Кіріспе

Америкалық колледж баскетбол чемпионаты

Үлкен Шығыс ерлер баскетбол турнирі – ерлер баскетболы бойынша Үлкен Шығыс конференциясының чемпионат турнирі. Жеңімпаз NCAA ерлер баскетбол бірінші дивизионының чемпионатында конференцияның автоматты қатысу құқығын иеленеді. 2013 жылғы келісім аясында жеті университет 1979–2013 жылдардағы түпкілікті Үлкен Шығыс конференциясынан бөлініп, жаңа Үлкен Шығыс конференциясын құрды, ал түпкілікті конференция Америка спорттық конференциясы болып қайта құрылды. Жаңа Үлкен Шығыс конференциясы турнир құқықтарын сақтап қалды.

Өткізу орны

1983 жылдан бері турнир Нью-Йорк қаласындағы Мэдисон Сквер Гарденде өтіп келеді. Осыған байланысты, бұл турнир – жоғары оқу орнының барлық баскетбол лигалары арасындағы ең ұзақ мерзімді, бір аренада өткізілетін конференция турнирі. Мэдисон Сквер Гарден Үлкен Шығыс конференциясымен 2028 жылға дейін турнирді қабылдау туралы келісім шарт жасасқан.

Ескерткіш оқиғалар

2009 жылғы турнирде Коннектикут Хаскилері мен Сиракуз Оранж арасындағы ширек финалда алты қосымша уақытқа созылған ойын өтті, онда Сиракуз 127–117 есебімен жеңіске жетті. Бұл ойын, NCAA тарихындағы екінші ең ұзақ ойын, 12 наурыздың кешінде басталып, 13 наурыздың таңертеңінде шамамен төрт сағаттан кейін аяқталды. 2011 жылы Кемба Уокердің жетекшілігімен Коннектикут командасы Биг Ист турнирінде бес күн қатарынан бес ойын жеңіп, чемпиондық атағын алған алғашқы және жалғыз команда болды. 2020 жылдың 12 наурызында COVID-19 пандемиясының салдарынан 2020 жылғы турнир бірінші кезеңнің ойынының ортасынан тоқтатылды. Турнирдің тоқтатылуына байланысты конференция 10,5 миллион доллар көлемінде сақтандыру төлемін алды. 2021 жылы Джорджтаун командасы төрт күннің ішінде төрт ойын жеңіп, рекордтық сегізінші рет жеңіске жетті, бұл ойындардың әрқайсысында аутсайдер саналды. Патрик Юинг ойыншы және бас жаттықтырушы ретінде чемпионатты жеңген алғашқы адам атанды. Ең құнды ойыншы атағын екі рет алған үш ойыншы бар: Джорджтауннан Патрик Юинг (1984–1985), Луисвилльден Пейтон Сива (2012–2013) және Виллановадан Джош Харт (2015, 2017).

Тұқым себу

1980 жылдан 2000 жылға дейін Big East құрамына кіретін барлық мектептер Big East турниріне іліккен. 2001 жылдан 2008 жылға дейін Big East турниріне қатысу 12 мектеппен шектелді, бірақ 2009 жылдан бастап барлық мүше мектептер қайтадан турнирге ілігеді. Конференция турнирдегі орынды анықтауда конференциядағы нәтижелеріне және тең түскен жағдайдағы қосымша көрсеткіштерге сүйенді, бірақ 1996-1998 жылдар аралығында және 2001-2003 жылдар аралығында басқа тәсіл қолданылды; сол жылдары конференция орынды анықтауға да әсер еткен дивизиондық жүйені пайдаланды.

