Кіріспе

Шашка ойнайтын компьютерлік бағдарлама Чинук – шашка (немесе шуақ) ойнайтын компьютерлік бағдарлама. Ол 1989-2007 жылдар аралығында Альберта университетінде Джонатан Шеффер жетекшілік еткен және Роб Лейк, Пол Лу, Мартин Брайант және Норман Трелоардан құралған команда әзірледі. Бағдарламаның алгоритмдеріне шашканың шебер ойыншылары ойнаған ойындардан алынған бастапқы жүргілістердің кітапханасы – ашылу кітабы; терең іздеу алгоритмі; жақсы жүргілістерді бағалау функциясы; және сегіз немесе одан аз фигурасы бар барлық позициялар үшін ойын соңының деректер базасы кіреді. Чинукке қатысты барлық білім оның жасаушыларымен бағдарламаланған, жасанды интеллект жүйесі арқылы оқытылмаған.

Адам мен машина арасындағы әлем чемпионы

Чинук – адамдармен жарыста әлем чемпионы атағын жеңген алғашқы компьютерлік бағдарлама. 1990 жылы ол АҚШ чемпионатында Марион Тинслиден кейін екінші орын алып, адамдар арасындағы әлем чемпионатында ойнау құқығын иеленді. Бастапқыда Америка шашка федерациясы мен Англия драфттар қауымдастығы компьютердің адамдар чемпионатында қатысуына қарсы болды. Тинсли наразылық білдіріп титулынан басқанда, ACF және EDA «Адам мен машина арасындағы әлем чемпионаты» деген жаңа атақ құрды, сосын жарыс жалғасты. Тинсли 4 ойында жеңіске жетті, ал Чинук 2 ойында жеңіске жетті, ал 33 ойын тең аяқталды. Қайта матчта Чинук 1994 жылы Марион Тинслиге қарсы өткен матчта, алты ойын тең түскеннен кейін және Тинслидің қатерлі ісікке байланысты бас тартуынан кейін шашкадан «Адам-машина әлем чемпионы» атанды. Чинук әлем чемпионы болғанымен, ол барлық уақыттағы ең үздік шашкашы Тинслиді жеңе алмады, ол тіпті ең жақын қарсыласынан да әлдеқайда басым болды. 1995 жылы Чинук 32 ойындық матчта Дон Лаффертиге қарсы «Адам-машина» титулын қорғады. Соңғы есеп 1:0, Чинук Лаффертиге қарсы 31 тең ойын нәтижесінде жеңіске жетті. Матчтан кейін Джонатан Шеффер Чинукты енді жарысқа қатыстырмауға шешім қабылдады, орнына шашканы шешуге тырысты. Ол кезде рейтингі 2814 Elo болды. Шешім табылды және нәтижесі 2007 жылы жарияланды.

Алгоритм

Чинук бағдарламасының алгоритмі бастапқы позициялар жинағын, ұлы шеберлер ойнаған ойындардан алынған бастапқы қимылдар кітапханасын, терең іздеу алгоритмін, жақсы қимылды бағалау функциясын және сегіз немесе одан аз фигурасы бар барлық позициялар үшін ойын соңының деректер базасын қамтиды. Сызықтық түрде қолмен жасалған бағалау функциясы ойын тақтасының әртүрлі ерекшеліктерін, соның ішінде фигуралардың санын, патшалардың санын, қамаудағы патшаларды, кезектілікті, тосқауылсыз патша болуға мүмкіндік беретін шашкаларды (еріксіз патша болу жолы) және басқа да екінші дәрежелі факторларды ескереді. Чинукке қатысты барлық білім оның жасаушыларымен бағдарламаланған, жасанды интеллект арқылы үйренілмеген.

Уақыт шкаласы

1997 жылы Джонатан Шеффер "Шинук" туралы "Бір қадам алда: Шашкада адамның басымдығына қарсы" атты кітап жазады. Кітаптың жаңартылған нұсқасы 2008 жылдың қараша айында жарық көрді. 2003 жылдың 24 мамырында "Шинук" өзінің 10 тақталық базасын әр жағында 5 тақтадан толықтырады. 2 тамыз 2004 жылы "Шинук" командасы шашкадағы турнирдің "Ақ дәрігер" (10–14 22–18 12–16) деп аталатын бастауышы тең болып бітетінін дәлелдеді. 18 қаңтар 2006 жылы "Шинук" командасы 09–13 21–17 05–09 бастауышы тең болып бітетінін хабарлады. 18 сәуір 2006 жылы "Шинук" командасы 09–13 22–17 13–22 бастауышы теңдікке әкелетінін жариялады. 2007 жылдың 10 наурызында Джонатан Шеффер (ACM SIGCSE 2007 конференциясында) шашканың соңғы шешімі 3–5 ай ішінде күтілетінін мәлімдеді. 19 шілде 2007 жылы "Science" журналы Шаффер командасының "Шашка шешілді" мақаласын жариялады, онда ойыншының мінсіз ақпаратқа ие ойыншыға қарсы ойнағандағы ең жақсы нәтижесі теңдік екені дәлелденді.