Кіріспе

Бағытталған графиктің көшірмесі, артық қабырғалары алынып тасталған.

Графтар теориясының математикалық саласында, D бағытталған графигінің транзитивті қысқартуы – бірдей төбелері және мүмкіндігінше аз қабырғалары бар басқа бағытталған график, сондықтан v, w төбелерінің кез келген жұбы үшін D-де v-ден w-ға бағытталған жол бар, егер және ғана егер мұндай жол қысқартуда да болса. Транзитивті қысқартулар алғаш рет енгізілді, олар оларды құрудың есептеу күрделілігіне қатаң шектеулер қойды. Техникалық тұрғыдан алғанда, қысқарту – D сияқты қолжетімділік қатынасына ие бағытталған график. Д және оның транзитивті қысқартуы бір-бірімен бірдей транзитивті жабылуға ие болуы керек, ал D транзитивті қысқартуы осы қасиетке ие барлық графиктердің арасында ең аз қабырғаға ие болуы керек. Шешілген бағытталған ациклді графтың (бағытталған циклдары жоқ графтың) транзитивті қысқартуы бірегей және берілген графтың ішкі графигі болып табылады. Дегенмен, (бағытталған) циклдары бар графтар үшін бірегейлік сақталмайды, ал шексіз графтар үшін тіпті болуы да кепілденбеді. Тығыз байланысты ұғым – ең аз эквивалентті граф, ол D-нің қолжетімділік қатынасымен бірдей және мүмкіндігінше аз қабырғалары бар ішкі графигі. Айырмашылығы – транзитивті қысқарту міндетті түрде D-нің ішкі графигі болуы керек емес. Шешілген бағытталған ациклді графтар үшін ең аз эквивалентті граф транзитивті қысқартумен бірдей. Алайда, циклдары болуы мүмкін графтар үшін ең аз эквивалентті графтарды құру NP-қиын, ал транзитивті қысқартуларды полиномиалдық уақытта құрастыруға болады. Транзитивті қысқартуды жиынтағы абстрактілі екілік қатынас үшін, қатынастың жұптарын бағытталған графиктегі доғалар ретінде қарастыру арқылы анықтауға болады.

Бағытталған ациклді графиктерде

Түпкіленген бағытталған G графигінің транзитивті редукциясы – бастапқы графикпен бірдей қолжетімділік қатынасын қамтитын, мүмкіндігінше аз жиектері бар график. Яғни, егер G графигінде x төбесінен y төбесіне жол болса, онда G графигінің транзитивті редукциясында да x-тен y-ге жол болуы керек, және керісінше. Атап айтқанда, егер x-тен y-ге және y-ден z-ге жолдар болса, онда y төбесін қамтымайтын x-тен z-ге жол болуы мүмкін емес. x, y және z үшін транзитивтілік мынаны білдіреді: егер x < y және y < z болса, онда x < z. Егер y-ден z-ге кез келген жолға x-тен y-ге жол сәйкес келсе, онда x-тен z-ге жол бар; алайда, x-тен y-ге және x-тен z-ге кез келген жолға y-ден z-ге жол сәйкес келеді деп айтуға болмайды, сондықтан транзитивті редукция кезінде x және z төбелері арасындағы кез келген жиек алынып тасталады, себебі олар транзитивті емес жолдарды көрсетеді. Келесі суретте транзитивті емес екілік қатынасқа (сол жақта) және оның транзитивті редукциясына (оң жақта) сәйкес келетін графиктердің суреттері көрсетілген. Түпкіленген бағытталған ациклді график G-дің транзитивті редукциясы бірегей болып табылады және оның шеттері төбелері арасындағы жалғыз жолды құрайды. Әсіресе, ол әрқашан берілген графиктің енетін ішкі графигі болып табылады. Осы себепті, транзитивті редукция осы жағдайда ең төменгі эквиваленттік графикпен сәйкес келеді. Бинарлық қатынастардың математикалық теориясында, X жиынындағы кез келген R қатынасын X жиыны төбелер жиыны ретінде және R қатынасында байланысты элементтердің әрбір реттелген жұбы үшін xy доғасы бар бағытталған график ретінде қарастыруға болады. Атап айтқанда, бұл әдіс жартылай реттелген жиындарды бағытталған ациклді графиктер ретінде қайта қарастыруға мүмкіндік береді, онда егер жартылай реттік элементтердің берілген жұбы арасында x < y қатынасы болса, онда графикте xy доғасы болады. Осылай құрылған бағытталған ациклді графикқа транзитивті редукция операциясы қолданылған кезде, ол жартылай реттіктің жабылатын қатынасын тудырады, ол көбінесе Хассе диаграммасы арқылы визуализацияланады. Транзитивті редукция желілер арасындағы құрылымдық айырмашылықтарды анықтау үшін бағытталған ациклді графиктер түрінде ұсынылған желілерде (мысалы, сілтеме графиктері немесе сілтеме желілері) қолданылған.

