Кіріспе

Австралияда сандық жер үсті теледидары 2001 жылдың 1 қаңтарында Сидней, Мельбурн, Брисбен, Аделаида және Перт қалаларында DVB-T стандарттарын қолдана отырып басталды. Аналогты PAL хабарларын таратуды тоқтату 2010 жылдың 30 маусымында басталды және 2013 жылдың 10 желтоқсанында аяқталды. Сандық жер үсті теледидары бұрынғы аналогты теледидарға қарағанда бірқатар артықшылықтар әкелді, оның ішінде жоғары сапалы сурет және дыбыс, сондай-ақ деректерді тарату және көп көріністі қызметтер, мысалы, бейнебағдарламалар туралы нұсқаулар, жоғары ажыратымдылық және ағымдағы және келесі бағдарлама туралы ақпарат. Австралияда сандық жер үсті теледидарының көрермендеріне қосымша арналар, деректерді тарату, сондай-ақ жоғары ажыратымдылық қызметтері қолжетімді. Тек сандық контенттің қолжетімділігі әр түрлі теледидар нарықтарында өзгеше болуы мүмкін. Халықтың шамамен 96% кем дегенде бір сандық қызметке қол жеткізгенімен, бастапқыда оны қабылдау баяу болды, 2007 жылдың наурыз айына дейін Австралияның 7,8 миллион үй шаруашылығының тек 28% ғана тегін эфирлік сандық теледидарды қабылдады. Дегенмен, 2010 жылдың тамызына қарай Австралияның 75% үй шаруашылығы көшті. Аналогты хабар тарату 2010 жылы тоқтатыла бастады және 2013 жылдың соңына дейін еліміздің барлық аймақтарында тоқтатылды. 2009 жылдан бастап тегін эфирлік сандық теледидар платформасы Freeview таңбасымен ілгеріледі.

Іске қосу

2001 жылдың 1 қаңтарында цифрлық теледидар іске қосылған кезде, көптеген үй шаруашылықтары сигналды қабылдау үшін қосымша декодерді (приставканы) білмеді немесе сатып ала алмады. Digital Broadcasting Australia 2000 жылдың соңында тұтынушылар үшін цифрлық теледидарға көшуді мүмкіндігінше жеңілдету үшін құрылды. Оған ашық эфирлік телеарналардың, өндірушілердің, жеткізушілердің және саудагерлердің өкілдері кірді, оның мақсаты іске қосылу мерзімдері, таралу аймағы және жабдықтың мүмкіндіктері мен қолжетімділігі туралы ақпарат беру болды.

