Кіріспе
Пинк – АҚШ-тың Оклахома штатындағы Поттаватоми округіне қарасты қала және Оклахома-Сити қалалық аймағының бір бөлігі. АҚШ-та осы атпен аталған жалғыз қала – Пинк, Потаватоми ұлтының шегінде орналасқан. 2020 жылғы халық санауы бойынша қала халқы 2091 адамды құрады, бұл 2010 жылғы санаудағы 2058 адамнан 1,6%-ға артық. Ал 2010 жылғы көрсеткіш 2000 жылғы 1165 адамнан 76,7%-ға өскен. Пинк қаласының аты Браунға (қазір Пинк құрамында) толықтыру ретінде таңдалған болуы мүмкін, ол сол қалашықта және географиялық координатада бірнеше шақырым шығысқа қарай орналасқан. Бұл Ромул және Ремус қалалары сияқты Поттаватоми округіндегі «жұп есімдер трендінің» мысалы болар еді. Ауызша тарих бойынша, қаланың аты Пинк есімді жергілікті тұрғынның құрметіне қойылған. 2023 жылдың 19 сәуірінде қалаға күшті торнадо соқты.
Тарихқа дейінгі дәуір
Пинктің батысы мен оңтүстігіндегі Кішкентай өзен бойындағы археологиялық қазбалар кезінде жиналған мәліметтерге сәйкес, адамдар осы аймақта ондаған мың жылдар бойы тұрған, соның ішінде шамамен 8500 жыл бұрын басталып, Оклахоманың көп бөлігін кең шөлге айналдырған Альтитермалдың төрт мың жылдық құрғақшылығы кезінде де өмір сүрген. Пинктің батысындағы Кішкентай өзендегі Thunderbird бөгеті шамамен б.з.д. 500 жылдан б.з. 1000 жылға дейін пайдаланылған сияқты. Аңшылар өзен үстіндегі қыратты суға жақын, көптеген аңдарға толы, бұғы және түйеқұс сияқты жануарларға бай жақсы тұрақ деп тапқан.
1800-1891 жылдар
Оклахома аймағы 1803 жылы Луизиананы сатып алу арқылы АҚШ құрамына кірді. 1830 жылы президент Эндрю Джексон қол қойған «Индиандарды көшіру туралы» заң, президентке АҚШ жерінде орналасқан тайпалармен жер алмасу келісімдерін жүргізуге уәкілдік берді. Үндістан аумағына көшіру Бес өркениетті тайпалармен басталды және Миссисипи өзенінің шығысында тұратын басқа да топтарға кеңейді.
Азамат Потаватоми
1640 жылға дейін Ирокездер оларды батысқа қарай Мичиган көлі аймағына ығыстырған, ал потаватомилер Үндістерді қоныстандыру кезінде тағы да үйлерінен қуылды. Индиана потаватомилері Канзасқа көшіріліп, Сент-Мэри миссиясына қоныстанды және Миссиялық потаватомилер деп аталды. АҚШ азаматтығын қабылдап, олар Азаматтық потаватоми ұлтына айналды. 1867 жылы Азаматтық потаватомилер Канзастағы жерлерін сатып, Пинкті қоса алғанда, болашақта Потаватоми округіне айналатын Үндістан аумағында жер сатып алды. Потаватомилер Үндістан аумағына келгенде, олардың жерлерін шаунилер басып алғанын көрді. Шаунилер 1845 жылдан бері Канада өзені бойындағы чокто және крик тайпаларымен бірге өмір сүрді, ал Канзастағы резервациясынан тыс болғандықтан, олар Қатыспаған шаунилер деп аталды. 1872 жылы АҚШ Конгресі Қатыспаған шаунилерге Азаматтық потаватоми ұлтының аумағында орналасқан жерлерге құқық берді. Екі он жылдан кейін, 1887 жылғы Доуэс заңы Азаматтық потаватомилерді, Қатыспаған шаунилерді, сак және фокс тайпаларын, сондай-ақ Айова тайпасын жеке үлестерді қабылдауға мәжбүр етті. Үлестер толыққаннан кейін, бос жерлер 1891 жылғы Жер бөлгісінде қоныс аударушыларға ашылды, соның ішінде болашақ Пинк қаласының жері де болды.
