Кіріспе

Американдық саясаткер Сэмюэл Студдифорд Страттон (27 қыркүйек 1916 – 13 қыркүйек 1990) – Нью-Йорк штатының солтүстігіндегі американдық демократ саяси қайраткер. Ол Шенеқтади қаласының мэрі қызметін атқарғаны және АҚШ Өкілдер палатасының мүшесі ретінде 30 жыл қызмет еткені үшін белгілі. Нью-Йорк штатының Йонкерс қаласында пресвитериан дін қызметкерінің ұлы болып дүниеге келген Страттон Рочестер университетін, Хаверфорд колледжін және Гарвард университетін бітірген. Ол екі жыл бойы Массачусетс штатының конгрессменінің кеңсесінде жұмыс істеді, содан кейін Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінде қызмет етті. Соғыстан кейін ол Шенеқтадидегі теледидар және радио станцияларында жүргізуші болып жұмыс істеді және қалалық кеңесте мүше болды. Корея соғысы кезінде қайтадан әскери қызметке шақырылып, Вашингтонда қызмет етті. 60 жасқа келгенде капитан шынжырғысында зейнетке шықты. Шенеқтадиге оралғаннан кейін 1953 жылы қалалық кеңеске қайта сайланды. 1955 жылы қала әкімі болып сайланды. 1958 жылы Страттон Конгресске сәтті сайланды; ол он төрт рет қайта сайланды және 1959 жылдан 1989 жылға дейін қызмет етті. Жоғары лауазымға үміткер болудың сәтсіз әрекеттерінен кейін және Нью-Йорк штатының заң шығарушы органы оны тиімсіз сайлау округтерін қайта бөлу арқылы қызметтен шеттетуге тырысқаннан кейін, Страттон Қарулы Күштер комитетінің аға мүшесі ретінде ұзақ мансапқа ие болды. Жергілікті қорғаныс мәселелеріне, соның ішінде General Electric және Уотервлиет арсеналы үшін өндіріс келісімшарттарына назар аударғаннан басқа, Страттон әскери салаға қатысты басқа да мәселелерде, соның ішінде әйелдерді әскери академияларға қабылдау ісінде жетекші рөл атқарды. 1988 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты соңғы сайлау кампаниясынан бас тартып, Мэриленд штатындағы үйіне зейнетке шықты. 1990 жылы Мэриленд штатында қайтыс болды және Арлингтон ұлттық зиратында жерленді.

Ерте өмір

Стреттон Нью-Йорк штатының Йонкерс қаласында, пастор Пол Стреттонның (1876–1942) және Этель Айрин Расселдің (1883–1970) ұлы ретінде дүниеге келді. Ол нәресте кезінде отбасымен Нью-Йорк штатының Шенеқтади қаласына көшіп келді. Ол Шенеқтади, Рочестердегі мектептерде және Нью-Джерсидегі Блэр академиясында оқыды. 1937 жылы Рочестер университетінен бакалавр дәрежесін алды, жүзу командасының капитаны болды және Phi Beta Kappa мен Psi Upsilon ұйымдарына қосылды. 1938 жылы Хаверфорд колледжінен философия пәнінен магистр дәрежесін, ал 1940 жылы Гарвард университетінен философия пәнінен магистр дәрежесін алды. Стратон 1940–1942 жылдары Массачусетс конгрессмені Томас Х. Эллиоттың атқарушы хатшысы қызметін атқарды.

Әскери

1942 жылдың ортасында Страттон АҚШ Әскери-теңіз күштерінің резервіне қосылды. Лейтенант шындығында қызметке бекітілген ол, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Оңтүстік-Батыс Тынық мұхиты аймағында генерал Дуглас Макартурдың штабындағы жауынгерлік барлау офицері болып қызмет етті. Екі рет "Батырлық" белгісімен қоса берілген қола жұлдызбен марапатталған Страттонның қызметі, кейін Манила қырғынына қатысқандығы үшін өлім жазасына кесілген Томоюки Ямашитаны тексеруімен ерекшеленді. Корея соғысы кезінде Страттон қайтадан әрекетке шақырылып, 1951 жылдан 1953 жылға дейін Вашингтондағы Әскери-теңіз барлау мектебінде оқытушы болып қызмет етті. 1955 жылы ол командир шеніне жетті және 1976 жылы капитан шенімен зейнетке шықты.

