Мауранипур – Үндістанның Уттар-Прадеш штатындағы ең ірі қала. Жапсы округінде орналасқан, көне Мадхупури тоқыма өндірісімен және «Шағын Айодхья» аталымымен танымал.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Үндістанның Уттар-Прадеш штатындағы ең ірі қала
Biggest Town in Uttar Pradesh, India
Мауранипур – Үндістанның Уттар-Прадеш штаты, Жанси ауданындағы қала және муниципалитет. Ол Жанси ауданында орналасқан. Бұл қала жер аумағы бойынша Үндістандағы ең үлкен теһсилдердің бірі. Бұл қала ежелгі заманда Мадхупури деп аталып, мата өндірісімен танымал болған. Көптеген храмдардың болуына байланысты, кейбір жергілікті тұрғындар оны "Шағын Айодхья" деп атайды. Жалвихар мерекесі мен Виман Ятра Мауранипурдағы ең танымал шаралар. Кедарешвар храмы мен Сапрар тоғаны Мауранипурдың жанында орналасқан.
Mauranipur is a town and a municipal board in Jhansi district state of Uttar Pradesh, India. It is located in the Jhansi District. It is the largest tehsils in India by land area. This town was known for textile production, known in ancient times as Madhupuri. Because of its high density of temples, it is known by some locals as Mini Ayoddhya. Jalvihar Mela and Viman Yatra are the most famous events in Mauranipur. The Kedareshwar temple and the Saprar Dam are located near Mauranipur.
География
Мауранипур {25°14′23″N 79°11′47″E} орналасқан. Оның орташа биіктігі – [биіктік мәні]. Сухнай өзені, Дхасан өзенінің саласы, ал Дхасан өзені өз кезегінде Ветрави өзенінің саласы болып табылады, қаланың батысынан шығысына қарай ағып өтеді. Мауранипур Жанси қаласынан 60,43 км, ал Уттар-Прадеш штатының астанасы Лакхнау қаласынан 252 км қашықтықта жатыр. Жер аумағы бойынша есептегенде, бұл Үндістандағы ең ірі теңіз ауданы.
Mauranipur is located at {25°14′23″N 79°11′47″E}. It has an average elevation of The Sukhnai, a tributary of the Dhasan River which itself is a tributary of the Vetravati, flows from west to east around the city. Mauranipur is 60.43 km from the city of Jhansi, and 252 km from Uttar Pradesh's capital city Lucknow. Calculated by land area, it is the largest tehsil in India.
Плотиналар мен көлдер
Сапрар бөгеті Мауранипурдан шамамен 7 км қашықтықта, Сухнай өзенінің бойында орналасқан. Сиаори көлі Мауранипурдан солтүстік-батысқа қарай 8 км жерде, Лахери өзенінің бойындағы Сиаори ауылының жанында орналасқан. Бұл көл 1906 жылы қайта жаңартылып, суару үшін ашылды. Оған суару қуатын арттыратын Камала Сагардан су түседі. Пахари бөгеті Мауранипурдан шығысқа қарай шамамен 18 км жерде, Дхасан өзенінде орналасқан. Ол 1909–1912 жылдар аралығында салынды. Бұл суару мақсатында Лачура бөгеті арқылы, негізінен Хамирпур ауданында қолданылады. 16,46 метрлік Пахари бөгеті Жанси ауданына суаруды қамтамасыз етеді. Су қоймасының жалпы сыйымдылығы 47 800 000 текше метрді құрайды, ал тірі сақтау сыйымдылығы 46 000 000 текше метрді құрайды. Лахери бөгеті Чирайя мен Тола Налас өзендерінің қосылған жерінен жоғары, Махева ауылының жанында, Мауранипурдан шамамен 16 км жерде орналасқан. Бөгеннің ең жоғары су ағыны 1,744.07 м³/с. Бөген құрылысы 1981 жылы басталды. Лахери бөгеті Лахери және Патари өзендері арасындағы 1,980 гектар жерді суарады, бұл суару Гараута ауданының 13 ауылында 9,20 км басты канал және 21 км тарату жүйесі арқылы жүзеге асырылады. Бөгеннің ұзындығы 4,880 м, биіктігі 10,6 м. Бөгеннің өлі сақтау сыйымдылығы 1,7 миллион текше метрді, ал тірі сақтау сыйымдылығы 13,9 миллион текше метрді құрайды. Лахура бөгеті Мауранипур ауданындағы Бетва өзенінің саласы – Дхасан өзенінде орналасқан. Ол 1910 жылы қайта жаңартылды.
