Кіріспе

Герман жазушысы Герман Оттомар Фридрих Гудше (12 ақпан 1815 – 8 қараша 1878), сонымен қатар «Сэр Джон Ретклифф» псевдонимімен де белгілі, неміс үкімет қызметкері және жазушы. Ол көбінесе антисемитизмімен есте қалады.

Өмір және жұмыс

Гудше Силезияның Трахенберг қаласында дүниеге келген, ол кезде Пруссия Корольдығының құрамында болған, қазір Польшаның бөлігі. 1848 жылы ол "Neue Preußische (Kreuz ) Zeitung" газетінде Теодор Фонтан, Отто фон Бисмарк және Джордж Езекиль сияқты танымал немістермен бірге жұмыс істеді. 1853 жылы ол журналист ретінде Түркияға саяхат жасады. Гудшенің негізгі көркем әдеби жанры – тарихи роман, оны Сэр Уолтер Скотт, Чарльз Силсфилд және Теодор Мюгге сомдады, бірақ оған Эжен Сью, Александр Дюма, әкесі және Джордж Езекиль сияқты авторлар да әсер етті. Оның кейбір шығармалары британдық отаршылдықты сынап көрсетеді. Ол ашық түрде антисемит болды және ағылшын псевдонимін қабылдағанымен, британдықтарға терең жеккөрініш білдірген пруссиялық шовинист болды. Оның "хитро Альбионға" қатысты саяси пікірлері оның романдарының ішінде көрініс береді. Гудше пошта қызметкері болып жұмыс істеді, сонымен қатар Пруссияның құпия полициясының агенті болды. Ол демократиялық көшбасшыларды айыптау үшін дәлел ретінде пайдаланылған хаттарды жалған жасады. 1849 жылы саяси реформатор Бенедикт Уолдектің ісіне жалған дәлелдер жасағаннан кейін ұсталды және пошта қызметінен кетуге мәжбүр болды. Ол 1878 жылы Йеленя-Гура қаласындағы Бад-Вармбрунн, қазіргі Cieplice Śląskie Zdrój қаласында қайтыс болды. Гудше қайтыс болғаннан кейін бірнеше жыл өткен соң, оның "Биарриц" романы ХХ ғасырдың басында Ресей империясында жарияланған антисемиттік "Сион ақсақалдарының хаттамалары" атты жалған еңбекте плагиатталды.

Яһудилік қастандық теориясын жасаудағы рөлі

1868 жылы жазған "Биарриц" кітабында Гёдше француз сатиригі Морис Жолидің "Макиавелли мен Монтескье арасындағы тозақтағы әңгіме" атты кітабын плагиаттады және қосымша жасады: "Прагадағы еврей зиратында" деген тарауда Израильдің он екі тайпасының өкілдері кеңесінің құпия раввиндік үйірмесі, олардың ғасырлық жиындарының бірі үшін түн ортасында зиратта жиналатындығы сипатталды. Олар әлемді билеуге бағытталған ұзақ мерзімді құйрықтарының прогресі туралы есеп береді. Осы мақсатқа жетудің әдістеріне жерді сатып алу, шеберлерді өнеркәсіп жұмысшыларына айналдыру, жоғары мемлекеттік лауазымдарға ену, баспасөзді бақылау және тағы басқалары жатады. Отырыстың соңында төраға Леви 100 жыл ішінде әлемнің патшалары болуды тілейді. Бұл ойдан туған "Рабби сөзі" кейіннен шынайы эпизод ретінде жиі келтіріліп, "Сион ақсақалдарының хаттамалары" жалғандығының шындығын дәлелдеу үшін пайдаланылды, шындығында ол оның көзі саналады. Нацистік Германияда бұл тарау көптеген басылымдарда қайта басылды. Кездесуді бейнелеу үшін Гёдше Александр Дюманың "Жозеф Балсамо" романындағы Алессандро Кальястро мен серіктерінің алмаз мойыншең ісін құдалаған көрінісінен көп нәрсе алды, сондай-ақ Жолидің әңгімелерін кездесудің нәтижесі ретінде пайдаланды.

Басқа еңбектердегі сілтемелер

Гудше Умберто Эконың "Прага зираты" романында кейіпкер ретінде көрінеді. Романдағы басты кейіпкер Симона Симонини пруссиялық құпия полицияға жалған антисемиттік құжатты сатуға тырысып, Гудшеге жүгінеді, бірақ бұл әрекет сәтсіз аяқталады. Кейін Симонини Гудшенің сол құжаттың мазмұнын өзінің "Биарриц" романының бір эпизодында пайдаланғанын біліп, қатты ренжіп кетеді. Бұл, Симонинидің жалған құжатын сатып алуға ниеттенген басқа адамдардың оны Гудшеден көшірген деп ойлауына себеп болады.