Кіріспе

FK Sūduva - Литваның Мариямполе қаласында орналасқан кәсіби футбол клубы. 1968 жылы құрылған клуб, Литва футбол чемпионатының жоғары лигасы – А лигасында өнер көрсетеді. Клуб 2002 жылдан бері А лигасында ойнап келеді. 2006 жылы клуб алғаш рет Литва кубогын жеңіп алды, бұл жетістік 2009 жылы қайталанды. 2017 жылы «Судува» өз тарихында алғаш рет А лигасын жеңіп алды және 2018 және 2019 жылдары да жеңіске жетті. Команданың түстері – ақ және қызыл. Клуб Мариямполедегі «Мариямполе Арена» стадионында ойнайды (сыйымдылығы 6 250 адам).

Кеңес дәуірі

Sūduva – Литвадағы ең көне және қазірге дейін жұмыс істеп келе жатқан клубтардың бірі. Оның тарихын толық анықтау қиын, себебі Кеңес кезеңінде клуб әр жаңа демеушісімен атын жиі өзгертіп отырған. 1968 жылдан бері клубтың ресми атауы "Sūduva" екеніне көптеген адамдар келіседі. Осы жыл (1968) футбол клубы ретінде "Sūduva" құрылғандықтан маңызды. Кеңес заманында клуб түрлі аймақтық лигаларда ойнап, жоғарыда аталған "Žalgiris" клубы үшін бірнеше футболшы тәрбиеледі және жергілікті футбол қауымдастығын қалыптастырды. Футбол Мариямполе маңындағы кішкентай қалаларда да белсенді түрде ойналып, футбол жанкүйерлерінің қатарын арттырды. Шындығында, ол клубтың өзінен де күшті болды, ал бүгін команданы қолдаушылар осы ежелгі дәстүрді жалғастыруда. Клубтың Кеңес кезеңіндегі ең үлкен жетістігі 1975 жылы болды, ол кезде "Sūduva" аймақтық жоғары лигада үшінші орын алды. Келесі жылы Ұлттық кубок финалында ойнап, жеңіліске ұшырады.

1990-2001 жылдар

Кеңес Одағының тарағаннан кейін "Судуваның" жоғары деңгейге өту мүмкіндігі шектеулі болды. 1990 жылы Литва, Латвия және Эстония командаларымен бірге Балтық елдерінің жалғыз чемпионатында ойнады. Келесі жылы Литваның жоғары лигасына қатысты. Екі әрекет те сәтсіз аяқталды – "Судува" екі чемпионатта да соңғы орында қалды, Балтық чемпионатында 7 ұпай, ал Литва лигасында бар болғаны 2 ұпай жинады. Кейін команда 10 жылға жуық 2-ші және 3-ші дивизиондар арасында шарлады, жеткілікті қаржысы мен кәсіби көзқарасы болмады. Ең қиын жылдар 1998/1999 жылдары болды. Команда 2-ші дивизионда жақсы бастады, бірақ жарты маусымнан кейін қаржы тапшылығынан кейін одан бас тартты. Бұл соңғысы емес еді. Футбол дәстүрі тым мықты болды. Команда келесі маусымда 3-ші дивизионда қайтадан жанданды, келесі жылы жеңіске жетіп, жоғары көтерілді және тағы да жеңіп алды. Осы өрлеу бүгінге дейін жалғасуда.