Saprar Dam is approximately 7 km from Mauranipur, on the Sukhnai River. Siaori Lake is situated approximately 8 km northwest of Mauranipur, near the village of Siaori on the Lakheri River. This lake was renovated in 1906 and opened for irrigation. It receives water from the Kamla Sagar, which has increased irrigation capacity. Pahari Dam is approximately 18 km east of Mauranipur on the Dhasan River, it was built between the years 1909–1912. This serves the purpose of irrigation through the Lachura Dam, mainly in the Hamirpur district. The 16.46 metre Pahari weir provides irrigation to Jhansi district. The gross capacity of the reservoir is 47,800,000 cubic metres and the live storage capacity is 46,000,000 cubic metres. Lakheri Dam is situated upstream of the junction of the Chiraya and Tola Nalas, near the village of Mahewa, approximately 16 km from Mauranipur. The maximum flood discharge of the dam is 1,744.07 m3/s. Dam construction started in 1981. The Lakheri Dam irrigates 1,980 hectares of land in doab of Lakheri and Pathari river spread in 13 villages of Tehsil Garautha, through a main canal of 9.20 km and a distribution system of 21 km. The length and the height of the dam are 4,880 m and 10.6 m respectively. The dead storage capacity of the dam is 1.7 million cubic metres and live storage capacity is 13.9 million cubic metres. Lahchura Dam is located on Dhasan river, a tributary of river Betwa in Mauranipur Tehsil. It was renovated in 1910.
Демография
2011 жылғы Үндістан халық санағы бойынша Мауранипурдың халқы 61 449 адамды құрады. Халықтың 53% еркектер, ал 47% әйелдерді құрайды. Мауранипурдағы сауаттылық деңгейі 76%, бұл ұлттық орташа көрсеткіштен (74%) жоғары; еркектердің сауаттылығы 79%, әйелдердің сауаттылығы 59%. Мауранипур халқының 25% 6 жасқа дейінгі балалар. Мауранипурда 147 елді мекен бар, олардың 108-і 1000-нан 10 000-ға дейін халқы бар, ал 39-ы 1000-нан кем тұрғыны бар. 2011 жылғы халық санағы мәліметтері бойынша Мауранипурдың ауылдық халқы шамамен 301 100 адамды құрайды (158 300 еркек және 142 800 әйел). Халықтың көп бөлігі өзін индуист деп есептейді; сонымен қатар 18 000 мұсылман, 1 400 джайн, 300 христиан, 70 буддист және 50 сикх бар.
as of 2011 India census, Mauranipur had a population of 61,449. Males constitute 53% of the population and females 47%. Mauranipur has an average literacy rate of 76%, higher than the national average of 74%; male literacy is 79% and female literacy is 59%. In Mauranipur, 25% of the population is under 6 years of age. Mauranipur has 147 inhabited villages, 108 of which each have a population between 1,000 and 10,000 and 39 of which each have fewer than 1,000 residents. According to the 2011 census, Mauranipur's rural population is about 301,100 (158,300 males and 142,800 females). The great majority consider themselves Hindu; there are also about 18,000 Muslims, 1,400 Jains, 300 Christians, 70 Buddhists and 50 Sikhs.
