Кіріспе

Шотланд футболшысы және жаттықтырушысы

Марк Уилсон (5 маусым 1984 жылы туған) – шотланд футболшысы және жаттықтырушысы. Ол сонымен қатар футбол сарапшысы ретінде жұмыс істейді және Clyde супер-бағдарламасында да қатысады. Оң қаптал қорғаушы ретінде ойнаған Уилсон мансабын «Данди Юнайтед» клубында бастады. Ол 2002–03 маусымында негізгі құрамға енді және «Юнайтед» сапында 100-ден астам лигалық ойын өткізді. 2006 жылдың қаңтарында 500,000 фунт стерлинг сомасына «Селтик» клубына ауысты. «Селтик» сапында ойнаған кезінде Уилсон ауыр жарақаттарға ұшырады, бұл оның ойынға қатысуын шектеді және 2012 жылы келісімшарты аяқталғаннан кейін клубтан босатылды. Содан кейін ол 2013 жылы қысқа мерзімді келісімшартқа алғашқы клубына қайта оралғанға дейін Англия Чемпиондығының «Бристоль Сити» клубымен келісімшарт жасады. 2015 жылдың қаңтарында «Данди Юнайтед» клубын тастап, келесі айда «Думбартон» клубына қосылды. Уилсон Шотландияның барлық жастағы құрамаларында өнер көрсетті және 21 жасқа дейінгі құраманың капитаны болды. Ол 2011 жылы Шотландия ұлттық футбол құрамасы сапында бір рет ойнады. 2015 жылы футболдан кетуге шешім қабылдады. Уилсон 2016–17 маусымының көп бөлігінде Шотландия Бірінші лигасының «Эйрдрион» клубының бас жаттықтырушысы болды. 2019 жылдың қыркүйегінде «Бречин Сити» клубының бас менеджері болып тағайындалды, бірақ 2020 жылдың қазан айында осы лауазымнан босатылды.

Ерте өмір

Марк Уилсон 1984 жылдың 5 маусымында Глазго қаласында туған. Ол Котбридж қаласындағы Сент-Амбрози жоғары мектебінде оқыған.

Данди Юнайтед

Уилсон өзінің карьерасын «Данди Юнайтед» клубында бастады. Ол жасөспірімдер құрамына қосылып, 2000 жылы кәсіпқойға айналды және 2002 жылдың қаңтарында негізгі құрамда дебют жасады. Бірнеше айдан кейін жаңа екі жылдық келісімшартқа қол қойып, келесі маусымды тұрақты ойыншы ретінде бастады. Уилсон өзінің алғашқы голын 2002 жылдың желтоқсанында «Гибернианға» қарсы өткен үй лигасының матчында соқты, бұл гол (баспен) 1–1 есебімен теңдік орнатуға мүмкіндік берді. Бес күннен кейін Уилсон қараша айының үздік жас ойыншысы деп танылды, ол бұл сыйлықты алудың өте құрметті екенін айтты. Осы маусымның соңына дейін Уилсон 2005–06 маусымының соңына дейін клубқа адал болатынын көрсете отырып, жаңа үш жылдық келісімшартқа қол қойды. 2004 жылдың қараша айында Уилсон «Дандиге» қарсы өткен дерби матчында қателікпен алаңнан қуылды. Телевизиялық кадрлар оның басымен допты соққанын көрсеткенімен, ол қолмен ойнады деген айып тағылды. Алайда, SFA ережелеріне сәйкес, қателік болғанына қарамастан, шағымдану мүмкін емес еді, себебі мұндай шағымдар зорлық-зомбылық немесе теңсіздік негізінде ғана қарастырылады. Уилсонның алаңнан қуылғанына қатысты шешімді кері қайтарудан бас тарту – оның карьерасындағы алғашқы оқиға болды және журналистердің сыныптарына ұшырады, бұл «үлкен қателік» деп сипатталды. Бірнеше күннен кейін «Премьер-лиганың» «Эвертон» клубы Уилсонды сатып алу туралы «Данди Юнайтедке» хабарласты, бірақ ешқандай ұсыныс жасалмады. Уилсонның халықаралық аренадағы жетістіктері одан әрі назар аударды және 2005 жылдың сәуір айында SPFA жылдың үздік жас ойыншысы сыйлығының иегері атануынан кейін «Манчестер Сити» клубы осы қорғаушыны сатып алуды жоспарлап отырғанын мәлімдеді, оған «Премьер-лиганың бірнеше клубы» қызығушылық танытты. Англиядан түскен қызығушылыққа қарамастан, Уилсон «алдағы уақытта клубта қалуды» қалайтынын мәлімдеді және 2005 жылдың тамызында жаңа екі жылдық келісімшартқа қол қойып, 2008 жылдың жазына дейін клубта қалуын ұзартты.

