Кіріспе

АҚШ федералды үкіметіндегі жоғары құпиялы ақпаратты ұсынатын бағдарламалар, бекітілмеген медициналық емдеуге қолжетімділік беретін бағдарламалар. АҚШ Федералды үкіметіндегі ерекше қолжетімділік бағдарламалары (SAP) – бұл қауіпсіздік протоколдары, олар жоғары құпиялы ақпаратты қамтамасыз етеді және олардың сақтау шаралары мен қолжетімділік шектеулері, әдеттегі (қосалқы) құпиялы ақпаратқа қарағанда жоғары болады. SAP-тер қара жобалардан бастап, COMSEC күтіп-ұстауы немесе президенттік көлікке қолдау көрсету сияқты әдеттегі, бірақ ерекше сезімтал операцияларға дейін ауысуы мүмкін. Қосалқы бақылаудан басқа, SAP қатаң тергеу немесе сот шешімі талаптарын, арнайы құпиялылық туралы келісімдерді, ерекше терминологияны немесе белгілерді, стандартты шарттар бойынша тергеуден алып тастауды (carve-outs) және орталықтандырылған лауазымдар жүйесін енгізуі мүмкін. Қорғаныс министрлігінде SAP міндетті түрде арнайы қолжетімділік қажеттігін (SAR) көрсететін белгілері бойынша "SAR" деп белгілі.

1940 жылдың 22 наурызы

Америка Екінші дүниежүзілік соғысқа қатысу алдында Франклин Д. Рузвельт 8381-ші атқару бұйрығына қол қойып, елдің ең маңызды құжаттары үшін үш деңгейлі қорғау жүйесін құрды: «Құпиялы», «Сенімді» және «Күпия».

1950 жылдың 1 ақпаны

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін президент Гарри С. Трумэн 10104-ші жарлыққа қол қойып, "Құпиялылығы жоғары" деген жасырау деңгейін құрады.

1953 жылдың 5 қарашасы

Дуайт Д. Эйзенхауэр 10501-ші жарлықты шығарды. Ол "шектелген" құпиялылық деңгейін жойды. 28 мемлекеттік органнан құпиялау құқығын алып тастады және тағы 17 органның оны пайдалануын шектеді. Қалған үш деңгей үшін нақты ережелер енгізілді, бұл Пентагон мен басқа да агенттіктерден құпия құжаттардың жүйелі түрде көптеп келуіне жол бермеуді мақсат етеді. Пентагон жауап ретінде сыртқы ықпалдан құпия ақпаратты одан да қорғау үшін өздерінің "арнайы қол жеткізу" белгілерін құрды.

1972 жылдың 8 наурызы

11652 нөмірімен шыққан Президенттік жарлықта Ричард М. Никсон ерекше қол жеткізуді бақылауды заңдастырды және "ерекше қол жеткізу бағдарламасы" ресми мәртебе алды.

Түрлері

SAP-ның екі түрі бар: мойындалған және мойындалмаған. Мойындалған SAP-тың бар екендігі жария етілуі мүмкін, бірақ бағдарламаның толық мәліметтері құпия сақталады. Мойындалмаған SAP (немесе USAP) тек уәкілетті тұлғаларға, оның ішінде АҚШ Конгресінің тиісті комитеттерінің мүшелеріне ғана белгілі болады. Қорғаныс министрлігіндегі басқарылған SAP-тар – мойындалмаған SAP-тардың бір бөлігі. Бұл SAP-тар Қорғаныс министрінің заңдық өкілеттігімен көптеген есеп беру талаптарынан босатылған және заң шығарушы билік тармағында осы SAP-тар туралы хабардар болуға тиіс адамдар – Сенаттың Қаржы комитетінің төрағалары мен жетекші мүшелері, Сенаттың Қарулы Күштер комитетінің төрағалары мен жетекші мүшелері, Өкілдер палатасының Қаржы комитетінің төрағалары мен жетекші мүшелері және Өкілдер палатасының Қарулы Күштер комитетінің төрағалары мен жетекші мүшелері ғана. Көбінесе бұл хабарлама ауызша түрде беріледі.

Белгілеу

SAP құжаттарының мәртебесін көрсету үшін арнайы белгілеу қажет. "АРНАЙЫ КІРУ ҚАЖЕТ" деген сөздер, одан кейін бағдарламаның шартты атауы немесе кодтық сөзі құжаттың тақырып жолына орналастырылады.

Қысқартулар

Қысқартулар екі элементтің кез келгені үшін қолданылуы мүмкін. Порцияларды белгілеуде SAR және бағдарламаның аббревиатурасы пайдаланылады. Мысалы, MEDIAN BELL атты құпия SAP, SECRET//SPECIAL ACCESS REQUIRED MEDIAN BELL деп белгіленеді. Порциялар (S//SAR MB) деп белгіленеді.

Бірнеше SAP

Бірнеше SAP жүйелері қисық сызықтармен/сызықтармен бөлінеді.

Бөлімшелер

SAP-тер ішіндегі бөлімдер тысымен белгіленуі мүмкін және әріп-сандық тәртіппен тізімделеді. Кіші бөлімдер бос орындармен ажыратылады және де әріп-сандық тәртіппен тізімделеді. Белгілер кіші бөлім деңгейінен асып түсетін иерархияны көрсетпейді. Кіші-кіші бөлімдер кіші бөлімдер сияқты тізімделеді. Екі немесе одан көп SAP-тер мен кіші бөлімдері бар күрделі баннерлік жол мынадай болуы мүмкін: TOP SECRET//SAR MB/SC RF 1532 RG A691 D722.

Вариациялар

Ескі құжаттарда таңбалау үшін басқа стандарт қолданылған. Байрақ жолында SECRET//MEDIAN BELL//АРНАЙЫ КІРУ ҚАЖЕТ деп жазылуы мүмкін, ал бөлім таңбасында (S//MB) деп көрсетілуі мүмкін. Басқа нұсқаларда арнайы кіру туралы ескерту екінші жолға көшіріледі, онда MEDIAN BELL Арнайы бақылау және кіру қажет (SCAR) тек пайдалану немесе бағдарламаның қауіпсіздік нұсқауларында көрсетілген басқа сөз тіркесі қолданылуы мүмкін.

Қатысушы тұлғалар

SAP кіруге қатысты құпиялылық санаттары бойынша саясат де-факто ақпаратқа мұқтаж адамдарға қол жетімділік бар деп түсініледі, қол жетімділік "қажеттілік бойынша" принципімен жүзеге асырылады. SAP тек тиісті ведомстволар немесе агенттіктер шегінде басталуы, өзгертілуі және тоқтатылуы мүмкін; АҚШ Мемлекеттік хатшысы, Қорғаныс министрі, Энергетика министрі, Ішкі қауіпсіздік министрі, Бас прокурор, Ұлттық барлау директоры; олардың бас орынбасарлары (мысалы, Мемлекеттік департаменттегі Мемлекеттік хатшының орынбасары және Қорғаныс департаментіндегі Қорғаныс министрінің орынбасары); немесе Президенттің жазбаша тапсырмасы бойынша тағайындалған басқа да лауазым иелері. Бұл органдар "құпиялылықты анықтаушы органдар" ретінде белгілі. Олар құпиялылық деңгейін жою немесе қайта қарау құқығын сақтайды. АҚШ Қорғаныс министрі арнайы қолжетімділік бағдарламалары туралы жыл сайынғы есепті 1 наурызға дейін Қорғаныс комитетіне ұсынуға міндетті.