Кіріспе

Ноамунди – Үндістанның Жаркханд штатындағы Батыс Сингхбхум ауданындағы халық санағы қаласы. Бұл сонымен қатар әкімшілік аймақ. Одиша шекарасына жақын орналасқан шағын кеншілер қаласы. Жамшедпур қаласына жақын және Чайбасадан шалқары орналасқан. Жақын жердегі қалалар: Падапахар, Баражамда, Джаганнатхпур, Харсаван, Гуа және Кирибуру.

Шолу

Бұл кен орнының негізгі өнімі темір кені (соның ішінде көк шаң). Кен орындарын Tata Steel басқарады және осы қала тұрғындарының көпшілігі осы компанияда жұмыс істейді. Соңғы уақытта көптеген жеке кен иелері қалада және оның айналасында қызмет етуде. 1972 жылдан 1986 жылға дейін доменді пештерде пайдалануға жарамды көк шаңды гранулаға айналдыратын Tata Steel компаниясының гранулалау зауыты жұмыс істеді, бірақ экономикалық тиімді болмағандықтан жабылды. Қала Жарханд және Одиша штаттарының шекарасында орналасқан, ал кейбір темір кен орындары екі штаттың аумағында жатыр. Одиша штатындағы Ноамундидің темір кен өндіру аймағының бөлігі Катамати деп аталады. Аңыз бойынша, осы аймаққа алғашқы темір кенін іздеушілер келгенде, жергілікті тайпалардың (адивасилердің) темір балта қолданып жүргенін көріп, таң қалды. Олар руданы қайдан тапқандарын сұрағанда, тайпалар жақын маңдағы төбені көрсетіп, оны Ноамунди деп атады, бұл олардың тілінде "сол төбе" дегенді білдіреді. Жергілікті тайпалар хо халқы деп аталады, ал олардың тілі де хо тілі деп танылады. Соңғы бірнеше жылда дүние жүзіндегі тауар бағасының өсуі және оның Ноамунди аймағына тигізген әсеріне қарамастан, бұл өсімнің жергілікті адиваси халқына тиген пайдасы мардымсыз болды. Заңсыз кен өндірісі гүлдеп, қалыпты жағдайға айналды. Осының салдарынан осы аймақта және Жарханд штабында накшалиттер қозғалысының ықпалы күшейді.

География

Ноамунди қаласы орналасқан. Оның орташа биіктігі 487 метрді (1597 футты) құрайды. Ноамунди Азиядағы ең тығыз жапырақты орман – Саранда орманының төрінде орналасқан. Жергілікті тайпалар тілінде "Саранда" дегені – "700 төбенің жері". Дегенмен, Саранда қорығының әкімшілік шекарасы бірнеше шақырым қашықтықта жатыр. Тығыз орман жамылғысымен қатар, Ноамунди өте бай ресурстарға ие аймақ. Бұл жерде темір кенінің гематиті көп, сондай-ақ Tata Steel сияқты үндістандық көпұлтты компаниялар осы аймақта жұмыс істейді. Орманды аймақ пен кенді белдеуден басқа, Ноамундиде халық құрамы әртүрлі, Tata Steel қалашығында Үндістанның әр аймағынан келген адамдарды кездестіруге болады. Бұдан өзге, бұл Орисса және Джаркханд штаттарының шекарасында орналасқандықтан, Үндістанның ең бай екі штатының мәдени ерекшеліктерін де көруге болады. Саранда орманының көркем көріністері мен төбелерінің арқасында бұл аймақ қарқынды дамып келеді.

Демография

2011 жылғы Үндістан санағы бойынша Ноамундидің халқы 126 994 адамды құрады. Ноамундидегі сауаттылық деңгейі 78%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (59,5%) жоғары: ерлердің сауаттылығы 95%, әйелдердің сауаттылығы 82%. Ноамунди халқының 57%-ы 6 жасқа дейінгі балалар, ал 79%-ы ересек емес.

Көлік

Ноамунди – Татанагар стансасынан 126 шақырым қашықтықта орналасқан Хаура-Татанагар-Раджхарсван-Барбил тарамдық жолының Татанагар-Барбил бөлігіндегі станция. Ноамундиді Татанагар және Хаурамен байланыстыратын "Жан Шатабди" экспресі бар.