2002 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2002 жылғы маусым болашақты қалыптастырды. Команда жоғары дивизионға өтті. Сонымен қатар, Ұлттық кубок финалына жетіп, УЕФА кубогына қатысу мүмкіндігіне ие болды. Бірақ ең бастысы, жаңа иеленушілер келді, олар қалыпты жұмыс істейтін және қаржылық тұрғыдан болжамды клуб құруға ниет білдірді. Сол жылы Еуропалық жарыс жалпы қызығушылықты қоздырып, жақсы эмоциялар сыйлады. Жарымкәсіби команда алғашқы еуропалық матчында Норвегияның «Бранн» клубын жеңді (үйде де, сыртта да 3:2 есебімен) және Глазго қаласына «Селтикпен» кездесуге барды. Бұл матч аса сәтті өтпеді (нәтижесі «Селтик» клубының статистикасында Еуропадағы ең ірі жеңістердің бірі ретінде сақталған). Тағы үш маусым орташа деңгейде өтті, содан кейін команда сол деңгейдегі жетістікке жеткеннен кейін 30 жыл өткен соң 3-орынға ие болды. Тарих қайталанып, клуб келесі жылы Ұлттық кубок финалына өтті. Бірақ бұл жолы кубок Мариямполе қаласына бұйырды. Сол жылдан бастап «Судува» елдегі ең тұрақты клубтардың біріне айналды – қаржылық тұрғыдан да, лига кестесінде де. Ол екі рет (2007 және 2010 жылдары) 2-орынға, үш рет (2009, 2011 және 2012 жылдары) 3-орынға ие болды және тағы бір рет Ұлттық кубоқты жеңіп алды (2008 жылы). Ол жыл сайын Еуропа кубоктарында ойнады, «Рапид», «Ред Булл» және «Брюгге» сияқты командаларды қабылдады. 2013 жылы команданың жаңа тұжырымдамасы қалыптасты. Бюджет әлі де тұрақты болды, бірақ азайды. Сондықтан команда жас жергілікті ойыншыларды негізгі құрамға енгізуге көбірек мән берді. Бұрынғы маусымдардың бірнеше маңызды ойыншылары кетіп қалды, ал кеткендердің орнына бірнеше шетелдік ойыншылар келді. Бұл тәжірибелер жылы болды. Команда жас, тәжірибесіз және әлсіз болды. «Судува» чемпионаттың көшбасшыларының бірі болуына көп маусымдар кетті. Сұрақ тек командалардың қандай медальдар жеңіп алатыны туралы болды. Сол жылы «Судуваның» жағдайы қиын болды. Командаға күміс немесе қола медаль жеңіп алу үшін көп күш жұмсау және сәттілік қажет екені анық болды. 2015 жылғы маусымда «Судува» жаңа бас бапкермен – Александр Веселиновичпен жұмыс істеді. Жаңа бапкер команда стилін қорғаныстан шабуылға ауыстырды. Соңғы матчта «Атлантасқа» қарсы «Судуваға» кем дегенде теңдік қажет болды. 86-шы минутта «Судува» гол жіберіп алды және 3-орынды «Атлантасқа» жоғалтты. 2016 жылғы маусымның басында «Судува» бұрынғы команда ойыншылары Мариус Чиникас пен Мартинас Матузасты қайта шақырды. «А» лигасының бірнеше дүркін чемпионы Алгис Янкаускас, Андро Шврлюга және Паулюс Янушаускас та келісімшартқа отырды. Сондай-ақ хорват қақпашысы Иван Кардум, серб шабуылшысы Адмир Кекап, босниялық Герцеговина қорғаныс жартылай қорғаушысы Нермин Джамак және серб жартылай қорғаушысы Предраг Павлович қосылды. «Судува» маусымды 3-орынмен аяқтады, сондай-ақ сол жылы Кубок финалында ойнады. 2017 жылы «FK Судува» «Жальгирис Вильнюс» және «FK Экранас» клубтарынан кейін 2017–18 жылғы Еуропа лигасының Еуропалық жарыстарында үш іріктеу кезеңінен өткен алғашқы литвалық футбол клубы болды. «FK Судува» «Шахтер Солигорск», «FK Лиепая» және «FC Sion» командаларын жеңді. Сол маусымда «FK Судува» бірінші рет «А» лигасының чемпионы атанды. 2018 жылы «FK Судува» 2018–19 жылғы УЕФА Чемпиондар лигасына қатысты. Бірінші раундта «Судува» алғашқы 18 минутта 3 гол соғып, «АПОЭЛ ФК» клубынан басым түсті. Екінші іріктеу кезеңінде олар «Белградтың Қызыл Жұлдызынан» жеңілді. Осыдан кейін олар 2018–19 жылғы УЕФА Еуропа лигасына қатысуға мүмкіндік алды. Олар 3-кезеңде «FK Spartaks Jūrmala» командасын жеңді, бірақ плей-офф кезеңінде «Селтик Глазгоға» ұтылып қалды. Сол маусымда «Судува» екінші рет қатарынан «А» лигасының чемпионы атанды. 2019 жылғы маусымда «А» лигасының чемпионы атанды, LFF кубогы мен Суперкубокты жеңіп алды. Жеңіске қарамастан, клубтың негізгі демеушісі «ARVI Group» 2019 жылдың 11 желтоқсанында «Судува» клубына енді демеушілік етпейтінін мәлімдеді. Демеушінің атымен аталған негізгі футбол алаңы «ARVI Arena» демеушілердің белгілері алынып тасталды және стадион уақытша «Мариямполе футбол алаңы» деп аталды (басқа демеуші пайда болғанға дейін). Маусым соңында қазақстандық бас бапкер Владимир Чебурин Қазақстанға оралу ниеті туралы мәлімдеді және келісімшартын жаңартпады. Чебурин клубтың соңғы 3 маусымдағы жетістіктеріне үлкен үлес қосты. 2020 жылдың қаңтар айында Хаймо Пфайфенбергер жаңа бас бапкер болды, алайда COVID-19 пандемиясы кезінде Хаймо мен клубтың ойыншылардың жалақысы және қашықтан жаттығулар туралы көзқарастары келіспеді, 14 сәуірде клуб келісімшартты бұзды.

Қолдаушылар

FK Sūduva жанкүйерлері "Sūduvos Sakalai" (ағылш. Судуваның соқырлары) деп аталады.

Құрастыру

Дәстүрлі үй жиынтығы ақ түсті, қызыл белгілермен. Сыртқы жиынтықтар әдетте қызыл түсте болады. Формада жейде, шорт және шұлықтар бар. Ақ түсті белгілермен. 2018 жылы қақпашының формасы сары түсті, қара белгілермен және бөлшектерімен болған. 2019 жылғы маусымда форма ашық жасыл (немесе балама ретінде қара) түсті. Joma 2014 жылғы маусымнан бері форманың демеушісі.

Стадион

2008 жылы «Судува» Мариямполедегі жаңа стадионға, шамамен 6 250 көрерменге арналған «Мариямполе футбол аренасына» көшіп барды. Стадион Еуропалық Одақтың қаражатымен салынды және 2008 жылдың 6 шілдесінде ашылды. 2011 жылғы маусымнан бастап стадионға «ARVI Enterprises Group» компаниясы демөөршілік құқығын сатып алғаннан кейін «ARVI Football Arena» деген атау берілді. Аренаның жанында 2500 орындыққа ие «Мариямполе футбол жабық аренасы» орналасқан, онда жыл бойы футбол ойнауға болады. Аренаның жанында сондай-ақ екі ашық футбол алаңы бар.

Судува Б

Sūduva B командасы 2016 жылдан бері Екінші лигада (Оңтүстік аймағында) ойнап келеді. 2019 жылғы маусымда 13 команданың арасында 13-ші орынды иеленді.