Шондықтар
Текумсехтің немересі Биг Джим (Вапамеепто) бастаған Шонни тайпасының бір бөлігі ақ адамдар қоғамына сіңіп кетуге қарсы болды, өйткені олар мәдени дәстүрлерін жоғалтудан қорқып қалды. Олар 1886 жылдың қараша айына дейін Солтүстік Канада өзенінің солтүстігінде заңсыз тұрды, содан кейін Форт-Ренодан келген әскерлер оларды өзеннің оңтүстігіне, Шоунитаунға жақын жерге көшіруге мәжбүр етті. Олар бұрынғы үйлеріне қайта оралмау үшін ескі үйлерін өртеп, жерлерін бүлдірді. Олар қыста баспанасыз қалды. Үш жылдың ішінде олар «Ақ түйелер» деп аталатын тағы бір Шонни тайпасымен бірге ағаш үйлер салып, шағын егістіктер мен бау-бақшалар отырғызды. 1889 жылға қарай олар қазір отырған жерлердің бөлініп сатылатыны белгілі болды. Жерді бөліп беру туралы ұғымды қабылдамай, Биг Джим тайпасы өздерін Азамат Поттаватоми ұлтының ең шалқары және құнды емес бөлігі деп есептейтін жерге көшіп кетті. Биг Джим ақ адамдардың Хог-Крик пен Литтл-Ривердің қосылған жеріне жақын құмды төбелерге қызығушылық танытпайды және оларды жалғыз қалдырады деп ойлады. Бұл жерді бөліп беруден қашудың сәтсіз әрекеті болды, ал 1890 жылы Биг Джим мен оның ізбасарларын Чероки комиссиясы 80 акрлық жерді қабылдауға мәжбүр етті, ол көбінесе құмды төбелер мен су тасқынына ұшырайтын жерлерді құрады. Кейін ол Шығыс Кливленд округінде Кіші балта деп аталды. Елді мекеннің бастапқы орталығы 1965 жылы Thunderbird көлі құрылысы аяқталғаннан кейін су астында қалды, ирониялық түрде Биг Джимнің «құнды емес» жерін танымал және сүйікті мемлекеттік саябаққа айналдырды. Биг Джим тайпасының шығыс бөлігіндегі жерлер қазіргі Пинк қаласында орналасқан. Бұл жерлердің бір бөлігі әлі де сақталған, оның ішінде Поттаватоми/Кливленд округі шекарасының солтүстік және оңтүстік жағында, 9 тас жолының бойында орналасқан 2000 акр жер бар. 1930 жылға дейін ескі 37 тас жолы мен Поттаватоми/Кливленд округі шекарасының қиылысында бірнеше үйлер салынған. Осы Шонни үйлерінің куәлігі ретінде тек тастан жасалған негіздер мен ескі карталар ғана қалды.
1891 жылғы жер жүгіру
1891 жылғы 22 қыркүйекте түскі сағат 12-де президент Бенджамин Харрисонның жарлығымен Оклахома жеріне екінші рет жарыс басталды, осы арқылы Линкольн және Поттаватоми округтерінде әрқайсысы 160 акрдан тұратын 6 097 шаруашылық ашылды. Азамат Потаватоми және Атаусыз Шони тайпаларына АҚШ үкіметі Пинк қаласының орнына айналатын әр акр үшін алпыс тоғыз центтен төледі. Әр шаруашылыққа талапкер Гатри немесе Оклахома-Ситиде талап қою кезінде гектарына 1,50 доллар төлеуге және кем дегенде бес жыл жерде тұруға міндетті болды. 1889 және 1891 жылдарғы жер бөлістері кезінде техастықтар мен басқа оңтүстік демократтары Қызыл өзеннің солтүстігінде мақта өндіруге қолайлы жерлерді иеленді. Осы оңтүстік азаматтары демократиялық "сары ит" көзқарастарын Оклахома-Сити, Пинк, Тэкумсе аймағына дейін, солтүстікке қарай әкелді.
