013 жылдан 2019 жылға дейін фестиваль директоры қызметін атқарды.
The New York Film Festival (NYFF) is a film festival held every fall in New York City, presented by Film at Lincoln Center. Founded in 1963 by Richard Roud and Amos Vogel with the support of Lincoln Center president William Schuman, it is one of the longest running and most prestigious film festivals in the United States. The non competitive festival is centered on a "Main Slate" of typically 20–30 feature films, with additional sections for experimental cinema and new restorations. Dennis Lim is the Artistic Director for NYFF. Kent Jones was the festival director from 2013 to 2019.
Негізгі тақта
Фестивальдің негізгі бөлімі – фестивальдің басты бөлімі, әдетте 25–30 толық метражды фильмнен тұратын бағдарлама, ол кинематографияның қазіргі күйін көрсетуге арналған. Бағдарлама фестиваль айналымындағы маңызды халықаралық артхаус фильмдері, жаңа туындылар және наградалар маусымына есептелген студиялық фильмдердің үйлесімінен құралады. Студиялық фильмдер жиі Ашылу кеші, Орталық кеш және Жабылу кеші ретінде таңдалады.
Ағымдар
"Ағымдар" бөлімі "Негізгі тақтаға" толықтыру ретінде, қазіргі заманғы киноның толыққанды картинасын жасауға, жаңа және инновациялық формалар мен авторлық дауыстарға ерекше назар аудара отырып көмектеседі. Фестивальде қысқаметражды фильмдерді осы бөлім ғана көрсетеді. "Ағымдар" бөлімінің іріктеу тобы Деннис Лим (төраға), Айли Нэш (сонымен қатар қысқаметражды фильмдер бағдарламасының жетекшісі), Рейчел Рэйкс және Тайлер Уилсоннан (сонымен қатар қысқаметражды фильмдер бағдарламасының жетекшісі) тұрады.
Жарық көзі
"Спотлайт" – маусымның ең көп күтілетін және елеулі фильмдерін таныстырады.
Қайта өрлеулер
"Қайта жаңғырту" бөлімінде белгілі кинорежиссерлердің маңызды туындылары көрсетіледі. Бұл туындылар цифрлық түрде қайта жаңартылып, қалпына келтіріліп, мейірімді серіктестердің көмегімен сақталған.
Талқылау
Талқылауда режиссерлер, сыншылар, кураторлар және басқа да маманмен терең әңгімелер өтеді.
Фестивальдің негізі
NYFF-тің алғашқы бағдарламашысы Ричард Роуд 1962 жылы Линкольн орталығының президенті Уильям Шуманмен шақырылды. Бостон тумасы Роуд сол кезде 33 жаста болды және Лондонда тұрып, The Guardian газетінде кино сыншысы ретінде жұмыс істеді, сонымен қатар Лондон кинофестивалін ұйымдастырды. Роуд өзінің негізгі тұрағын Лондонда сақтап, Нью-Йорктегі копрограммашы ретінде аңызға айналған Cinema 16 киноклубының Амос Фогелін шақырды. Фестивальдің алғашқы нұсқасы 1963 жылдың 10 қыркүйегінде Луис Буньюэльдің "Қырылушы періште" фильмімен ашылып, 19 қыркүйекте мәресіне жетті. Фестиваль сәтті өтті және дерлік барлық көрсетілімдерге билеттер сатылып түгелді. Фестивальге қазіргі заманғы өнер мұражайында бұрын АҚШ-та көрсетілмеген фильмдер де кірді, олардың ішінде Акира Куросаваның "Мен үреймен өмір сүремін" және "Тәртіп мәселесі" фильмдері бар. 1966 жылы Роуд пен Фогель фестивальдің алғашқы іріктеу комиссиясын құрды, оған Артур Найт пен Эндрю Саррис кірді; келесі жылы Сьюзан Сонтаг қосылды. Фогель 1968 жылы фестиваль директоры лауазымынан қанағаттанды. Роуд бұрын бағдарлама директоры болып тағайындалған болса да, 1969 жылдан 1987 жылға дейін фестивальге жетекшілік етті. Роудтың фестивальдегі 25 жылы соғыстан кейінгі еуропалық өнер киносына және авторлық киноның дамуына баса назар аударды.
Ричард Пенья дәуірі
1988 жылы 34 жастағы Ричард Пенья бас бағдарламашы лауазымына тағайындалды. Квинс қаласында туған ол бұған дейін танымал кинотарихшы, ғалым және бағдарламашы болған. NYFF-де жұмыс істегенге дейін Чикаго өнер институтының Кино орталығында қызмет еткен. Пенья NYFF-ке Роудты жоғары бағалайтын, фестивальдерге жиі қатысатын тәжірибелі адам ретінде келді. Бағдарламашы ретіндегі қызметінің барысында (соның ішінде 25 жыл) Пенья фестивальдің дәстүрлерін және ерекше сипатын сақтап, іріктеу комиссиясының жұмысын, бәсекелестіксіз форматты, көрсетілімнен кейінгі режиссерлермен сұрақ-жауап сессияларын және фестивальдің қатаң таңдау жүйесін ұстады. Сонымен қатар, ол NYFF-тің біршама еуроцентристік бағытын кеңейтуге ұмтылды. Хоу Сяо Хсян, Маноэль де Оливейра, Леос Каракс, Рауль Руиз және Крыштоф Кисловски сияқты режиссерлер Роуд кезеңінде NYFF аудиториясына таныстырылып, Пена басшылығымен фестивальдің тұрақты қатысушыларына айналды. 25 жыл бағдарлама директоры және NYFF іріктеу комиссиясының төрағасы болғаннан кейін, Пенья 2012 жылы фестивальдің 50-ші маусымын ашар алдында NYFF-дегі соңғы жылын аяқтады.