Кельттік

2006 жылдың қаңтар айының басында «Вулверхэмптон Уондерерс» клубының бас жаттықтырушысы Гленн Ходдлдың жаз айларында Уилсонға қызығушылық танытқаны және «Харт оф Мидлотиан» клубы «белсенді сауалдама» жасағаны белгілі болды. «Селтик» және «Лидс Юнайтед» та ойыншыға қызығушылық білдірді, оның жаңа шартына 500,000 фунт стерлингтік толықсыздау шарты енгізілген еді. Айдың ортасына қарай «Селтик» Уилсонды сатып алуға жақын екені туралы ақпарат тарады. 16 қаңтарда Уилсон отбасының «өмірі бойы қолдаған» клубымен келісімшартқа отырды. 500,000 фунт стерлингке қол қою арқылы Уилсон шартының талаптарына сәйкес, ақысының 25% көлемін алды. Екі аптадан кейін ол «Данди Юнайтедке» қарсы өткен 3:3 есебімен аяқталған ойында оң қорғаушы ретінде дебют жасады. Уилсон «Селтиктегі» алғашқы толық маусымында бірнеше жарақат алды: аяғы сынды, тізесіне жарақат алды және одан кейін тізе операциясы жасады. Ол сондай-ақ 2006 жылғы Шотландия Лига Кубогының финалында «Селтиктің» жеңісіне қатыса алмады, себебі кубок ойындарына қатысу құқығы болмады. Уилсон Нил Леннон басшылығымен «Селтик» құрамында тұрақты ойыншыға айналды. 2011 жылдың 1 ақпанында «Питтодри» стадионында «Абердинге» қарсы өткен ойында 3:0 есебімен жеңіске жеткен «Селтик» сапында алғашқы голын соқты. Ол екінші голын 12 күннен кейін, бұрынғы клубы «Данди Юнайтедке» қарсы өткен ойында «Селтикті» 2:0 есебімен алға шығарды. 2011 жылдың 2 наурызында Шотландия Кубогының бесінші турында «Селтик Паркте» «Рейнджерске» қарсы өткен қайталама ойында Уилсон «Олд Фирм» дербиіндегі жалғыз голды соқты, нәтижесінде «Рейнджерс» үш қызыл карточка алды. 2012 жылдың 30 қаңтарында Уилсонның 2011–2012 маусымының қалған бөлігіне «Лидс Юнайтед» клубына арендаға өту мүмкіндігі туралы келіссөздер жүргізгені хабарланды, бірақ келісімге қол жеткізілмеді. 3 мамырда Уилсон «Селтиктің» «Сент-Джонстонға» қарсы 1:0 есебімен жеңіске жеткен ойынында капитандық міндетін атқарды. Ойыннан кейін Уилсон маусым соңында клубтан кететіні белгілі болды, сондықтан соңғы матчында капитандыққа тағайындалды.

Бристоль қаласы

2012 жылдың 30 шілдесінде Уилсон «Бристоль Сити» клубының бақылау ойынында сынақтан өтті. 16 тамызда ол клубпен қысқа мерзімді келісімшартқа қол қойды. 2012–13 жылғы Чемпиондық лигасы маусымының соңында Уилсон, сондай-ақ қорғаушы Мэтью Бейтс «Бристоль Сити» клубынан босатылды.