Ертедегі тұрғындары
1891 жылы Пинк қаласына бөлінген шоуни тайпасының жер иелерінің арасында Руфус Куонс (S ½ SE ¼ 7-бөлім), Нелли Маккой (SW ¼ 7-бөлім), Се Со Тай Се (N ½ 7-бөлім), Оуэн Гобблер (E ½ SW ¼ 9-бөлім), Та Ке Теп Пи (Гобблер) (E ½ 9-бөлім), Джейкоб Томагавк (S ½ 14-бөлім), Жа Сква Вэй Се (W ½ SW ¼ 18-бөлім), Над Пе Ток Ка (E ½ SW ¼ 18-бөлім), Не Куа Ах (Пекан) (N ½ NW ¼ 18-бөлім), Па На Я Скер Ка (S ½ NW ¼ 18-бөлім), Джон Куонс (E ½ 18-бөлім) болды. Бұл түпкілікті индейлік жерлердің барлығы бірден игерілмеді. Бір ерекшелік – 1891 жылғы Нелли Маккойға (қазіргі Ах Ло Пи SE) бөлінген жердің бір бөлігі, ол 9N Range 2E Township 7 Lot 4 және SE¼ SW¼ деп белгіленген. Осы учаскенің оңтүстік жиегінде 1930 жылғы USGS зерттеуінде көрсетілген Нелли немесе оның туыстары тұрған үйдің іргетасы табылған. Нелли қайтыс болғаннан кейін 1928 жылы жер учаскесі күйеуі Джон Пеканға, екі әпкесі мен ағасына өтті. USGS зерттеуі Кливленд округіндегі жақын жерлерде 1930 жылға дейін шоуни тайпасының өкілдері тұрған, ал 1956 жылға дейін тастап кетілген бірнеше үйлерді көрсетеді. Бұл үйлердің барлығы тастап кету, қирау және қол жеткізу қиындығына байланысты зерттеу карталарында көрсетілмеген. Нелли Маккойдың жерінің бұл бөлігі 1964 жылы Уильям А. және Норма Джин Мейске берілді, кейін Уильям Ривс Лэни мен Джойс Энн Фредриксон Лэниге сатылды. Лэнилер Неллидің жерін жақын жермен біріктіріп, 1980 жылы Виклоуды салды, ол 1850 жылғы плантация стиліндегі үйдің заманауи үлгісі. Wicklow компаниясының меншік құқығы 2005 жылдың желтоқсан айында Стэнли мен Бетти Фолкке өтті. Фолктер бұл жердің 100 акрын «Нелли Маккой табиғат қорығы» деп атап, Cross Timbers флорасы мен фаунасын, сондай-ақ америкалық индейлер мен американдық пионерлер тарихын қорғауға мақсат қойды. Пинк қаласы жерді бөліскеннен кейін және 1894 жылдың 24 қаңтарына дейін пайда болды, сол күні АҚШ пошта бөлімі Жозеф Фанестокты Пинк пошта бөлімінің бастығы етіп тағайындады. Бірақ Фанесток пошта бастығы лауазымынан бас тартты, алайда келесі айда Томас М. Маккиттрик осы лауазымды қабылдады. Маккиттриктің әйелі Лора бір жылдан кейін, 1895 жылдың ақпанында қайтыс болды, күйеуі мен жеті баласын жалғыз қалдырды. Пошта кеңсесі Майкл Шеирске тиесілі 16-шы бөлімдегі үйге көшірілді, онда Лора жерленген, ал Шеирс пошта бастығы болып тағайындалды. Маккиттрик отбасымен Миссуриге көшіп кетуді жоспарлаған. Пошта кеңсесі 1897 жылдың қаңтарында жабылды, 1901 жылы қайта ашылды, бірақ 1906 жылдың ақпанында қайтадан жабылды. Қазіргі кезде Текумсе поштасы қалаға қызмет көрсетеді. Пинк қаласының алғашқы тұрғындары 1893 жылы Қара зиратта немесе 1892 