Кіріспе

Пәнджаб, Үндістан муниципалитеті

Рупнагар ( /rʊpˈnəɡər/; бұрын Ропар деп аталған) – Үндістанның Пәнджаб штатындағы Рупнагар ауданындағы қала және муниципалдық кеңес. Рупнагар – Пәнджабтың жаңадан құрылған бесінші дивизиялық орталығы, оған Рупнагар, Мохали және оған іргелес аудандар кіреді. Бұл – ежелгі Индо-Арий өркениетінің ірі ескерткіштерінің бірі. Рупнагар Чандигархтың солтүстік-батысына орналасқан (ең жақын әуежай және Пәнджабтың астанасы). Солтүстік жағынан Химачал-Прадешпен, батыс жағынан Шахид Бхагат Сингх Нагар ауданымен шектеседі. Рупнагарда Гурдувара Бхата Сахиб, Гурдувара Бхубур Сахиб, Гурдувара Солхиан және Гурдувара Тибби Сахиб сияқты көптеген тарихи және діни орындар бар.

Этимология

Рупнагардың ежелгі қаласының 11 ғасырда билік құрған Рокешар атты раджа берген есімі болғандығы айтылады, ол оны ұлы Руп Сеннің құрметіне атаған.

Инд алқабы өркениетінің

Рупнагар – Гхаггар-Хакра арналары бойында орналасқан ежелгі Инд өркениетінің ескерткіштерінің бірі. Қалада 1998 жылы көпшілікке ашылған Археологиялық музей бар. Мұражайда қаладағы қазба жұмыстарынан табылған археологиялық қалдықтар, сондай-ақ тәуелсіз Үндістанның алғашқы Хараппа мәдениетінің ошағынан алынған заттар қойылған.

Тарихи дерек

1763 жылы Сиалбаның С. Хари Сингх Раисі Ропарды бағындырып, мемлекетін құрды. Оның ұлы Шарат Сингх Ропарды мемлекеттің астанасы етіп белгіледі.

География

Рупнагар қаласы орналасқан. Орташа биіктігі – . Қала Сатлуж өзенінің жағасында жатыр, ал Шивалик таулары өзеннің қарсы жағалауы бойымен созылып жатыр.

Климат

Рупнагардың климаты жалпы құрғақшылықпен сипатталады (оңтүстік-батыс муссон маусымын қоспағанда), ыстық жаз және суық қысқа ие. Жылды төрт маусымға бөлуге болады. Қарашаның ортасынан ақпанға дейінгі кезең суық мезгіл болып есептеледі. Наурыздан маусымның соңына дейін жаз мезгілі басталады. Оңтүстік-батыс муссон маусымы маусымның соңында басталып, қыркүйектің ортасына дейін созылады. Қыркүйектің ортасынан қарашаның ортасына дейінгі кезең муссоннан кейінгі немесе ауысу маусымы болып табылады. Температура қыста ең төменгі көрсеткіштен жазда ең жоғары көрсеткішке дейін өзгереді. Мамыр және маусым айлары әдетте ең ыстық, ал желтоқсан және қаңтар – ең суық айлар болып табылады. Муссон маусымында салыстырмалы ылғалдылық жоғары, шамамен 70% құрайды. Ауданның жылдық орташа жауын-шашын мөлшері 1030 мм. Жылдық жауын-шашынның шамамен 78% маусым мен қыркүйек айларында жауады.

Рупнагар ылғалды жері

Қалада Пәнжаб штатының үш маңызды батпақты жерінің бірі – Рупнагар батпақты жері немесе Ропар батпақты жері орналасқан. 2002 жылы ол Рамсар сайты деп жарияланды. Бұл 1365 гектар аумақты қамтитын жасанды тұщы сулы батпақты жер. Рупнагар көлі деп те аталатын бұл батпақты жер Сатледж өзенінде реттегіш құрылысын салғаннан кейін пайда болды. Аймақта көптеген құстар, сүтқоректілер және өсімдіктер мекендейді. Онда кем дегенде 9 түрлі сүтқоректі, 154 түрлі құс, 35 түрлі балық, 9 түрлі буынтық жануар, 11 түрлі ротифер және 10 түрлі протозоа кездеседі. Бұл маңызды экологиялық аймақ Төменгі Гималайдың Шивалик етегінде орналасқан және 1952 жылы Үндістанның Пәнжаб штатындағы Сатледж өзенінде бас реттегіш құрылысын салу арқылы құрылған. Батпақты жердің жалпы аумағы – . Батпақты жердің солтүстік-батысында Шивалик төбелері, ал оңтүстігінде және оңтүстік-шығысында жазықтар жатыр.

Темір жол

Рупнагар темір жол станциясы Үндістан темір жолының Солтүстік темір жол аймағында орналасқан. Ол Чандигарх қаласымен жалғыз жолды темір жолмен байланысқан. Сонымен қатар, ол Жаландхар, Лудиана, Моринда, Уна (ХП) және Нангал бөгеті арқылы Амрицсармен де байланысты.

Демография

2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Рупнагардың халқы 56 038 адамды құрады. Халықтың 52,8% ер адамдар, ал 47,2% әйелдерді құрайды. Рупнагардың орташа сауаттылық деңгейі 82,19%, бұл ұлттық орташа деңгейден (74,04%) жоғары. Ерлердің сауаттылық деңгейі 87,50%, әйелдердің сауаттылық деңгейі 76,42% құрайды.

Мектептер

Рупнагарда мемлекеттік және жекеменшік мектептер бар, олар Орталық орта білім беру кеңесіне (CBSE), Пенджаб мектеп білім беру кеңесіне (PSEB) немесе Үндістанның орта білім беру сертификатына (ICSE) қарай қосылып, 10+2 білім беру жүйесін ұстанады.

Жоғары білім

Рупнагарда Сатулж өзенінің жағасында 525 акрға созылған Үндістанның Ропар технология институты, Бхаддал инженерлік және технология институты, сондай-ақ Панжаби университетіне (Патиала) қарасты Ропар мемлекеттік колледжі орналасқан. Ропар жергілікті ауылдар үшін білім беру орталығы болып табылады. Ропардағы колледждер жақын аудандардан келген студенттерге де зор мүмкіндіктер ұсынады.