Кіріспе
Сент-Эндрюс университетінің медицина мектебі (бұрынғы Бут медицина мектебі) – Шотландияның Файф аймағындағы Сент-Эндрюс университетінің медицина мектебі және Шотландиядағы ең көне медицина мектебі. Медицина мектебі студенттерге бірнеше бағдарлама ұсынады. Медицина бакалавры (BSc (Hons)) бағдарламасы медицина студенттерін алғашқы үш жыл бойы оқытады, осы оқуды аяқтаған студенттер Ұлыбританиядағы әртүрлі серіктес медициналық мектептерде алдын ала келісілген жолмен MB ChB/MBBS дипломдарын алады. 2025 жылдың қыркүйегінен бастап 5 жылдық MB ChB бағдарламасы ұсынылады, ол қауымдық денсаулық сақтауға ерекше назар аударады. Мектеп сонымен қатар Дунди университетімен бірлесіп 4 жылдық магистратуралық медициналық бағдарлама ұсынады, нәтижесінде Сент-Эндрюс және Дунди университеттерінің бірлескен MB ChB дипломдары беріледі. Мектеп 1 Нобель сыйлығының және 2 Виктория орденінің иегерлерімен байланысты. Белгілі түлектерінің қатарында шешекке қарсы вакцинаның негізін қалаушы Эдвард Дженнер, революциялық журналист Жан Поль Марат және бета-блокаторлар мен H2 рецепторларының антагонисттерін ойлап тапқан, медицина саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты сэр Джеймс Блэк бар.
Медициналық мектептің алғашқы кезеңдері
Медицина – Санкт-Эндрюс университетінде, Санкт-Сальватор колледжінде және кейіннен Санкт-Сальватор мен Сент-Леонардтың Біріккен колледжінде оқытылған үшінші пән. Епископ Кеннеди 1450 жылы Санкт-Сальватор колледжін құрды, бұл 1458 жылы папалық бұйрықпен расталды. 17-19 ғасырларда Санкт-Эндрюс университетінің медицина дәрежесі қашықтықтан оқытудың алғашқы түрі арқылы берілді. Университет медицина докторы (MD) дәрежесін әдетте медициналық тәжірибеде бекініп қалған адамдарға берді, алғашқысы 1696 жылы табысталды. Бұл дәреже бақылаушының жазған куәлігі негізінде беріліп, университетке төлем жасалды. Бүкіл процесс пошта арқылы жүргізілді, кандидаттың университетке бару қажеттілігі болмады. Осы дәуірде MD дәрежесін алғандардың арасында француз революционері Жан-Поль Марат (1743–1793), ол 1775 жылы гонорея тақырыбындағы эссесі үшін MD алды, сондай-ақ алғашқы шешек вакцинасын жасаған Эдвард Дженнер (1749–1823), ол 1792 жылы MD дәрежесімен марапатталды. 1721 жылы университет канцлері Джеймс Бриджес, Чандос герцогы, университетте Медицина және Анатомия профессорын тағайындау үшін Чандос Медицина және Анатомия кафедрасын құрды, ал Томас Симсон алғашқы Чандос профессоры болып тағайындалды. Чандос кафедрасы қазірге дейін сақталып келеді, бірақ ол физиология кафедрасына айналды. 19 ғасырдың басында емтихан жүйесі енгізілді. Студенттер емтиханға отыру үшін Санкт-Эндрюске баруға тиіс болды, бірақ университетте оқыту жүргізілмеді.
Бут медицина мектебінің құрылуы
1897 жылы Сент-Эндрюс университетінің ректоры болған 3-ші Бьют графы, басқа университет ғимараттарын сақтап қалпына келтірумен қатар, Сент-Мэри колледжінің оңтүстігінде орналасқан қазіргі Бьют медициналық ғимараттарының құрылысын бастады, ол 1899 жылы аяқталды. Ғимараттар, әсіресе Эндрю Карнегиден алынған сыйлықтан кейін, көптеген жаңа бөлімдермен толықтырылып, кеңейтілді, солтүстікке зертханалар салынды (қазір Карнеги ғимараты). Бұл ресми медициналық мектеп ашуға мүмкіндік берді, онда медицина студенттері оқытылып, емтихан тапсырды. 3-ші Бьют графы медицина кафедрасын құруға да көмектесті – Бьют атындағы медицина кафедрасын.
Манчестер мен Килдің медициналық мектептерімен байланыс
Медициналық білім беруге қол жеткізуді жалғастыру мақсатында, 1970 жылы Сент-Эндрюс ағылшынның Манчестердегі Виктория университетімен жаңа байланыс орнатты, ол сол кезде медициналық мектебін кеңейтуді жоспарлап отырған. Студенттер үш жылдық медицина ғылымдары бакалаврын Сент-Эндрюсте аяқтады, ал Манчестер университетінде клиникалық тәжірибаны бастамас бұрын, Сент-Эндрюсте BSc Hons дипломдық жұмысын аяқтау үшін қосымша бір жылдық оқуға қатыса алатын болды, соңында Манчестер университетінен MBChB дипломмен марапатталды. 2002-2006 жылдар аралығында Сток-он-Тренттегі Кил университетінің медицина мектебінде клиникалық тәжірибадан өтудің "мүмкіндігі" (көбінесе міндетті түрде тағайындалған) болды. Жыл сайын шамамен жиырма Сент-Эндрюс түлегі Кил университетіне жіберілді. Қазіргі таңдағы студенттер үшін бұл мүмкіндік жойылды.
