Кіріспе

Британдық код бұзушы

Найджел де Грей (27 наурыз 1886 – 25 мамыр 1951) – британдық код бұзушы. Саффолк графтығындағы Копдоктың пасторының ұлы және 5-ші лорд Уолсингхемнің немересі, ол Итон колледжінде білім алып, француз және неміс тілдерін жетік меңгерді. 1907 жылы Уильям Хайнеман баспасының қызметкері болып жұмысқа орналасты. Ұялшақ және бойы кішкентай болғандықтан, әріптесі оны "үйқысы" деп атады.

Бірінші дүниежүзілік соғыс

Найджел де Грей Корольдік Әскери-теңіз еріктілер резервіне қосылып, Бельгияда қызмет етті. 1915 жылдың қыркүйегінде ол Әскери-теңіз барлау бөлімінің 40-шы бөлмесіндегі кодтарды бұзу бөліміне ауыстырылды. Ол, Дилли Нокс және пастор Уильям Монтгомери 1917 жылдың 17 қаңтарында Циммерманн телеграммасын дешифрледі. Циммерманн телеграммасы Германияның сыртқы істер министрі Артур Циммерманнан Мексикадағы Германия елшісі Генрих фон Эккардтқа жіберілді, онда ол Мексика үкіметіне Аризона, Техас және Нью-Мексико штаттарын қайтаруды ұсынуға тапсырма берді, бұл Мексиканы АҚШ-қа қарсы Германия тарапына өтуге итермелеу мақсатында болды. Бұл құпия Мексика-Германия келісімінің жариялануы АҚШ-ты Бірінші дүниежүзілік соғысқа тартты. 1917 жылдың соңында де Грей шенді жоғарылатып, Римдегі NID-дің Жерорта теңізі бөлімін басқаруға, Италия әскери-теңіз барлау қызметінің директорымен байланыс орнатуға және австриялық шифрлық хабар алмасуға назар аударуға тағайындалды.

Екінші дүниежүзілік соғыс

Екінші дүниежүзілік соғыста Найджел де Грей Блетчли Парктегі "Үкіметтік код және шифрлау мектебіне" (GC&CS) тағайындалды, онда ол Энигма шифрлау машинасымен шифрланған неміс хабарламаларына назар аударды. 1941 жылдың қыркүйегінде ол премьер-министрге есеп берді, онда неміс билігі өздерінің полиция батальондарының ауылдарды жүйелі түрде қиратып, халқын көшіріп әкеткені туралы алғашқы мәліметтер келтірілді. Бір хабарлама "орталық аймақта" 30 000 адам атқыланғанын мақтан тұрды. Черчилль парламентте сөйлеген сөзінде ескерткеннен кейін, 1941 жылдың қазан айында неміс округі сымсыз байланыс арналарында "күкіртті операциялар" туралы қосымша ақпарат бермеуді ескертті. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін де Грей GC&CS-де қалды, ол 1946 жылы GCHQ болып өзгерді. Соңынан директордың орынбасары болып, кеңестік кабельдік хабарламалармен жұмыс істейтін командаға жетекшілік етті. 1951 жылы зейнетке шығып, көп ұзамай Лондондағы Пикадиллиде жүрек талмасынан қайтыс болды. 1910 жылы үйленген әйелі одан кейін тірі қалды.