Кіріспе

L'Espresso (леˈsprɛсso) – итальяндық прогрессивті апталық жаңалықтар журналы. Италиядағы ең белгілі апталық журналдардың бірі, екіншісі – консервативті Panorama журналы. 2022 жылдан бері BFC Media баспасы оны шығарып келеді. (2016 жылғы 7 тамыздан 2023 жылғы 10 қыркүйекке дейін ол "La Repubblica" газетімен бірге, міндетті түрде жексенбі күндері жарияланды).

Тарихы және профилі

Италияның ең көрнекті жаңалықтар журналдарының бірі – l'Espresso 1955 жылғы қазан айында Римде апталық журнал ретінде Карло Караччолоның N.E.R. (Nuove Edizioni Romane) баспасы және прогрессивті өнеркәсіпші Адриано Оливетти, Olivetti теріс машиналарын өндіруші, тарапынан құрылды. Оның бас редакторлары Ариго Бенедетти мен Эухенио Скальфари болды. l'Espresso басынан бастап-ақ христиан демократиясындағы сыбайлас жемқорлық және жемқорлыққа байланысты агрессивті тергеу журналистикасымен ерекшеленді. 1950 жылдары денсаулық сақтау және тұрғын үй салаларындағы ірі жанжалдарды жариялады. 1968 жылы Скальфари Италияның депутаттар палатасына сайланды (1968–1972) және бас редакторлық қызметін тапсырды. Журналдың бастапқы форматы үлкен газет болды; 1974 жылы ол кішкентай жылтыр форматқа айналдырылды. 1965 жылы фотосуреттерге, мәтінге және жарнамаларға түсті баспа енгізілді. 1975 жылы N.E.R. баспасы корпоративтік атауын Editoriale L'Espresso деп өзгертті; сол кездегі таралымы 300 000 данадан асты. l'Espresso-ның кеңсесі Римде орналасқан, бірақ бизнес және қаржы жаңалықтарын дайындау бөлімі Миланда, Италияда, қазір Gruppo Editoriale L'Espresso меншігінде. 2023 жылдың қарашасында L'Espresso Халықаралық тергеуші журналистер консорциумымен, 69 медиа әріптесімен, соның ішінде Distributed Denial of Secrets және Ұйымдасқан қылмыс және сыбайлас жемқорлықты баяндау жобасы (OCCRP) және 55 ел мен аумақтағы 270-тен астам журналистермен бірлесіп, Владимир Путиннің режимін қолдаған қаржылық желі туралы «Кипр құпиясы» есебін жариялады, бұл желі көбінесе Кипрмен байланысты болды және Кипрдің Кремльдегі жоғары лауазымды тұлғалармен тығыз байланысы бар екенін көрсетті, олардың кейбіреулері санкцияларға ұшыраған. Кипр президенті Никос Христодулидис және еуропалық заң шығарушылар сияқты үкімет шенеуніктері тергеудің нәтижелеріне 24 сағаттан аз уақыт ішінде жауап берді, реформалар қажеттігін айтып, тергеулерді бастауға шақырды.

"L'Espresso" газетіне Пинелли ісі бойынша ашық хат

Пинелли ісі бойынша L'Espresso журналына жазылған ашық хат, сондай-ақ комиссар Луиджи Калабрезиге қарсы шағым (немесе манифест) ретінде де танылады. Бұл құжат 1971 жылдың 13 маусымында L'Espresso апталығында жарияланды, онда көптеген саясаткерлер, журналистер және зиялылар кейбір шенеуніктерді қызметтен босатуды талап етті. Олардың пікірінше, бұл шенеуніктер Джузеппе Пинеллинің өліміне байланысты жауапкершілікті анықтауда ауыр кемшіліктер мен немқұрайлылық жасаған. Пинелли тергеу кезінде, комиссар Калабрези жүргізіп отырған Милан полициясында ұсталғанда терезеден құлап қайтыс болды, ал Калабрези оны жала жапқан түрде жауапты деп көрсетті. 1971 жылдың 10 маусымында хатқа бастапқыда он адам қол қойды: Марино Беренго, Анна Мария Брицио, Эльвио Фачинелли, Люсио Гамби, Джулио А. Маккакаро, Чезаре Мусатті, Энцо Пачи, Карло Салинари, Владимиро Скаттюрин және Марио Спинелла. Ашық хат 13 маусымда L'Espresso апталығында Камилла Седернаның «Каратэнің өрбуі. Пинелли ісінің соңғы керемет дамуы» деген мақаласымен бірге жарияланды. Мақала атауы Пинелли денесінде табылған жаралар туралы алғашқы қауесеттерден туындаған және Адриано Софри басқаратын «Lotta Continua» және басқа да парламенттік емес ұйымдар қолдаған гипотезаға негізделген – Пинелли терезеден каратэ соққысынан құлаған деген болжам. Келесі апталарда, 20-27 маусымда, хат 757 қол қою арқылы қайта жарияланды, олардың ішінде Гае Ауленти, Марко Беллокио, Бернардо Бертолуччи, Тинто Брасс, Лилиана Кавани, Тони Негри, Эухенио Скальфари, Оливьеро Тоскани болды.

Қолтаңбалар

L'Espresso журналының бұрынғы авторларының арасында Umberto Eco, Giampaolo Pansa, Giorgio Bocca, Enzo Biagi, Peter Gomez (жазушы) және Edmondo Berson сияқты танымал журналистер мен колоннашылар болған. Қазіргі кездегі көрнекті авторлары: Эухенио Скальфари, Мишель Серра, Марко Травальё, Массимо Рива, Массимо Каччари, Алессандро Лонго, Джанни Ваттимо, Умберто Веронези, Луиджи Зингалес, Ватикан тілшісі Сандро Магистер, жазушы Роберто Савиано және экономист Джереми Рифкин.