Жақында болған тарих
2000 жылы оқу бағдарламасына маңызды өзгерістер енгізілді, психология және жасушалық биологияға көбірек назар аударылды, сондай-ақ жасушалық және молекулалық медицина бойынша екі жылдық, ал мінез-құлық ғылымдары бойынша үш жылдық курстар қосылды. 2004 жылы оқу бағдарламасы тағы да өзгертілді, оқыту сағаты азайтылды, бірақ соңғы курсқа ғылыми жоба енгізілді, бұл үш жылдық оқудан кейін үздік диплом алуға мүмкіндік берді. Осылайша, 2005 жылдың қыркүйегінен бастап Сент-Эндрюс университеті Медицина саласы бойынша үздік ғылым бакалавры (BSc Hons Medicine) дипломын ұсынады.
Қабылдаулар
Сент-Эндрюс көптеген шағын сұхбаттар форматын пайдаланады, бұл сұхбат жүйесі алғаш рет Макмастер университетінің медицина мектебінде жасалған. Ол үміткерлерді бірнеше қысқа сұхбатқа қатыстырады, соның арқасында үміткерлер көптеген сұхбаттасушымен кездеседі және бір нашар немесе жақсы сұхбаттың қабылдауға қол жеткізу мүмкіндігіне әсерін азайтады.
Медициналық білім беру бағдарламасы
Бакалавр (Hons) бағдарламасы үш жылға созылады; Сент-Эндрюді бітіргеннен кейін студенттер университеттің Шотландиядағы немесе Англиядағы серіктес медициналық мектептерінің бірінде тағы үш жыл оқиды. Серіктес медициналық мектептерге Абердин, Бартс, Данди, Эдинбург, Глазго және Манчестер кіреді. Оқу ақысы бойынша «шетелдік» саналатын үміткерлер Манчестердегі медицина мектебіне жоғары білім алуға түседі. Сондай-ақ мектеп Эдинбург пен Альберта университетінің Медицина және стоматология факультетерімен бірлесіп, канадалық студенттер үшін Шотландия-Канада медициналық бағдарламасын жүзеге асырады. Алты жылдық бағдарламаны аяқтағаннан кейін студенттер дәрігерлік білімін аяқтап, MBChB/MBBS дипломдарын алады.
Бірінші жыл
Бірінші курстың бірінші жылында модульдер клиникалық практикаға ғылыми негіз береді. Студенттер сонымен қатар коммуникация және клиникалық дағдыларды үйренуге кіріседі, осымен қатар науқастармен өзара әрекеттесуді бастайды, ол үш жыл бойына жалғасады.
Екінші жыл
Екінші және үшінші курстарда жүзеге асырылатын "Honours" бағдарламасы нақты физиологиялық жүйелердің қалыпты қызметі мен дисфункциясын егжей-тегжейлі зерттейді. Студенттер түрлі қауымдық клиникалық практикаларға қатысады.
Шотландияның жоғары оқу орнына оқуға түсу медицинасы (ScotGEM)
ScotGEM – бұл Санкт-Эндрюс және Данди университеттері NHS Fife, Tayside, Highland және Dumfries and Galloway төрт денсаулық сақтау басқармасымен бірлесіп ұйымдастыратын, төрт жылдық жоғары білімнен кейінгі медицина бағдарламасы. Бірінші және екінші курс Сент-Эндрюс университеті, ал үшінші және төртінші курс Данди университетінің басқаруында жүзеге асырылады. Бағдарлама екінші курс студенттерінен бастап ауылдық жерлерде тұрып, оқыту арқылы ауылдық медицина және денсаулық сақтауды жақсартуға бағытталған. Бағдарлама 2018 жылы студенттердің алғашқы тобын қабылдады, оларды 2022 жылдың қыркүйегінде бітіруді және Сент-Эндрюс университеті мен Данди университетінің бірлескен дипломын беруді көздеді.
Жоғары оқу орны
2002 жылы Шотландия Парламенті Сент-Эндрюс университетінің (Медициналық аспирантура) туралы 2002 жылғы заңын қабылдады, ол университеттерге екі жылдық толық уақытты немесе 5 жылға дейінгі жартылай уақытты зерттеуді аяқтаған студенттерге «Медицина докторы» (MD) ғылыми дәрежесін беру құқығын қайта орнатты. Бұл құқық 1966 жылғы Университеттер (Шотландия) заңымен алынып тасталған еді. 1967 жылдан бері алғашқы MD дәрежесі 2004 жылы табысталды.