Мәдениет
Көктем мезгілінде егін пісіп, орылуға дайын болған кезде бүкіл Бундельханд аймағында фааг әндері мен олардың ырғақты музыкасы естіледі. Фааг әндерін ХХ ғасырдың басында халық ақыны Исури (1881 жылы Мауранипур қаласында туған) дамытты, ол мыңнан астам фааг әнінің авторы деп есептеледі. Жыл сайынғы мерекеде Рама, Кришна немесе Ганеш құдайларының арбада қала бойынша шеруі өтеді. Арба қалаға кірмес бұрын Сухнай өзеніне апарылып, құдайларды шомылу рәсімі жасалады. Бұл мерекеде "Жал Вихар" деп аталатын жәрмеңке ұйымдастырылады, онда бір ай бойы түрлі діни бағдарламалар өткізіледі. Жал Вихар мерекесінің тарихы 100 жылдан астам бұрынға дейін жетеді; бұрынғы британ үкіметі осы мерекеге қаржы бөлген. Бхаданвара ауылында әр жыл сайын қысқы Навадурганың бірінші күні жергілікті халықтың дәстүрі бойынша Тадка (жаман монстр) мүсіні сындырылады, сондай-ақ дәстүрлі жәрмеңке де өткізіледі. Лататор Махарадж және Гудар Бадшах – Мауранипур қаласында орналасқан екі храм. Олардың артында көптеген әңгімелер бар. Жал Вихар жәрмеңкесі өзінің вихарларымен танымал. Лататор Махарадж Матурадағы мүсінге өте ұқсайды.
Faag songs and their rhythmic music can be heard in the whole Bundelkhand region during the spring season when the crops are ready for harvesting. Faag was enriched in the early twentieth century by folk poet Isuri (born 1881 in Mauranipur), who is credited with having composed over a thousand faags. An annual festival is celebrated by a procession throughout the town of a deity of Rama, Krishna or Ganesh on a sedan cart, which is carried on people's shoulders. Before moving into the city the cart is first carried to the river Sukhnai for a deity bathing ceremony. In this celebration a fair is arranged, called Jal Vihar, in which different types of devotional programs are celebrated for one month. Jal Vihar's celebration history dates back over 100 years ago; British government used to sanction funds for this celebration. A statue of Tadka (an evil monster) is used to break an elephant in village Bhadanwara every year as ritual of native people first day of Navadurga of Winter, and a fair is also held as a ritual too. Lathator Maharaj and Gudar badshah are two temples situated in Mauranipur. There are many story behind them. The Jal Vihar Mela is known for their Vihar. Lathator maharraj looks exactly same as sculpture in mathura.
Туристік жерлер
Кедарешвар төбеде орналасқан. Ғибадатханаға дейін 600 тас қадам бар. Бұл – Шиваның Нандиі – Врашабтың артына орналасқан ерекше Шива лингасы. Гайрба ауылы Мауранипур ауданында, солтүстік-шығысқа қарай шамамен 19 км қашықтықта жатыр. Бұл қалада кішкентай, бірақ әдемі ғибадатхана бар, ол өте көне екені көрінеді. Ғибадатхана кішкентай төбеде орналасқан және сұр граниттен салынған, тастар қажетті өлшемде кесілген, бірақ құрылыста цемент қолданылмаған. Архитектуралық жоспары қарапайым, бірақ логикалық тұрғыдан ойластырылған. Онда үш бөлім бар, әрқайсысының өз шатыры бар, олар бірте-бірте көтеріледі. Падмасанада отырған Будданың мүсіні саналатын, қираған базальттан жасалған бейне бар, оның негізінде Самват 1234 (1177 ж.) деген жазу бар. Мауранипурдан 13 км қашықтықта орналасқан Вера ауылында Хәрсиддх Ма ғибадатханасы ауылдың ортасында орналасқан. Бұл ауылда жеті күндік қасиетті (Фааг) мерекесі өтеді, онда индустар мен мұсылмандар қатысады. Дәстүр бойынша, бұл ғибадатханаға келгендердің тілектері орындалады деп есептеледі. Шри Дигамбар Жайн Атишая Чаматкари Кшетра Мауранипурдан 30 км қашықтықтағы Тоди Фатехпурда орналасқан. Бұл Тоди Фатехпур ауылындағы үлкен ғибадатхана. Ғибадатханада алыстан келушілерді қызықтыратын биік мұнаралар бар. Бұл Кшетра шамамен 600-700 жыл бұрын салынған. Бұл ғибадатханада басты құдай Паршванаттың мүсіні орнатылған. Бұл ғибадатхана Бада (үлкен) Мәндір (ғибадатхана) деп аталады. Камал Сагар тоғаны Мауранипурден оңтүстік-батысқа қарай 6 км қашықтықта орналасқан. Сапрар өзені бөгеттелген, нәтижесінде 10 км² аумақты алып жатқан Камала Сагар су қоймасы пайда болды. Мұнда инспекциялық үй, төбе және Алахтың кейіпкері Бонаның тұрған жері болған қираған бекініс бар. Баснех Мауранипур-Гурсарай тас жолында орналасқан. Бұл жер Бхасмасур, демон патшамен байланысты. Виндхья тауларының етегінде көл және жасанды сарқырама бар. Мұнда да инспекциялық үй бар. Мауранипурдің дамуына Бундела патшалары үлкен үлес қосты. Мауранипур Рани Лакшми Байдың билігінде паргана болып табылды. 1857 жылдың 10 тамызында Техри Рани Мауранипурды басып алды. Лакшми Бай бастапқыда жеңіліске ұшырады, бірақ 23 қазанда Техри әскерлерімен болған шайқаста жеңіске жетті. 1857 жылғы британдықтарға қарсы көтеріліс кезінде Рани Лакшми Бай Мауранипурда британдықтарды жеңіп, 1857 жылғы төңкерістің ең белгілі көшбасшысы болды. Бундельхандтағы Банапур және Шахгарх билеушілері оның одақтастары болғаннан кейін оның әскері одан әрі нығайды. Ол сер Хью Роуз басқаратын британдық әскерлердің шабуылына қарсы батырлықпен күресті. 1951 жылдың 30 желтоқсанында Говинд Баллаб Пант Мауранипурда Заминдариді жою туралы заңдар мен ауыл шаруашылығы үшін бес жылдық жоспарды құру туралы сөз сөйледі. Мауранипур қаласы ұзақ жылдар бойы қызыл түсті харуд матасын өндіруімен танымал болды, ол осы аттас өсімдіктің тамырынан алынған бояумен боялады. Алюминиймен бекітілген түс ұзақ сақталады.
Kedareshwar is situated on a hillock. There are 600 stone steps leading to the temple. It is a unique Shiva linga placed on the back of Vrashab —the Nandi of Lord Shivaa. Gairba village lies in Mauranipur Tehsil at a distance of around 19 km. north east. It has a small but fine temple apparently of great antiquity. The temple is situated at a small hill and is made of grey granite, the stones cut to required size but no mortar was used in construction. The architectural plan is simple but logically projected. It has three sections, each having its own roof rising in regular gradation. There is a badly mutilated basalt image said to be that of the Buddha in padmasana which bears an inscription on its base the date Samvat 1234 (1177 AD). Veera village in Mauranipur Tehsil, situated 13 km from Mauranipur, has a temple of Harsiddh Ma situated at the center of the village. This village holds a seven day holy (Faag) celebration in which both Hindu and Muslims participate. The temple of goddess Harsiddh Ma is believed to fulfil devotees' wishes. Shri Digambar Jain Atishaya Chamatkari Kshetra is situated in Todi Fatehpur about 30 km from Mauranipur. This place is a vast temple in village Todi Fatehpur; the temple has pinnacles attracting the