Пауль Бадура-Шкода: Австриялық пианист және музыка зерттеушісі

Кіріспе

Пауль Бадура Скода (6 қазан 1927 – 25 қыркүйек 2019) – австриялық пианист.

Мансап

Эдвин Фишердің шәкірті Бадура Скода алғаш рет 1947 жылы Австрияның музыкалық конкурсында бірінші жүлде алып, танымал болды. 1949 жылы ол Вильгельм Фуртвенглер және Герберт фон Караян сияқты дирижерлермен бірге өнер көрсетті; ұзақ мансабында Ханс Кнапертсбуш, Герман Шерхен және Джордж Сзелл сияқты дирижерлермен жазбалар жасады. Замандастары Фридрих Гульда мен Йорг Демуспен бірге ол «Веналық үштік» деп аталатын топтың мүшесі болды. Ол Моцарт, Бетховен және Шуберт шығармаларын орындауымен ең көп танылды, бірақ Шопен мен Равельдің көптеген шығармаларын қамтитын кең репертуары болды. Бадура Скода тарихи аспаптарда орындауымен және бірнеше аспапқа ие болғанымен белгілі болды (оның жеке коллекциясынан бес аспапта Шуберттің толық фортепианолық сонаталарын жаздырған) («Жазбалар» бөлімін қараңыз). Көп жазбалар жасаған Бадура Скода 200-ден астам пластинка шығарды, оның ішінде әртүрлі фортепианолардың дыбысын көрсету үшін жасалған көптеген көшірмелер де бар. Мысалы, 2013 жылы ол Шуберттің соңғы сонатасын 1820, 1920 және 2000 жылдардың басындағы аспаптарда үш рет жазды (бұл шығарманы бұрын бірнеше рет жазған болатын); Бетховеннің толық фортепианолық сонаталарының жинағында «Hammerklavier» сонатасының үш әртүрлі нұсқасы бар. Шындығында, ол Моцарт, Бетховен және Шуберттің фортепианолық сонаталарын тарихи және заманауи аспаптарда жазған жалғыз адам. Оның Демуспен жиі бірлескен жұмыстары бірнеше дуэттік жазбалар мен орындалымдарды, сондай-ақ Бетховеннің фортепианолық сонаталарын интерпретациялау туралы кітапты қамтыды. Бадура Скода Франк Мартинмен де ынтымақтастықта жұмыс істеді, оның музыкасының ноталарын және жазбаларын жасады, сондай-ақ оның музыкасы туралы бірнеше мақала жариялады. 1974 жылы ол Оңтүстік Африканың барлық ірі қалаларында гастрольдік сапармен болды. Өз заманының ең маңызды пианистерінің бірі саналатын Бадура Скода ең беделді пианино конкурстарының қазылар алқасында қызмет етті (мысалы, 1987 жылы Палома О’Шиа Сантандер халықаралық пианино конкурсы). Ол музыкалық ғылымымен де танымал болды, көбінесе әйелі Ева Бадура Скодамен бірге жұмыс істеді. Бадура Скодалар Моцарттың фортепиано концерттерінің бір томын Neue Mozart Ausgabe (V сериясы/Werkgruppe 15/Band 5, K. 453, 456 және 459 жинақтарынан тұрады) үшін редакциялады. Сонымен қатар, олар Моцарттың фортепиано музыкасын және Иоганн Себастьян Бахтың клавишінде орындалатын музыкасын интерпретациялау туралы кітаптар жазды, олар бірнеше тілге аударылды. Бадура Скода композитор аяқтамаған Шуберттің бірнеше шығармаларының толық нұсқаларын да ұсынды. Бадура Скода көбінесе заманауи фортепианода ойнап, жаздырды, сонымен қатар XVIII ғасырдың соңынан XIX ғасырдың ортасына дейінгі фортепианоларды жинап, қалпына келтірді. 1980 жылдары ол Хайднның сонаталары мен Моцарт, Бетховен және Шуберттің толық фортепианолық сонаталарын жиырма жеті CD-де, шамамен ондай тарихи аспаптарда жаздыруға кірісті. Ол 2019 жылдың 25 қыркүйегінде үш жыл бойы онкологиялық аурумен күрескеннен кейін қайтыс болды.