Дунди Юнайтедке қайта оралу

2013 жылдың 20 тамызында «Данди Юнайтед» клубы Уилсонның өзінің алғашқы кәсіби клубына 2014 жылдың қаңтарына дейін қысқа мерзімді келісімшарт бойынша қайта оралғанын хабарлады. Бұрын Уилсон клубқа оралу мүмкіндігін жоққа шығармаған, «Данди Юнайтед» әрқашан жүрегінде екенін айтқан. Клубта алты ай өткен соң, Уилсон клубпен 18 айлық келісімшартқа қол қойды. 2014 жылдың 12 сәуірінде ол «Ibrox» стадионында Шотландия кубогының жартылай финалындағы матчқа қатысты. «Юнайтед» «Рейнджерс» клубын 3:1 есебімен жеңіп, Шотландия кубогының финалына өтті. 2015 жылдың 13 қаңтарында «Данди Юнайтед» Уилсонның клубтан кетіп бара жатырғанын, келісімшарты тараптардың өзара келісімімен тоқтатылғанын мәлімдеді.

Думбартон

2015 жылдың 12 ақпанында Уилсон 2014–2015 маусымының соңына дейін «Думбартонмен» келісімшартқа отырды. Ол клуб сапындағы алғашқы голын «Рейнджерспен» өткен 3–1 есебімен жеңіліс ойынында, алаңның шебінен соққымен енгізді. 2015 жылдың маусым айында ол клубтан кетті.

Халықаралық мансап

Уилсон өз елінің атынан 30-дан астам жастар арасындағы халықаралық матчтарда, 21 жасқа дейінгі деңгейге дейін өнер көрсетті. 2001 жылы 16 жасқа дейінгілер арасындағы УЕФА чемпионатында қатысты. 2004 жылдың ақпан айында Уилсон Шотландияның 21 жасқа дейінгі құрамасы сапындағы алғашқы 19 матчтарының бірін өткізді, Венгрияның 21 жасқа дейінгі құрамасына қарсы өткен жолдастық ойында 2:1 есебімен жеңіліске ұшырады. Уилсон 2004 жылдың желтоқсан айында Германия B құрамасына қарсы Шотландияның болашақ құрамасына шақырылды. Ол ойынды бастады, нәтижесінде Шотландия 3:0 есебімен жеңіліске ұшырады. Уилсон "Селтикке" ауысуының толық құрамаға ілігу мүмкіндігін арттыратынына сенді, бірақ "Селтикте" оның ойынға қатысуын шектеген жарақаттар осы үмітін жоққа шығарды. 2010 жылдың қараша айында Крейг Левейн оны Фарер аралдарына қарсы жолдастық ойынға шақырды, бірақ жарақат салдарынан қатыса алмады. Уилсон Солтүстік Ирландияға қарсы өткен Ұлттар кубогы матчында Фил Бардслиге орнына шығып, алғашқы халықаралық матчын өткізді.

Жаттықтырушылық мансап

Кевин Макбрайд Шотландияның бірінші лигасының "Эйрдрион" клубынан кеткеннен кейін, Уилсон 2016 жылдың 31 қазанында бас бапкер болып тағайындалды. Уилсон бірінші команданың істеріне жауапты болды және футбол директоры Гордон Далзиелдің басшылығымен жұмыс істеді. Оның басқаруымен өткен алғашқы ойын "Альбион Роверс" клубына қарсы Клифтонхилл стадионында 2:1 есебімен жеңіс әкелді. "Эйрдри" 2016–17 жылғы Шотландия бірінші лигасының үшінші орынына ие болды, бірақ жоғарылау плей-оффтарында "Алоа Атлетик" клубына есе жіберді. Уилсон 2017 жылдың маусым айында тараптардың өзара келісімімен "Эйрдри" клубын тастап кетті. 2019 жылдың 4 қыркүйегінде Уилсон Екінші лиганың "Бречин Сити" клубының жаттықтырушысы болып тағайындалды. "Бречин" 2019–20 жылғы Шотландия Екінші лигасының қысқартылған маусымында соңғы орынды алды, бірақ COVID-19 пандемиясының салдарынан тоқтатылғандықтан, құлдыраудан сақталды. Уилсон 2020–21 маусымын нашар бастағаннан кейін "Бречин" клубынан босатылды. Қазір Уилсон "Партик Тистл" клубында 18 жасқа дейінгілердің жаттықтырушысы болып жұмыс істейді.