Жабылуды пайдалану арқылы азайтуды есептеу

Транзитивті азайту транзитивті жабу сияқты оңай екенін дәлелдеу үшін Aho және авторлар бұрыннан белгілі болған буледік матрица көбейтумен эквиваленттілікке сүйенеді. Олар A-ны берілген бағытталған ациклді графтың жабыстық матрицасы, ал B-ны оның транзитивті жабылуының жабыстық матрицасы (кез келген стандартты транзитивті жабылу алгоритмін қолдану арқылы есептеледі) деп белгілейді. Содан кейін uv қабырғасы транзитивті азайтуға жатады, егер және тек қана A матрицасының u-шы қатарында және v-шы бағанында нөлден өзге элемент болса, ал AB матрицалық көбейтілімінің сол позициясында нөл болса. Бұл құрылымда AB матрицасының нөлден өзге элементтері екі немесе одан ұзын жолдармен байланысқан төбелер жұптарын көрсетеді.

Ақыртылуды азайтуды пайдалану арқылы есептеу

Транзитивті азайту транзитивті жабумен бірдей қиын екенін көрсету үшін, Ахо және авторлар берілген бағытталған ациклді G графынан H графы құрастырады, онда G-нің әрбір төбесі үш төбеден тұратын жолмен алмастырылады, ал G-нің әрбір қабырғасы H-дегі осы жолдардың сәйкес ортаңғы төбелерін байланыстыратын қабырғаға сәйкес келеді. Бұдан өзге, H графында Ахо және авторлар әрбір жолдың басталуынан соңына дейін қабырға қосады. H транзитивті азайтуында, u жолының басталуынан v жолының соңына дейін қабырға бар, егер және тек қана егер uv қабырғасы G транзитивті жабылуына жатпаса. Сондықтан, егер H транзитивті азайтуын тиімді есептеуге болады, онда G транзитивті жабылуын тікелей одан анықтауға болады.

Кескілікті шамалы графиктерде есептеу

Бағытталған ациклдік графтың нүктелер саны n және қабырғалар саны m бойынша өлшенгенде, транзитивті азайтулар O(nm) уақытында табылуы мүмкін, бұл сирек графтар үшін матрицалық көбейту әдістерінен жылдам болуы мүмкін. Мұны істеу үшін, берілген бағытталған ациклдік графтағы әр мүмкін бастапқы нүкте үшін сызықтық уақытта ең ұзын жол алгоритмін қолданыңыз. Есептелген ең ұзын жолдардан тек ұзындығы бірге тең (бір қабырғалы) жолдарды қалдырыңыз; яғни, u-ден v-ге басқа жол жоқ болған қабырғаларды (u, v) қалдырыңыз. Бұл O(nm) уақыт шегі тереңдікке бірінші іздеу немесе ендікке бірінші іздеуді пайдаланып, кез келген бастапқы нүктеден қол жетімді нүктелерді табу арқылы транзитивті жабылуларды құрудың күрделілігімен сәйкес келеді, сондықтан осы шарттар бойынша транзитивті жабылулар мен транзитивті азайтуларды бірдей уақытта табуға болады.