A student of Edwin Fischer, Badura Skoda first rose to prominence by winning first prize in the Austrian Music Competition in 1947. In 1949, he performed with conductors including Wilhelm Furtwängler and Herbert von Karajan; over his long career, he recorded with conductors including Hans Knappertsbusch, Hermann Scherchen, and George Szell. Along with his contemporaries Friedrich Gulda and Jörg Demus, he was part of the so called "Viennese Troika". He was best known for his performances of works by Mozart, Beethoven and Schubert, but had an extensive repertoire including many works of Chopin and Ravel. Badura Skoda was well known for his performances on historical instruments, and owned several (his recording of the complete piano sonatas of Schubert is on five instruments from his private collection) (see "Recordings"). A prolific recording artist, Badura Skoda made over 200 records, including many duplicates created to highlight the sound of different pianos. For instance, in a 2013 record, he recorded Schubert's last sonata three times on instruments from the 1820s, 1920s, and early 2000s (having already recorded the piece several times before); one of his box sets of the complete piano sonatas of Beethoven similarly included three different versions of the "Hammerklavier" Sonata. Indeed, he is the only person to have recorded the complete piano sonatas of Mozart, Beethoven, and Schubert on both historic and modern instruments. His frequent collaborations with Demus included several duet recordings and performances, and a book on the interpretation of Beethoven's piano sonatas. Badura Skoda also collaborated with Frank Martin, producing editions and recordings of his music, and several articles on it. In 1974 he completed an extensive tour of all the large cities in Southern Africa. Badura Skoda, who was considered one of the major pianists of his time, served on the jury of some of the most prestigious piano competitions (eg Paloma O'Shea Santander International Piano Competition in 1987). He was also well known for his musical scholarship, often along with his wife Eva Badura Skoda. The Badura Skodas edited one of the volumes of Mozart's piano concertos for the Neue Mozart Ausgabe (Serie V/Werkgruppe 15/Band 5, consisting of K. 453, 456, and 459). They also produced books on the interpretation of the piano music of Mozart and the keyboard music of Johann Sebastian Bach, which were translated into several languages. Badura Skoda also offered completed versions of several Schubert works never finished by the composer. Badura Skoda often played and recorded on modern piano and he also collected and restored pianos dating from the late eighteenth through the mid nineteenth centuries. In 1980s he started working on a series of recordings of a selection of Haydn's sonatas and the complete piano sonatas of Mozart, Beethoven, and Schubert—twenty seven CDs—on about a dozen of his historical instruments. He died after a three year battle with cancer on 25 September 2019.

Жазбалар

Пол Бадура Скода. Моцарт. Фортепиано сонаталары. 1790 жылғы Иоганн Шантц фортепианосында орындалған. Маркасы: Astree Naive. Пол Бадура Скода. Вольфганг Амадей Моцарт. Фортепианоға арналған шығармалар. 1790 жылғы Антон Уолтер фортепианосында орындалған. Маркасы: Gramola. Пол Бадура Скода, Musica Florea тобымен. Вольфганг Амадей Моцарт. К.271, К.414 фортепиано концерттері. Пол МакНалти жасаған 1792 жылғы Уолтер фортепианосының көшірмесінде орындалған. Маркасы: Arcana. Пол Бадура Скода. Франц Шуберт. Фортепианоға арналған фантазия. 1824 жылғы Конрад Граф фортепианосында орындалған. Маркасы: Astree. Пол Бадура Скода. Клод Дебюсси орындайды. 1984 жылдың 14 және 16 мамырында Венада (Австрия) 1923 жылы жасалған Bösendorfer 290 Imperial фортепианосында жазылған. Чарльз Маккеррас (дирижер), Пол Бадура Скода, Польша радиосының симфониялық оркестрі. Шостакович. №9 симфония; Скриабин, фортепиано концерті; Дворжак, симфониялық вариациялар. Маркасы: Pristine Audio. Пол Бадура Скода, Вена симфониялық оркестрі, Генри Свобода (дирижер). Римский-Корсаков. Фортепиано концерті. Маркасы: Pristine Audio.