Кіріспе

Исениядағы тау, Грекия. Итом тауы (грекше: Ἰθώμη) немесе Итоми, бұрын Вуркано (Βουρκάνο) немесе Вулкано (Βουλκάνο) аталған, Грекияның Мессения аймағындағы екі төбелі таудың ең солтүстігінде орналасқан. Итом тауының биіктігі шамамен…

Үйге

Көбінесе ежелгі атаулар сияқты, Итом атауының этимологиясы да нақты емес. Бұл сонымен қатар Фессалиядағы қаланың да атауы, алайда Рис Фессалиядағы қаланың бастапқыда Томе деп аталғанын көрсететін деректер бар екенін айтады.

Вуркано

Тәуелсіздік алғанға дейінгі Вуркано атауының көптеген түрлері болған: Воуркано, Воулканос, Вулкано, Воукано, Булькано, Доркано, Вулкани, сияқты. Булкано деп аталатын жер туралы ең ерте жазбалардың бірі – 1364 жылы Бурбонның Мари үшін жасалған Ахайя княздығының иеліктері мен феодтары. Неаполь Корольдігінің Ұлы сенашары Николо Ачьяжуолидің Ло Кастелло де Булкано (Мессен) феодалы болғаны айтылады. Биікте орналасқан монастырь, Византия императоры Андроник II Палеологтың (1282–1328) тұсында салынған, тіпті сол кезде Вуркано деп аталған болуы мүмкін. Мессения археологиялық мұражайы Вуркано атауын 10 ғасырға датедейді.

Мавромати

Мавромати – "қара көздің орны" деген мағына беретін мавр ома ти сөзі, онда "маврос" – "қара", ал "омма" – "көз" немесе "оммация" – "кішкентай көз", бұл бұлақтарды атау үшін қолданылатын жиі кездесетін атау.

География

Гомердің Ithome ауылы, әдетте, жазық шыңында орналасқан. Қола дәуірінде онда Зевс Итоматасқа (Итомелік Зевс) арналған ғибадатхана болған. Ол бұзылып, 14 ғасырдың басында христиан шіркеуі мен монастыры ретінде сол тастардан қайта салынған. 17 ғасырда Панагия Вульканоу, немесе Мони Вульканоу монастыры, қараушыдан басқа, жабылып, Ескі монастырь деп атала бастады. Жаңа монастырь Ева тауының төменгі шығыс беткейінде салынды. Бұл орын Грек тәуелсіздік соғысында маңызды пункт болды және көне қолжазбаларды сақтайтын көрнекті кітапханаға ие. Итомея (ἰθώμαια) – Зевс Итоматасқа құрмет көрсету үшін Итомеде жыл сайын өткізілетін фестиваль, ал бастапқыда музыкалық жарыс ұйымдастырылған. Классикалық Итоме қаласы Итоме тауының төменгі батыс бөлігінде, таудың жағында ойыс жасаған жерде орналасқан. Бұл орын б.з.б. 369 жылы Епаминондас қайта салғанда Мессен қаласының (қазіргі Мессини қаласымен шатастырмаңыз) орны ретінде таңдалды. Соңғы онжылдықтардағы қазба жұмыстары Тас дәуіріне дейін соққандығын көрсететін қоныс іздерін ашты. Мессеннің орналасуы таудың шығыс жағын қамтитын алып қала қабырғаларымен белгіленеді, олар тауға дейін зигзаг жолды, таудың жоғарғы бөлігін, ойыстың айналасындағы кең аумақты және солтүстікте таумен бітіседі, шамамен тіктөртбұрышты контур құрайды. Таудың өзі шығыс жағын қорғайды. Бұл қорғаныстарды Епаминондас жаңадан салған емес, қалпына келтірген болуы мүмкін. Осы кең контурдың төменгі бөлігінде ежелгі қаланың қираған қалдықтары жатыр. Ежелгі қаланың кішкентай бөлігін алып жатқан қазіргі Мавромати ауылы осы беткейдің жоғары жағында орналасқан. Ол Мессен муниципалитетінің құрамына кіреді. Мавромати қаланың ерекшелігі, оның үлкен өлшемін мүмкін еткен үлкен жер беті бұлағының айналасында салынған, ол таудан тас арасындағы тесіктен шығады. Ауыл тұрғындарының су ішуі үшін клепсидра, яки «су жинағыш» сақталған. Оның ежелгі екендігін төмендегі ежелгі қалалық аумаққа салынған арналар жүйесі көрсетеді. Мавромати орналасқандықтан, Мессен де сол маңда орналасқан, ал Итоме тауы оның үстінде биік көтерілген. Айналадағы аумақтағы ең қорғанысты орын болғандықтан, Итоме б.з.б. 7 және 6 ғасырлардағы Мессен соғыстары кезінде Спартаға қарсы мессендік қарсылықтың орталығы болды. Итоме сонымен қатар Спартадағы 465 жылғы жер сілкінісінен кейін Гелоттар көтерілісінің орталығы болды, бұл оқиға Үшінші Мессен соғысы ретінде танылды.