Қосымша арналар

Австралиялық телерадиокорпорация 2001 жылдың тамызында ABC Kids және Fly телеарналарын іске қосты. Екі мультиарна тек цифрлық тәсілдермен қолжетімді болды және балалар мен жасөспірімдерге арналған бағдарламалар ұсынды. Сол сияқты, 2002 жылы Арнайы хабар тарату қызметі SBS World News Channel телеарнасын іске қосты, бұл тек цифрлық қызмет болды және таңертеңгі WorldWatch уақыт кезеңінде көрсетілетін бірнеше шетел тілдеріндегі жаңалықтар бағдарламаларын ұсынды. Қаржыландыру мәселелеріне байланысты 2003 жылдың мамырында Австралиялық телерадиокорпорация ABC Kids және Fly TV телеарналарын жапты. Сол жылы Тасманиялық цифрлық теледидар елдегі алғашқы цифрлық коммерциялық телеарна болды, ол 38A-тармаққа сәйкес іске қосылды. Жаңа станция Southern Cross Broadcasting және WIN Television есімдерімен белгілі коммерциялық желілердің бірлескен кәсіпорны болды. Network Ten желісіне тиесілі Tasmanian Digital Television бастапқыда тек Хобартта қолжетімді болды, содан кейін Лансестонға және 2009 жылдың басына қарай штаттың қалған бөлігіне тарады. Бұл бесінші арнаның енгізілуі Тасманиядағы цифрлық теледидарды қабылдау деңгейін елдің басқа аймақтарына қарағанда едәуір арттырды. Австралиялық телерадиокорпорациясының тек цифрлық арнаға жасаған екінші әрекеті ABC TV Plus 2005 жылдың 7 наурызында ABC2 ретінде іске қосылды. Бұл қызметте ABC TV (кейін ABC1) арнасында көрсетілген қайталанған жаңалықтар, ағымдағы оқиғалар, балалар және білім беру бағдарламалары, сондай-ақ кейінірек іске қосылған бірқатар түпнұсқа бағдарламалар, мысалы, Australia Wide, Short and Curly және Late Night Legends көрсетілді. Тек бір немесе екі телеарна бар басқа аймақтарда, сол аймақта өкілдігі жоқ телеарналардың бағдарламаларын таратуға арналған тек цифрлық станциялар құрылды. Бұл цифрлық станциялар бірлескен кәсіпорынға немесе аймаққа байланысты жалғыз телеарнаға тиесілі болды. 2007 жылдың қыркүйегінде үш коммерциялық желі сол жылдың соңында жоғары ажыратымдылықтағы арналарды енгізу туралы хабарлады, бұл 1988 жылдан бері Австралияның астаналық аймақтарында іске қосылған алғашқы жаңа коммерциялық телеарналар болды. Seven Network-тің 7HD телеарнасы 15 қазан күні алғаш рет іске қосылды және 29 қазан күні Prime Television арқылы қолжетімді болды. Одан кейін 16 желтоқсан күні 10 HD (кейін Ten HD) телеарнасы іске қосылды. Жоғары ажыратымдылықтағы арналардағы бағдарламалардың көп бөлігі аналық арнадан бір уақытта таратылды. 2009 жылдан бастап коммерциялық телеарналарға стандартты ажыратымдылықтағы арнаны таратуға рұқсат берілді. 26 наурыз 2009 жылы Channel Ten 10 Bold арнасын One HD ретінде, 24 сағаттық спорттық мультиарна ретінде іске қосты. 10 Bold (кейін One HD) сол кездегі 10 HD арнасының жалғыз HD арнасында, 10 HD арнасын ауыстырып көрсетілді. Кейін 1 арна 2020 жылдың қыркүйегінде 10 арна нөмірін қайта реттеу арқылы 10 HD-ге қайтарылды. Nine кейіннен 9 тамыз 2009 жылы жастарға бағытталған жалпы ойын-сауық арнасы ретінде GO! (қазір 9Go!) арнасын іске қосты. Seven 1 қараша 2009 жылы Австралиядағы алғашқы 7TWO (қазір 7two) арнасын ұсынды. 22 шілде 2010 жылы ABC өзінің жаңалықтар арнасы ABC News (кейін ABC News 24) арнасын іске қосты. Сонымен қатар, Seven және Nine желілері 2010 жылдың қыркүйегінде үшінші арналарын іске қосты: Seven-тен 7mate және Nine-тен 9Gem (кейін GEM). Network Ten 11 қаңтар 2011 жылы Eleven деп аталған 10 Peach үшінші арнасын іске қосты. 26 қараша 2015 жылы Nine өзінің төртінші 9Life арнасын, 9HD арнасын қайта іске қосумен және барлық арналарды Nine желісімен біріктірумен бірге іске қосты. 28 ақпан 2016 жылы Seven төртінші 7flix арнасын іске қосты. 2 наурыз 2016 жылы Ten өзінің HD арнасын 10 HD ретінде қайта іске қосты. 10 мамыр 2016 жылы Seven өзінің HD арнасын 7HD ретінде қайта іске қосты. 6 желтоқсан 2016 жылы ABC өзінің HD арнасын ABC HD ретінде қайта іске қосты.

Дизайнерлік цифрлық теледидар

VK3RTV – ACMA лицензиясы бойынша Аматорлық радио Викториясына берілген эксперименталдық Аматорлық теледидар ретрансляторы. 2009 жылдың қыркүйек айының соңында бұрынғы бір арналы аналогтық жүйе екі арналы DVB-T цифрлық жүйесіне ауыстырылды. Трансмиттердің шығысы 445,5 МГц жиілігінде, оны кейбір приставкалар мен цифрлық теледидарлар қабылдай алады. Екі арна да (VK3RTV1 және VK3RTV2) стандартты сапада беріледі. Бұл ретранслятор Мельбурнның шығысындағы Данденонг тауындағы Олиндадан Маунт-Вьюге көшірілді. Оның 2020 жылдың маусым айында қайта іске қосылуы күтілуде. Әуесқой радио операторлары тарату мазмұнына қатысты шектеулерге ие, олар көңіл көтеру мазмұнын таратуға құқылы емес. Дегенмен, радио әуесқойлары аматорлық радио және электроника саласындағы білім беру материалдарын кең көлемде таратуға болады.