1980-1995 жылдар

1980 жылы жеті мүше мектеп қатысқан турнирде 2-ден 7-ге дейінгі командалар 1/4 финалда өнер көрсетсе, ал 1-ші команда жартылай финалға дейін күтіп тұрды. 1981 жылы конференция сегіз командаға дейін ұлғайтылды, ал 1981 және 1982 жылдары барлық сегіз команда ширек финалдық кезеңде ойын бастады. Конференция тағы тоғыз командаға дейін ұлғайғаннан кейін, 8-ші және 9-шы командалар бірінші турда бір ойын ойнады, ал 7-ші немесе одан жоғары көрсеткішті командалар ширек финалға тікелей жолдама алды. 1983 жылы қабылданған бұл формат 1991 жылғы турнирге дейін сақталды. Big East конференциясы 10 командаға дейін ұлғайғаннан кейін, 1992 жылғы турнирде 7-ден 10-ға дейінгі командалар үшін екі бірінші тур ойыны өтті, ал 6-шы немесе одан жоғары көрсеткішті командалар ширек финалға тікелей жолдама алды. Бұл формат 1995 жылғы турнирде де жалғасты.

1996-2000 жылдар

1995–96 жылдардағы Big East конференциясының ерлер баскетбол маусымында Big East 13 командаға дейін кеңейтілді және командалар Big East 6 және Big East 7 дивизиондарына бөлінді. Бұл кеңейту нәтижесінде жаңа турнир форматы пайда болды, онда 4-тен 13-ке дейінгі командалар бірінші турда өнер намысы алды, ал тек 1-ден 3-ке дейінгі командалар ғана ширек финалға тікелей жолдама алды. Бұл формат 2000 жылғы турнирге дейін сақталды. Big East 6 және Big East 7 дивизиондары бар болған кезде командаларды себу критерийлері де өзгерді, әр дивизион жеңімпаздары нәтижесіне қарамастан 1-ші және 2-ші командалар болып тағайындалды, ең жақсы нәтиже көрсеткен екінші орын алған команда 3-ші команда болып тағайындалды, ал қалған командалар конференциядағы нәтижелері мен тең түсу жағдайларын ескере отырып, 4-тен 13-ке дейін себілді. 1998 жылдан кейін Big East дивизиондарды жойып, бірыңғай конференция құрылымына қайта оралды, және 1999 және 2000 жылдары турнирде командаларды себу конференциядағы нәтижелері мен тең түсу жағдайларына сәйкес жүзеге асырылды.

2001-2008 жылдар

2001 жылдан 2008 жылға дейін Big East құрамы 13-тен 16 мектепке дейін өзгерді, бірақ конференция турнирге қатысуды 12 мектеппен шектеді. 2001 жылдан 2003 жылға дейін Big East қайтадан екі дивизионға – Шығыс және Батыс дивизиондарына, әрқайсысы жеті командадан тұратын – бөлінген кезде, командалар дивизион ішінде 1-ден 6-ға дейін реттелді. Әр дивизиондағы үшінші-алтыншы орындарды алған командалар (барлығы сегіз команда) әр дивизионда 3-тен 6-ға дейін реттелді және бірінші турда өнер көрсетті, мұнда 3-ші Шығыс дивизионының командасы 6-шы Батыс дивизионының командасымен, 4-ші Шығыс дивизионының командасы 5-ші Батыс дивизионының командасымен, 5-ші Шығыс дивизионының командасы 4-ші Батыс дивизионының командасымен, ал 6-шы Шығыс дивизионының командасы 3-ші Батыс дивизионының командасымен ойнады. Әр дивизиондағы бірінші және екінші орындарды алған командалар (барлығы төрт команда) 1-ші және 2-ші дивизиондық ретін алып, ширек финалға тікелей өтті. Екі команда – әр дивизиондағы жетінші орынды алған командалар, қажетті теңдік критерийлері қолданылғаннан кейін – турнирге қатыса алмады. 2004 жылдан 2008 жылға дейін Big East қайтадан дивизиондық құрылымын жойғаннан кейін, мектептер қайтадан конференциядағы көрсеткіштері мен теңдік бұзу ережелеріне сүйене отырып реттелді. 5-тен 12-ге дейінгі командалар бірінші турда ойнады, ал 1-ден 4-ке дейінгі командалар ширек финалға тікелей өтті. Осы жылдары Big East құрамы 13-тен 16 мектепке дейін өзгерді, бірақ турнирге тек конференцияда 12-ші немесе одан жоғары орын алған командалар ғана қатыса алды.