Шенектади саясаты

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Страттон Шенектадиге оралды және 1949 жылы қалалық кеңеске сайланды. Ол 1950 жылы Шенектадидің қалалық тұрғын үй басқармасының мүшесі болып қызмет ете бастады және 1955 жылға дейін осы басқармада болды, оның ішінде 1951 жылы төраға қызметін атқарды. Корея соғысынан кейін Страттон Шенектадиге оралды және қалалық кеңеске қайта сайланды, онда ол 1953 жылдан 1956 жылға дейін қызмет етті. 1955 жылы ол консервативті демократ ретінде Шенектади қаласының мэрі болып сайланды. Мэр болып қызмет еткен кезеңде ол WRGB телеарнасының (NBC телеарнасының Шенектадидегі филиалы), сондай-ақ басқа жергілікті теле және радио станцияларында хабаршы, жаңалықтар оқып беруші және саясат пен өзекті оқиғалар туралы пікір білдіруші ретінде жұмыс істеу арқылы жалақысын толықтырды. Оның телекарьерасында балаларға арналған «Седжбруш Сэм» кейіпкерінің рөлі болды, ол үшін ковбой киімімен киініп, гармоникада ойнау қажет болды. 1957-1958 жылдары Страттон сонымен қатар First Albany Corporation компаниясында қаржылық қызметтер өкілі болып жұмыс істеді.

Конгресс мансабы

1958 жылы Страттон АҚШ Конгресіне сайланды. Ол Қарулы Күштер комитетіндегі үшінші ең жоғары дәрежедегі демократ болды. 1985 жылы комитет төрағасы лауазымы үшін Лес Аспинге жеңіліп қалғанымен, ол Сатып алу және Әскери Ядролық Жүйелер жөніндегі кіші комитеттерге төрағалық етті және қорғаныс мәселелеріндегі сарапшы ретінде танылды. Страттон консервативті сайлаушыларға үндеу жасап, өз сайлау округінде қорғаныс шығындарын қолдап, қайта-қайта сайлануда сәтті болды. Оның округінде General Electric өндіріс орналасқан жерлері мен Уотервлиет Арсеналы бар еді. Страттонның алғашқы екі мерзімінде ол Шенеқтадиді орталық еткен салыстырмалы түрде ықшам округтің өкілі болды. 1960 жылдардың басында республикашылдар бақылаған заң шығарушы орган оған қарсы аудандарды қайта бөлу арқылы жеңіске жетпекке тырысты. Страттонның Амстердамдағы үйі Капиталдық округ маңындағы қалалардан басталып, штаттың солтүстігіне дейін, Обернге дейін созылған ауданға қосылды. Бұл ауданға Нью-Йорк штатының орталық бөлігіндегі ең ауылдық және консервативті аймақтар да кірді. Қағаз жүзінде бұл округ демократ үшін, тіпті Страттон сияқты консервативті демократ үшін де жеңіске жете алмайтын сияқты көрінді. Дегенмен, Страттон 1962 жылы сайлауда дауыстардың 54 пайызын алып қайта сайланды. Ол осы ауылдық округтегі сайлаушылардың арасында тез арада танымал болды және алдағы төрт мерзімде дауыстардың 60 пайызынан астамын алып жеңіске жетті. Штаттық заң шығарушы орган 1970 жылдардағы аудандарды қайта бөлу кезінде бұл әрекеттен бас тартып, Страттонның үйін Капиталдық округтің орталық бөлігін қамтитын, демократтарға басымдық беретін округке қосты. Ол республикашыл Дэниел Баттонды жеңіп, 1989 жылы 72 жасқа толғанда зейнетке шыққанға дейін жеті рет қайта сайланды. 1962 жылы Страттон Нью-Йорк штатының губернаторы лауазымына кандидат болды. Роберт М. Моргентау демократтардың номинациясын жеңіп алды, бірақ жалпы сайлауда Нельсон А. Рокфеллерден жеңілді. 1964 жылы Страттон АҚШ Сенатына демократтардың номинациясын алуға үміттене отырып, қазіргі сенатор Кеннет Китингке қарсы күресуді жоспарлады, бірақ ол сайлауда жеңіске жеткен Роберт Ф. Кеннедиден жеңілді. Ол Тең Құқықтар Түзетуінің жақтаушысы болды және 1975 жылғы қорғаныс шығындарына қатысты заңға түзету енгізіп, әйелдердің әскери академияларға қабылдануын міндеттеді. 1976 жылы Страттон журналист Дэниел Шоррды Конгреске деген құрметсіздік жасады деп айыптауға сәтсіз тырысты, себебі Шорр Орталық Барлау агенттігінің құпия операциялары туралы Пайк комитетінің есебінің көшірмесін берген көзін ашудан бас тартты. Шорр бұл есепті The Village Voice газетіне ұсынды, ол оның мазмұнын жариялады.

