Кіріспе

Ескірген радиофармацевтикалық бейнелеу құрылғысы

Тігінді сканер – ядролық медицинада радиофармацевтикалық препараттардан шығатын сәулеленуді тіркеуге қолданылатын бейнелеу құрылғысы. Бейне радиоактивті науқастың денесінің үстінде сәулелену детекторын физикалық түрде жылжыту арқылы жасалады. Бұл құрылғы медициналық бейнелеуде қолданылмайды, 1960 жылдардың соңынан бері көбінесе гамма-камерамен алмастырылған.

Тарих

Алғашқы тік сызықты сканерлердің бірі 1950 жылы Бенедикт Кассен жасаған. Оған дейін науқастардағы радиоактивті материалдарды табу үшін қолмен ұсталатын детекторлар қолданылып келген, бірақ Кассен жүйесі (йод-131 үшін арналған) мотормен қоздырылатын фотокөбейтуші түтік пен басып шығару механизмін біріктірді. Кейінгі дамулар анықтау жүйелерін, қозғалысын, бейнелеуін және суреттерді басып шығаруды жақсартты.

Құралымдары

Кассеннің түпнұсқалық тік сканнерінде радиацияны анықтау үшін кальций вольфрам (CaWo4) кристалдары қолданылған. Кейінгі жүйелерде гамма-камерадағыдай натрий йодиді (NaI) сцинтилляторы пайдаланылды. Детектор шығыс жүйесімен механикалық немесе электрондық түрде байланыстырылуы керек. Бұл қарапайым жарық көзі, фотопленка, нүктелік матрицалы принтер, осциллоскоп немесе теледидар экраны болуы мүмкін.

Механизм

Пациентке радиоактивті фармацевтикалық зат, мысалы, радиоиод енгізіледі, ол табиғи түрде қалқанша безінде жиналады. Детектор пациенттің зерттелген аймағы бойынша растрлық схемамен қозғалады, тұрақты санау деңгейін қамтамасыз етеді. Коллиматор анықтауды өзінің орналасқан жерінен тікелей төмендегі шағын аймақпен шектейді, сондықтан сканерлеу аяқталған кезде зерттелген аймақтың барлық бөлігінен шыққан эмиссия анықталады. Шығару әдісі позициялық және анықтау туралы ақпаратты сақтайтындай етіп жасалған. Мысалы, жарық көзі мен пленка қолданғанда, жарық детектормен синхронды түрде қозғалады, ал жарықтың қарқындылығы белсенділік артуымен бірге артады, нәтижесінде пленкада қараңғы аймақтар пайда болады. Кемшіліктеріне өте ұзақ бейнелеу уақыты (бірнеше минут) жатады, себебі әрбір мақсатты аймақты жеке қамту қажет, гамма-камерадан өзгеше, оның көру бұрышы әлдеқайда кең, және бұл қозғалыс артефактілеріне алып келуі мүмкін.