NYFF бүгінгі күні
Ричард Пенья кеткеннен кейін Роберт Кёлер қысқа мерзімге жыл бойғы бағдарламалау міндеттерін өз мойнына алды, ал 2009 жылы Линкольн орталығындағы Кино қоғамынан кетіп, Дүниежүзілік кино қорының атқарушы директоры қызметін атқарған Кент Джонс NYFF-ке қайта оралды. Джонс Film Forum және Роттердам кинофестивалінде бағдарламалаушылық мансабын бастады, содан кейін 1998 жылы Линкольн орталығының Кино қоғамына бағдарламалау жөніндегі көмекші директор және NYFF бағдарламалау комитетінің мүшесі болып қосылды. 2022 жылдан бері Денис Лим NYFF-тің көркемдік директоры болып табылады.
Ашылу кешінің фильмдері
Жыл Атауы Режиссер(лер) Ел Сілтеме 1963 Жоюшы періште Луис Бунюэль Мексика 1964 Гамлет Григорий Козинцев КСРО 1965 Альфавиль Жан Люк Годар Франция 1966 Блондинканың махаббаттары Милош Форман Чехословакия 1967 Алжир шайқасы Джилло Понтекорво Италия / Алжир 1968 Кездейсоқ жаз Жири Мензел Чехословакия 1969 Боб & Кэрол & Тед & Элис Пол Мазурски АҚШ 1970 Жабайы бала Франсуа Трюффо Франция 1971 Басталу Глеб Панфилов КСРО 1972 Хлоя түстен кейін Эрик Ромер Франция 1973 Түндегі күн Франсуа Трюффо Франция 1974 Аузың толы болғанда жылама Паскаль Томас Франция 1975 Әңгімелесу бөлігі Лукино Висконти Италия 1976 Шағын өзгеріс Франсуа Трюффо Франция 1977 Бірі әндейді, екіншісі емес Аньес Варда Франция 1978 Той Роберт Альтман АҚШ 1979 Ай Бернардо Бертолуччи Италия / АҚШ 1980 Мелвин және Ховард Джонатан Демме АҚШ 1981 Отыл отындар Хью Хадсон Ұлыбритания 1982 Вероника Восс Райнер Вернер Фассбиндер Батыс Германия 1983 Үлкен суыну Лоуренс Каздан АҚШ 1984 Ел Ричард Пирс АҚШ 1985 Ран Акира Куросава Жапония 1986 Заңнан тыс Джим Ярмуш АҚШ 1987 Қара көздер Никита Михалков Италия 1988 Нервтерге толы әйелдер Педро Альмодовар Испания 1989 Сен үшін тым әдемі Бертранд Блиер Франция 1990 Миллердің қиылысы Джоэл Коэн АҚШ 1991 Верониканың қос өмірі Кшиштоф Кесьловски Франция 1992 Оливье, Оливье Аньешка Холланд Франция 1993 Қысқа жолдар Роберт Альтман АҚШ 1994 Құпиялар мен өтірік Квентин Тарантино АҚШ 1995 Шанхай триадасы Чжан Имоу Қытай 1996 Құпиялар мен жалғандар Майк Ли Ұлыбритания 1997 Мұз даулы Анг Ли АҚШ 1998 Мәшһүр Вуди Аллен АҚШ 1999 Менің анам туралы барлық нәрсе Педро Альмодовар Испания 2000 Қараңғыдағы биші Ларс фон Триер Дания / Швеция / Франция 2001 Білуге тырысыңыз Жак Риветт Франция 2002 Шмидт туралы Александр Пейн АҚШ 2003 Мистикалық өзен Клинт Иствуд АҚШ 2004 Маған қара Аньес Жауи Франция 2005 Жақсы түң, және жақсы тілектер Джордж Клуни АҚШ 2006 Патшайым Стивен Фрирс Ұлыбритания 2007 Дарджилинг шектеулі Уэс Андерсон АҚШ 2008 Сынып Лоран Канте Франция 2009 Жабайы шөп Ален Рене Франция 2010 Әлеуметтік желі Дэвид Финчер АҚШ 2011 Қырғын Роман Полански Франция / Польша 2012 Пи өмірі Анг Ли АҚШ 2013 Капитан Филлипс Пол Гринграс АҚШ 2014 Жоғалған қыз Дэвид Финчер АҚШ 2015 Серуен Роберт Земекис АҚШ 2016 13-ші Ава ДуВерней АҚШ 2017 Соңғы тудың желбіреуі Ричард Линклейтер АҚШ 2018 Ұнтақ Yоргос Лантимос Ирландия / Ұлыбритания / АҚШ 2019 Ирландиялық Мартин Скорсезе АҚШ 2020 Махаббат тасы Стив Маккуин Ұлыбритания 2021 Макбет трагедиясы Джоэл Коэн АҚШ 2022 Ақ шу Ноа Баумбах АҚШ 2023 Мамыр және желтоқсан Тодд Хейнс АҚШ