жылы Қоңыр зиратта жерленген. Молалардағы жазуларға қарағанда, 1891 жылдан бастап туылған балалардың саны артып, Жер бөлісімен сәйкес келді. Пинк қаласының бастапқы орталығынан үш шақырым шығысқа қарай орналасқан Браун Джордж Браунның есімімен аталған. Джордж Арканзастан келді, ферма құрды және Браун пошта бөлімінің алғашқы бастығы болды. Пошта жұмысы оның үйінен, 16x18 фут көлеміндегі ағаш үйден жүргізілді. Пошта кеңсесі 1906 жылдың 14 ақпанына дейін жұмыс істеді, содан кейін оның және Пинк пошта кеңсесінің қызметтері Текумседе біріктірілді. Бір кезде қалада мақта тазартатын зауыт, екі дүкен, мектеп, дәрігерлер мен жерлеу бюросы болған. Браун Пинк қаласына енді.
Ертедегі карталар
1891 жылғы Оклахома және Үндістан аумақтарының картасында Шоунитаун (Шоуни) болашақ Поттаватоми округіндегі Кішкентай Өзеннің солтүстігіндегі жалғыз елді мекен ретінде көрсетілген. Ал қызғылт түс Крамның 1898 жылғы Оклахома және Үндістан аумақтарының картасында кейін пайда болады.] Пинк және Поттаватоми округтерінің топографиялық картасын жасау 1903 жылдан кейін басталды. Пинк мектебі 1910 жылғы Маккомб төртбұрышында, Бринтон қалашығындағы 28-бөлімнің солтүстік-батыс бұрышында (қазіргі Окей және Уиллоу Вью көшелерінің қиылысында) бейнеленгенге дейін салынған. Оклахома және Үндістан аумақтарындағы басқа аймақтардан өзгеше, округте 1891 жылғы Жер жүгіруден кейін ғана теміржолдар салынды. 1906 жылға дейін карта жасаушылардың назары теміржолдарды көрсетуге бағытталған, сол кезде округте бірнеше теміржол желілері құрылған болатын. Ешбір теміржол Пинкке 10 шақырымнан жақын келген жоқ, бұл теміржолдардың үстемдік құрған дәуірінде қаланың маңыздылығының төмендеуіне себеп болды. Теміржолы болмаса да, Пинкте ертеде шығыстан батысқа қарай жол пайда болды, осы жол арқылы мақта округтің шығыс бөлігінен Нормандағы Атчисон, Топека және Санта-Фе теміржолына дейін, ал 1896 жылдың ақпанында Шоуниде Шоктау, Оклахома және Перси теңізі теміржолы іске қосылғанға дейін тасымалданды. Бұл шығыс-батыс жолы Оклахома штатының 1916 жылғы тасжол картасында бейнеленген, бұл штат үшін ең көне тасжол картасы. Шындығында, бұл жол топырақтан басқа ештеңе емес еді, ол штаттағы алғашқы нөмірленген жолдардың біріне айналды. 1927 жылы 37-ші тасжол ретінде басталган жол 1932 жылы 41-ші тасжолға, 1938 жылы 9-шы тасжолға айналды, және ақыры 1941 жылы асфальтталды. Эрозия және арналарды кесіп өтудің қиындығы 1927 және 1932 жылдар аралығында жолдың бастапқы орнынан бас тартуға мәжбүр етті. Ескі тасжолдың іздерін Fishmarket Rd және қазіргі 9-шы тасжолдың қиылысынан батысқа қарай орманды жерлерде ара-арасында көруге болады.