Деректерді тарату

Бірқатар телерадиокомпаниялар, негізінен коммерциялық желілер, жеке арналарда, әсіресе ірі спорттық іс-шаралар кезінде, сандық деректерді тарату немесе көп көріністі қызметтер ұсынды. Мысалы, Seven Network 2003 жылғы регби әлем чемпионатын көрсету барысында екі қосымша арна ұсынды – біреуі балама түсіндірме, екіншісі статистика және ойын туралы ақпаратпен қамтамасыз етті. Seven телеарнасы 2004 жылғы жазғы Олимпиада ойындарын көрсеткен кезде де ұқсас қызмет көрсетті, жаңалықтардың тақырыптарын, жүлделер тізімін және жарыс қорытындыларын көрсетті. Сол сияқты 2005 жылы Мельбурн кубогы, Австралия ашық чемпионаты, Австралия ашық гольф және Ұлыбританиядан бір күндік халықаралық сериялар үшін Seven Network көп көріністі дерек тарату қызметін ұсынды. Бұдан бөлек, Nine Network және NBN Television (қазіргі Nine Northern NSW) екеуі де Pompeii: The Last Day көрсетілімі кезінде қосымша мәтіндік ақпаратпен көп көрініс қызметін ұсынды. Digital Forty Four, сынақ деректерді тарату қызметі 2003 жылы Сиднейде басталды. Қызмет іске қосылған кезде электрондық бағдарламалық нұсқаулық, ABC News, спорт және ауа райы туралы деректерді тарату қызметі, Австралиялық христиандық арна, сауда арнасы Expo және бірқатар федералды парламент аудио ағындары кірді. Австралияның байланыс және медиа агенттігі лицензия берген бұл қызмет 2010 жылдың 30 сәуірінде түн ортасында хабар таратуды тоқтатты. Үш метрополитендік желі бір кезде стандартты және жоғары сападағы арналарына қосымша бейнебағдарламалар нұсқаулықтарымен қамтамасыз етілген. Қазіргі кезде ABC TV Plus, ABC Me және ABC Kids арналары үзіліс кезінде өз арналарының логотипін және эфирге қайта оралатын уақытын көрсетеді, ABC радиожелілерінің Double J және ABC Jazz музыкасымен бірге. Сондай-ақ, TV4ME, ishop TV, Extra, Gold, TVSN, Spree TV, Aspire TV және Fresh Ideas TV сияқты басқа арналар да іске қосылды.