pilgrims from a far distance. This Kshetra is about 600–700 years old. The principal deity Bhagwan Parshvanath's idol is installed in this temple. This temple is known as Bada (Big) Mandir (Temple). Kamla Sagar dam is about 6 km south west of Mauranipur. The river Saprar has been dammed to form the Kamla Sagar reservoir, which covers an area about 10 km2. There is an inspection house and a hill and a ruined fort which is said to have been the residence of the legendary thief Bona, a character of Alha. Basneh is on the Mauranipur Gursarai Road. This place is associated with Bhasmasur, a demon king. Situated at the foot of the Vindhya hill range, there is a lake and an artificial waterfall. An inspection house is also available here. The credit for the development of Mauranipur goes to the Bundela kings. Mauranipur was a pargana under Rani Laxmi Bai rule. On 10 August 1857 Rani of Tehree occupied Mauranipur. Laxmi Bai suffered reverses in the beginning, but on 23 October, in battle with Tehree's forces, she emerged victorious. During the 1857 revolt against the British, Rani Laxmi Bai inflicted defeats on the British at Mauranipur and became the most powerful rebel leader of the 1857 revolution. Her army was further strengthened when the rulers of Banpur and Shahgarh in Bundelkhand became her allies. She fought valiantly against the attacks by British forces under Sir Sir Hugh Rose. On December 30, 1951, Govind Ballabh Pant delivered a speech about the Zamindari Abolition Acts and the establishment of the five year plan for agriculture in Mauranipur. The town of Mauranipur has long been known for the manufacture of a red cloth called kharud, which is dyed from a root of the same name. The colour, once fixed by alum, is permanent.
Саясат
Мауранипур – Видхан Сабха (Заң шығару жиналысы) сайлау округі. Бұл орын жоспарланған касталар мүшелері үшін резервтелген.
Mauranipur is a Vidhan Sabha (Legislative Assembly) constituency. This seat is reserved for members of Scheduled Castes. Year Winner Name Vote% Party Runner up Candidate Vote% Party 2022 Rashmi Arya 51.83 Apna dal (in collaboration with BJP) tilak chandra ahirwar 30.68 Samajwadi Party 2017 Bhihari Lal Arya 98905 Bharatiya Janata Party Rashmi Arya 81934 Samajwadi Party 2012 Rashmi Arya 29.1 Samajwadi Party Rajendra Rahul 26.25 Bahujan Samaj Party 2007 Bhagwati Prasad Sagar 31.67 Bahujan Samaj Party Bihari Lal Arya 24.32 Indian National Congress 2002 Pragi Lal Ahirwar 24.47 Bharatiya Janata Party Bihari Lal Arya 22.9 Indian National Congress 1996 Bihari Lal Arya 37.69 Indian National Congress Pragi Lal Ahirwar 36.98 Bharatiya Janata Party 1993 Bihari Lal Arya 40.3 Indian National Congress Pragi Lal Ahirwar 35.39 Bharatiya Janata Party 1991 Pragi Lal Ahirwar 39.93 Bharatiya Janata Party Bihari Lal Arya 39.81 Indian National Congress 1989 Pragi Lal Ahirwar 46.55 Bharatiya Janata Party Bhagirath Choudhari 32.72 Indian National Congress 1985 Bhagirath Choudhari 51.35 Indian National Congress Prem Narain Ahirwar 33.11 Bharatiya Janata Party 1980 Bhagirath Choudhari 59.17 Congress (I) Har Das 22.79 Bharatiya Janata Party 1977 Prem Narain Ahirwar 45.09 Janata Party Bhagirath Choudhari 43.88
Жыл Жеңімпаз аты Дауыс% Партия Екінші орын алған үміткер Дауыс% Партия