Құрылыстар мен ғимараттар
Сент-Эндрюс университетінің жаңа медициналық және биологиялық ғылымдар ғимараты медицина мектебін (Бюте ғимаратынан көшірілді), биологтарды, физиктер мен химиктерді біріктіреді. Сонымен қатар, бірінші қабаттағы көпір арқылы физика және астрономия мектебімен байланыстырады, бұл Ұлыбританиядағы ғылымдар бойынша ғылыми-зерттеу мүмкіндіктерін толыққанды интеграциялаған алғашқы медициналық мектептердің біріне айналады. 45 миллион фунт стерлинг сомасында салынған мектепте ғылыми-зерттеу зертханаларымен қатар оқу және лекциялық залдар да бар.
Медициналық қоғамдар
Соңғы жылдары тарихи Бут медициналық қоғамымен бірге, көптеген жаңа медициналық қоғамдар құрылды. Олардың мақсаты – дәстүрлі түрде ғылымға бағытталған оқу бағдарламасына клиникалық білімді енгізуге көмектесу. Аталған қоғамдардың ішінде хирургиялық, клиникалық және профилактикалық медицина қоғамдары бар.
Бут медицина қоғамы
Бут медициналық қоғамы 1915 жылы алғашқы президенті Маргарет Ширлоу, Мисс Милдред Кларк, Калум МакКриммон, Клайв Макки Уайт, Сесили Тистлевейт, Мэри Эллисон және В. Г. Робертсонның қолдауымен құрылды. Қоғамның бастапқы мақсаты студенттердің қатысуы ерікті болатын клиникалық бағытталған лекцияларды ұйымдастыру еді. Бұл дәстүр бүгінге дейін сақталып, қоғамның екі айда бір рет өткізілетін «сыр мен шарап» кештері арқылы жалғасуда. Тәуелсіз, коммерциялық емес ұйым ретінде, қоғам медицина студенттерімен толықтай басқарылады және бірқатар демеушілердің көмегімен жұмыс істейді. Жыл бойы ұйымдастырылатын қайырымдылық шаралары қоғамға түрлі қайырымдылық қорларға көмектесуге мүмкіндік береді.
Хирургиялық қоғам
2009 жылы студенттердің шағын тобы университеттің алғашқы хирургиялық қызығушылық клубын құрды. Содан бері клуб көптеген дәрістер, дағдыларды дамыту семинарлары мен анатомияны қайталау бойынша оқу сабақтарын ұйымдастырып келеді және оның қатары үнемі артып жатыр. Роберт Уолмсли лекциясы 2011 жылы Санкт-Эндрюсте медицина оқытылған бұрынғы Бут ғимаратында жыл сайынғы шара ретінде құрылды; алғашқы лекцияны Дэвид Синклер оқыды.
Академиялық киім
Сент-Эндрюс университетінің медицина бакалавриатының студенттері Сент-Сальватор және Сент-Леонард Біріккен колледжінің мүшелері болып табылады, сондықтан ресми академиялық шараларда бордо түсті бархат жағасы бар қызыл манта киеді. Олар BSc немесе BSc (Hons) дәрежесін алып бітіреді, демек ақ түсті жиектері бар фуксия түсті капюшонмен қара манта киеді. Манчестерден бітіргеннен кейін олар ақ түсті жиектері бар қызыл капюшонмен қара манта киюге және қара түсті шапан киюге құқылы. Аспиранттар медицина докторы (MD) дәрежесін алған кезде ақ ішкі жағы бар қызыл капюшонмен қара манта киеді, немесе қызыл манта кие алады.
Сэр Джеймс Блэк медицина кафедрасы
2010 жылы Блэк медицинадағы алғашқы білімін алған Сент-Эндрюс университетінің Бьют медициналық мектебі, құрметті «Сэр Джеймс Блэк атындағы Медицина кафедрасы» құрылатынын мәлімдеді. Бұл лауазым 2009–2010 оқу жылының соңына дейін бос тұрды. 2010 жылдың қыркүйегінде ежелгі университеттегі алғашқы Медицина кафедрасы профессор Стивен Х. Гиллеспиге (MD, DSc, FRCP (Edin), FRC Path), UCL-дегі Медициналық микробиология профессоры қызметінен кетіп, табысталды.
Джон Рид патология кафедрасы
2012 жылы Сент-Эндрюс университетінің Бьют медициналық мектебі профессор Дэвид Харрисонды Джон Рид атындағы Патология кафедрасының профессоры қызметіне тағайындады, ол бұрын Эдинбург университетінің Патология бөлімінің жетекшісі қызметін атқарған болатын. Ол Лотиан университеттік ауруханалары бөліміндегі Құрметті патолог-консультант және Эдинбургтегі Жетістіктерді зерттеу бөлімінің директоры лауазымдарын сақтап тұрады.
Глобалды денсаулық сақтауды іске асыру кафедрасының төрағасы Энн Глог
Бұл орындық/қызметтің қазіргі иесі, 2013 жылы тағайындалған профессор Уилл Стоунс.