Алғашқы бизнес
1928 жылға қарай қаланың орталығы қазіргі Fishmarket Road-тың шығысында, 9-шы тас жол бойында орналасқан еді. Пинктің алғашқы жылдары, темірші мамандығымен айналысқан Уолтер Рубен Стапп астық шабу жұмысын істеді. Оско А. Миллер 1905 жылы жер учаскесіне патент алды және жалпы дүкен ашты. Кейін дүкенге Ж. Р. Маклаулин, содан кейін А. С. Стапп және Ж. М. Штумп ие болды. 1936 жылға дейін Tecumseh Cotton Oil Company Миллердің меншігіндегі, қазіргі 9-шы тас жол мен Fishmarket Road-тың оңтүстік-шығыс бұрышында орналасқан еді. Мақта тұқымы майының өндірісі 20-шы ғасырдың басында, 1899 жылы Wesson тамаққа пайдаланатын май және 1911 жылы Procter & Gamble-дың Crisco майы енгізілуімен күрт өсті, екеуі де осы майды пайдаланды. Пинктің шаруалары өндірген мақта тұқымы Оклахомадағы ондаған мақта тұқымы май зауыттарының бірінде өңделгеннен кейін саудаға түсті.
Аграрлық социализм
1917 жылы радикалды шаруалар ұйымы "Жасыл жүгері көтерілісі" деп аталды, "Жұмысшы сынып одағы (WCU)" Оклахома штатында 35 000 мүше жинады. Оклахома штатының 24 жастағы шаруаларының 75 пайызы өңдейтін жерді жалға алған, ал көптегендері экономикалық жағдайларының жақсармайтынына көз жеткізді. Еуропадағы "байлардың соғысына" қатысуға мүдделі емес болғандықтан, олар жақында енгізілген әскери шақыруға қарсы шықты. WCU көбінесе құпия қоғам сияқты болды, түнгі шабуылдар мен қарсыластарына физикалық зорлық-зомбылық көрсетумен толықталды. Бұл ұйымға қанша қызылша фермер мүше болғаны белгісіз, бірақ кем дегенде бірі Браунның жанындағы 50 белсенді мүшеге көмектескен болуы мүмкін. Бұл топ жиналыстарын шұңқырларда, тастап кетілген шаруашылықтарда, орман ішінде және басқа да қолайлы жерлерде өткізді. Кейін Поттаватоми округінің орынбасары болған көрші Д.О. Бартон оларды федералдық үкіметке хабарлады, жергілікті көтеріліс басылды және бесеуі құлпынау үшін сотталды. Миссия бастапқыда Big Jim's Absentee Shawnee үшін мектеп, діни орын және ауыл шаруашылығы тәжірибелік станциясы ретінде салынған, бірақ ол аймаққа көшіп келген көптеген ақ қоныс-керлерді де тартты. 1907 жылы қазір жоқ болған Мардок қаласында пошта бөлімі, екі дүкен және мақта тазартатын зауыт болды. 1930 жылы Поттаватоми округіндегі фермалардың 62 пайызы жалға алынған шаруалармен мекенделген, ал штат бойынша орташа көрсеткіш 61,5% болды. Пинк пен Оклахома штатындағы шаруалардың жағдайы "Жасыл жүгері көтерілісінен" бері көп өзгерген жоқ. 1930 жылы округтегі барлық ауыл шаруашылығына бір адамға шаққанда орташа есеп бойынша алпыс жеті акр жер жұмсалды, бұл көрсеткіш көршілес округтермен салыстыруға болады.