Жоғары нақтылы

Австралиядағы барлық цифрлық теледидар таратушылар жоғары анықтамадан басқа, кем дегенде 576i стандартты анықтама қызметін ұсынады. 576p50 форматы да HDTV форматы болып саналады, себебі ол прогрессивті сканерлеуді пайдалану арқылы жоғары вертикальді ажыратымдылыққа ие. Австралия 2001 жылы DVB-T жүйесін іске қосқанда, бірнеше желілер жоғары анықтамалы хабарларды 576p форматында таратуды бастады, өйткені бұл 50 Гц сканерлеуді қолдайтын ЭКҚ (CRT) теледидарларында жақсы сапа бере алады және MPEG-2 бит жылдамдығына үлкен талап қоймайды. Көптеген қазіргі теледидарлардың интерлейс-прогрессивті сканерлеуге түрлендіру мүмкіндігі болғандықтан, сурет сапасында елеулі айырмашылық байқалмайды. MPEG-2 кодектері де жақсарғандықтан, қазір көбінесе дәстүрлі 720p және 1080i форматтары қолданылады. Қазіргі уақытта ұлттық ABC және SBS қоғамдық телеарналары, сондай-ақ метрополитендік коммерциялық желілер Seven, Nine және 10 1080i жоғары анықтамалы қызметтерді ұсынады, олар 2015 жылдан бері негізгі арналарын стандартты анықтамамен бір уақытта таратуда. Бұрын HD хабарлар SD арнадан өзге мазмұнды ұсынатын қосымша арна ретінде көрсетілетін. Сонымен қатар, коммерциялық желілердің көпшілігінің аймақтық филиалдары да негізгі SD арнаның HD нұсқасын бір уақытта таратуда. Австралия үкіметі 2003 жылдың шілдесінде Сидней, Мельбурн, Брисбен, Аделаида және Перт қалаларындағы телеарналар үшін жоғары анықтамалы контентке қатысты квоталар белгіледі – жылына кемінде 1040 сағат. Осы талап 2005 жылдың сәуірінде Дарвин, Жаңа Оңтүстік Уэльс және Квинсленд аймақтарындағы станцияларға, ал 2006 жылдың қаңтарында Милдураға дейін таратылды. 2007 жылдың 13 шілдесінен бастап Австралиядағы коммерциялық телеарналарға стандартты және жоғары анықтамалы арналарды бөлек ұсынуға рұқсат берілді. 2009 жылдың қаңтарынан бастап оларға жоғары анықтамалы арнадан басқа 2 стандартты анықтамалы арнаға рұқсат берілді, желілер оларды Freeview арқылы іске қосуды жоспарлады. Дегенмен, 2015 жылдың тамызында үкімет SD негізгі арнаға қойылған талапты алып тастады, бұл телеарналарға өздерінің негізгі арна бағдарламаларын жоғары анықтамада бір уақытта таратуға мүмкіндік берді.

Цифрлық теледидарға көшу

Аналогты теледидардан цифрлық теледидарға көшуді Федералды кең жолақты байланыс, коммуникациялар және цифрлық экономика департаментінің құрамындағы Цифрлық ауысу жөніндегі жұмыс тобы үйлестірді. Тиісті аймақтарда сигналды тоқтатуға дейін, ABC TV Plus (кейіннен ABC2) сияқты цифрлық арналармен қатар, эфир арқылы тегін хабар тарату бір мезгілде жүргізілді. Кабельді теледидар желілері 2004 жылдан бастап бір мезгілде хабар тарата бастады, ал аналогты кабельдік қызметтер 2007 жылдың сәуірінде тоқтатылды.

Freeview (Қарауға)

2008 жылдың қарашасында Австралияда абоненттік теледидармен бәсекелесу үшін, барлық тегін эфирлік телеарналар (қалалық және аймақтық) цифрлық хабар таратуды біртұтас маркетингтік платформа ретінде ілгерілету мақсатында Freeview брендін іске қосуға бірікті. Freeview қызметі 2009 жылдың наурыз айында басталды.

Дау

Перт қауымдастық станциясы Access 31-дің жабылуына көрермендердің азаюы және цифрлық теледидарды көрушілер санының артуы салдарынан түскен кіріс теріс әсер етті. Аналогтық телеарна федералды үкіметтен цифрлық эфир спектрін пайдалануға рұқсат беру үшін қолдау сұрап, басқа қоғамдық телеарналармен бірге үгіт жүргізді. 2009 жылдың 4 қарашасында Байланыс министрі Стивен Конрой Перттегі West TV үшін тек цифрлық теледидар лицензиясын бекітті, бұл оларға жойылған Access 31 орнына цифрлық қоғамдық телеарна ретінде хабар таратуға мүмкіндік берді. Цифрлық қызметтер көптеген аймақтарда қолжетімді болды, бірақ 2007 жылы Батыс Австралия мен Орталық Австралияның бір бөліктерінде хабар тарату әлі басталмаған еді.

Үй шаруашылығына көмек көрсету жүйесі

Цифрлық теледидарға көшуге көмек көрсету мақсатында, мемлекеттік жәрдемақы алатын үй шаруашылықтары цифрлық теледидарға ауысу үшін тегін телеприставка алуға құқылы болды. Телеприставкалармен қатар, көмекке сенімді цифрлық сигнал алу үшін қажетті кабельдерді немесе антенналарды жаңарту да кірді.