2022 Рашми Арья 51.83 Apna dal (BJP-мен ынтымақтастықта) Тилак Чандра Ахирвар 30.68 Samajwadi Party
2017 Бихари Лал Арья 98905 Bharatiya Janata Party Рашми Арья 81934 Samajwadi Party
2012 Рашми Арья 29.1 Samajwadi Party Раджендра Рахул 26.25 Bahujan Samaj Party
2007 Бхагвати Прасад Сагар 31.67 Bahujan Samaj Party Бихари Лал Арья 24.32 Indian National Congress
2002 Праги Лал Ахирвар 24.47 Bharatiya Janata Party Бихари Лал Арья 22.9 Indian National Congress
1996 Бихари Лал Арья 37.69 Indian National Congress Праги Лал Ахирвар 36.98 Bharatiya Janata Party
1993 Бихари Лал Арья 40.3 Indian National Congress Праги Лал Ахирвар 35.39 Bharatiya Janata Party
1991 Праги Лал Ахирвар 39.93 Bharatiya Janata Party Бихари Лал Арья 39.81 Indian National Congress
1989 Праги Лал Ахирвар 46.55 Bharatiya Janata Party Бхагират Чоудхари 32.72 Indian National Congress
1985 Бхагират Чоудхари 51.35 Indian National Congress Прэм Нараин Ахирвар 33.11 Bharatiya Janata Party
1980 Бхагират Чоудхари 59.17 Congress (I) Хар Дас 22.79 Bharatiya Janata Party
1977 Прэм Нараин Ахирвар 45.09 Janata Party Бхагират Чоудхари 43.88
Mauranipur is a Vidhan Sabha (Legislative Assembly) constituency. This seat is reserved for members of Scheduled Castes. Year Winner Name Vote% Party Runner up Candidate Vote% Party 2022 Rashmi Arya 51.83 Apna dal (in collaboration with BJP) tilak chandra ahirwar 30.68 Samajwadi Party 2017 Bhihari Lal Arya 98905 Bharatiya Janata Party Rashmi Arya 81934 Samajwadi Party 2012 Rashmi Arya 29.1 Samajwadi Party Rajendra Rahul 26.25 Bahujan Samaj Party 2007 Bhagwati Prasad Sagar 31.67 Bahujan Samaj Party Bihari Lal Arya 24.32 Indian National Congress 2002 Pragi Lal Ahirwar 24.47 Bharatiya Janata Party Bihari Lal Arya 22.9 Indian National Congress 1996 Bihari Lal Arya 37.69 Indian National Congress Pragi Lal Ahirwar 36.98 Bharatiya Janata Party 1993 Bihari Lal Arya 40.3 Indian National Congress Pragi Lal Ahirwar 35.39 Bharatiya Janata Party 1991 Pragi Lal Ahirwar 39.93 Bharatiya Janata Party Bihari Lal Arya 39.81 Indian National Congress 1989 Pragi Lal Ahirwar 46.55 Bharatiya Janata Party Bhagirath Choudhari 32.72 Indian National Congress 1985 Bhagirath Choudhari 51.35 Indian National Congress Prem Narain Ahirwar 33.11 Bharatiya Janata Party 1980 Bhagirath Choudhari 59.17 Congress (I) Har Das 22.79 Bharatiya Janata Party 1977 Prem Narain Ahirwar 45.09 Janata Party Bhagirath Choudhari 43.88
Көлік
Мауранипур Үндістан темір жолы желісі арқылы Дели, Калькутта және Мумбай секілді үш ірі қаламен байланысты. Мауранипур темір жолмен Делиден 466 км, ал автомобиль жолымен 485 км қашықтықта жатыр. Жанси – Мауранипур және Мауранипур – Банда темір жолдары 1889 жылы салынған. Мауранипур 76-шы ұлттық тас жол арқылы Үндістанның басқа аймақтарымен байланысады. Ол Хаджурахоға баратын жолда Жансиден 65 км, ал Лакхнаудан 297 км қашықтықта орналасқан.
Mauranipur is connected with three metro cities, Delhi, Kolkata and Mumbai, via Indian Railways network. Mauranipur is 466 km from Delhi via Rail and 485 km via Road. The Jhansi to Mauranipur and Mauranipur to Banda railway lines were built in 1889. Mauranipur is connected with other parts of India through National Highway 76. It is 65 km from Jhansi on the way to Khajuraho and 297 km from Lucknow.