Ресурстардың сарқылуы
Жерді өнімге беруді асықтырып, көптеген ерте фермерлер жаңғақтардың құнын білмей, жаңғақ ағаштарын кесіп тастады. Жаңғақ өнімінің құндылығы шамамен 1920 жылы ғана мойындалды, ал 1935 жылға қарай ол ауданда люцернадан кейін екінші орынға ие болды. АҚШ Халық санағы бюросының мәліметтері бойынша, қаланың жалпы ауданы 26.0 шаршы миль (67 км²) және барлығы құрлықтан тұрады.
Білім
Пинктің көп бөлігі Текумсех мемлекеттік мектептерімен қамтамасыз етіледі, олар ерте білім беру орталығы, екі бастауыш мектеп, орта мектеп және жоғары мектеп арқылы 1-12 сыныптардағы білім беруді ұсынады. Оқушыларға академиялық, көркем өнер және спорт салаларында жан-жақты білім беру үшін кең ауқымды сабақтар мен бағдарламалар ұсынылады. Нью-Хоуп жолының солтүстігіндегі аймақты Бетел мемлекеттік мектептері қамтамасыз етеді, оларда екі бастауыш, бір орта және бір жоғары мектеп бар. Бұл Оклахома штатындағы үздік оқу және сыртқы іс-шаралар мекемелерінің бірі ретінде жоғары жетістік деңгейімен мақтанады. Норман қаласындағы Оклахома университеті мен Шоуни қаласындағы Оклахома баптистік университетіне дейін 20 минуттік сапар қана бар.
Мәдениет
1949 жылы 12 маусымда Брендл баптистік миссиясының жиырма үш мүшесі жиналып, 9-шы тас жолда Пинк баптистік шіркеуін құрды. Шіркеудің алғашқы пасторы – Кловис Хиббард болды, ал алғашқы ғимарат 1949 жылдың тамызында салына бастады. 1999 жылы Оклахома штатында болған дауылдар кезінде қасиетті орын, балалар бөлмесі, спорт залы және бірнеше сынып бөлмелері зақымдалды. Жаңа қасиетті орын 2002 жылдың 23 маусымында ашылғанша, шіркеу қызметтері спорт залында өтті. Пинк қасиеттілік шіркеуі Пинк баптистік шіркеуінен шамамен бір миль шығысқа қарай орналасқан. Оклахома мен Техастың тәуелсіз христиан шіркеулеріне тиесілі және басқарылатын Sooner лагері христиандық атмосферада демалыс орталығы, асхана, жатақханалар, бассейн және түрлі іс-шаралар ұсынады.
Денсаулық
Денсаулық сақтау Текумсе, Шоуни және Норман қалаларында қолжетімді. Жақын орналасқан Литтл Экстің денсаулық орталығы, Absentee Shawnee тайпалық денсаулық жүйесінің басқаруында, қазіргі таңдағыда тек американдықтарға, Soonercare мүшелеріне және сақтандырылған AST қызметкерлеріне қызмет көрсетеді.
Көлік
Қоғамдық көлік жоқ. Тұрғындар ауылдық жерде орналасқандықтан, жеке көлікке тәуелді болуға мәжбүр. Оклахома-Ситиден Форт-Уорт, Техас штатына қатынайтын Heartland Flyer пойзы Норман Амтрак станциясында жолаушылар тасымалы қызметін ұсынады. Қызмет аймағын солтүстікке қарай Канзас штатының Ньютон қаласына дейін кеңейту жұмыстары жүргізілуде, бұл Лос-Анджелес және Чикаго қалаларына тікелей қатынайтын Southwest Chief пойызымен байланыстыруға мүмкіндік береді. Ең жақын коммерциялық әуежай – Оклахома-Ситидегі Уилл Роджерс әлемдік әуежайы. 9-шы тас жолды Пинк ауданынан өтетін бөлігін төрт жолақты ету жұмыстары 2020 жылы жер участақтарын сатып алу және инженерлік желілерді көшірумен басталады, ал жоба 2025 жылы аяқталады.