Зейнеткерлік және өлім

1988 жылы Страттон қайта сайлануға үміткер екенін жариялады және Демократиялық партиясының ішкі сайлауында қайта тағайындалу үшін кандидат ретінде тіркелуге қажетті қол жинау жұмыстарын жүргізді. Оған зейнеткерлікке шығуға болатын соңғы күнде Страттон зейнетке шығуын мәлімдеді. Бұл қадам оның бос қалған орынды толтыру жөніндегі комитетіне – оның үміткерлік тізімінде аталған үш партия жетекшісіне – ізбасар тағайындау құқығын берді. Комитет сол кезде Нью-Йорк штатының әкімшілігінде қызмет етіп жүрген Майкл Р. МакНалтиді таңдады. Страттон денсаулығының нашарлауына байланысты зейнеткерлікке шығатынын айтты (ол ұзақ жылдар бойы астма және подаградан зардап шеккен), бірақ оның саяси қарсыластарының пікірінше, ол бұл қадамды бастапқыда жоспарлаған және МакНалтиге оның орнын басуды жеңілдетуді мақсат еткен. Осы шағын дауға қарамастан, МакНалти Демократиялық партияның үміткерлігін қарсылықсыз алып, кейіннен жалпы сайлауда оңай жеңіске жетті; Страттон 1989 жылғы қаңтарда өзінің соңғы мерзімі аяқталғаннан кейін зейнеткерлікке шықты. Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Страттон Мэриленд штатының Бетезда қаласында тұрды. 1989 жылғы қазан айында оған инсульт оқиғасы орын алды, содан кейін ол Мэриленд штатының Потомак қаласындағы зейнеткерлер үйінде тұрды. Страттон 1990 жылғы 13 қыркүйекте Мэриленд штатының Гайтерсбург қаласында қайтыс болды және Арлингтон ұлттық зиратында, 7А бөлімінде, 58-ші қабірге жерленді.

Мұра

Стреттонның қазасынан кейін, Нью-Йорк штатының Скотиа қаласындағы Ұлттық әуе күзеті базасы және Нью-Йорк штатының Албани қаласындағы Ардагерлер істері ауруханасы оның есімімен аталды.

Танымал мәдениетте

1998 жылғы "Пентагон соғыстары" фильмінде қорғаныс министрі Каспар Вайнбергер Брэдли ұрыс машинасының сатып алынуы туралы көрінбейтін және дауысы естілмейтін Страттоннан телефон қоңырауы алады. Страттонның көкейкестік сұрақтарына жауап бергеннен кейін Вайнбергер өзінің төменгі лауазымдағы қызметкерлеріне Брэдлидің өрістегі сынақтарын жылдам аяқтауды және нәтижелерді оған баяндауды бұйырады, Конгресс мүшелерінен келетін қосымша қоңыраулар оны жақсылыққа таң қалдырмауы үшін.

Отбасы

1947 жылы Стратон Джоан Харриске үйленді (1921–2009). Олардың бес баласы болды: қыздары Лиза, Дебра және Ким; ұлдары Кевин мен Брайан. Оның ұлы Брайан У. Страттон 2003 жылы Шенеқтади қаласының мэрі болып сайланды. Конгресстегі Стратонның ізбасары Майкл МакНалти зейнетке шығуға дайындалып жатқанда, кіші Страттон 2008 жылғы сайлауда әкесінің бұрынғы өкілдігіне түсуі мүмкін деген болжамдар тарады, бірақ ол мэр қызметінде қалуды жөн көрді, кейін Нью-Йорк штатының канал корпорациясының директоры лауазымына тағайындалды.