2009-2013 жылдар

2009 жылы конференция барлық мүше мектептерді қамтитын турнир форматына қайта оралды (2009 жылдан 2012 жылға дейін 16 команда, ал 2013 жылы 14 команда). 9-дан 16-ға дейінгі командалар бірінші турда өнер көрсетті, 5-тен 8-ге дейінгі командалар екінші турға жолдама алды, ал алдыңғы төрт команда ширек финалға екі жолдама алды. 2013 жылы өткен түпнұсқа Big East конференциясының соңғы Big East турниріне 14 команда ғана қатысты. Батыс Вирджиния 2011–12 маусымынан кейін Big East-тен Big 12 конференциясына көшті, ал Коннектикут академиялық себептермен NCAA-ның постсезондық турнирінен шеттетілді. Осы турнирде 11-ден 14-ке дейінгі командалар бірінші турда ойнады, ал жолдамалар 2010–2012 жылдардағыдай сақталды. 2009–2013 жылдар аралығында турнирге қатысқан барлық мүше мектептер өздерінің конференциядағы көрсеткіштеріне сәйкес турнирде орналастырылды. Конференциядан тыс ойындар ескерілмеді. Теңліктерді бұзу үшін күрделі теңдік бұзу ережелері жиынтығы қолданылды, ал алғашқы екі теңдік бұзушы факторлар – бас-бас кездесулердегі көрсеткіш және келесі үздік конференция командасына қарсы ортақ көрсеткіш болды.

2014 жылдан қазіргі уақытқа дейін

2013 жылғы маусымнан тыс кезеңде жеті мектеп 1979–2013 жылдардағы бастапқы Үлкен Шығыс конференциясынан шығып, тағы үш мектеппен бірігіп, жаңа Үлкен Шығыс конференциясын құрды, ал ескі конференция Америка спорттық конференциясына айналды. Жаңа Үлкен Шығыс конференциясы Үлкен Шығыс турнирін басқаруды өз қолына алды. 2014 жылдан бастап – жаңа Үлкен Шығыс конференциясы құрылғаннан кейін өткізілген алғашқы турнир – 2019 жылға дейін барлық 10 мүше мектеп турнирге қатысты, қажет болған жағдайда жаңа конференция құрылғанға дейін қолданылған тәртіптік ережелер сақталды. #7-ден #10-ға дейінгі командалар екі алғашқы тур ойынында өнер көрсетті, ал #6 және одан жоғары рейтингтегі барлық мектептер ширек финалға тікелей жолдама алды. 2020 жылғы турнир де осы форматта өткізілуі тиіс болған, бірақ бірінші турдан кейін тоқтатылды. 2021 жылы Коннектикуттың Америка спорттық конференциясынан Үлкен Шығысқа ауысуымен Үлкен Шығыс 11 командаға дейін кеңейтілді, нәтижесінде турнир 11 командалық форматқа ие болды, онда #6-дан #11-ге дейінгі командалар үш алғашқы тур ойынында бақ сынаса, #5 және одан жоғары рейтингтегі командалар ширек финалға тікелей жолдама алады.

Теледидарлық қамту

2013 жылғы конференцияның бөлінуіне дейін Үлкен Шығыс конференциясы ESPN телеарналарының желісінде елдің барлық аймағында турнирдің барлық ойындарын көрсеткен жалғыз конференция болды, ал екінші кезеңнен бастап барлық ойындар ESPN арнасында трансляцияланды. 2011 жыл турнир ESPN 3D арнасында 3D форматында алғаш рет көрсетілді. 2014 жылғы турнирден бастап FS1 телеарнасы Үлкен Шығыс турнирінің ресми теледидары болды.