Кіріспе

Американдық заңгер

Леон Чарни (23 шілде 1938 – 21 наурыз 2016) – американдық жылжымайтын мүлік магнаты, адвокат, автор, меценат, саяси сарапшы, медиа тұлғасы және еврей канторы. Ол Нью-Йорктегі Манхэттенде тұрды, уақытын Тель-Авив және Флорида штатындағы Бока-Ратон қалаларындағы үйлері арасында бөліп отырды. 2012 жылғы наурыз айында Forbes журналы Чарниді ең бай американдықтардың 353-ші санында тізімдеді. Ол Ешива университетін бітірген, онда советтік еврейлерді босату науқанына қатысқан, сондай-ақ Бруклин құқық мектебін аяқтаған. Чарни Нью-Йорктің жылжымайтын мүлік бароны ретінде танымал болды, бірақ Израиль мемлекеті мен Египет арасындағы Кемп-Дэвид бейбіт шартының жасалуына тікелей қатысқан құпия тұлғалардың бірі ретіндегі рөлі кейіннен белгілі болды. 1979 жылы Чарни АҚШ-тың бұрынғы президенті Джимми Картердің ресми емес кеңесшісі болып, 1978 және 1979 жылдары Израиль мен Египет арасындағы алғашқы толыққанды бейбітшілікті қамтамасыз еткен Кемп-Дэвид келісімдерінде сахнадан тысқы рөл атқарды. 2008 жылы, шамамен отыз жыл өткен соң, Нью-Йорктің Таймс-скверіндегі ірі жылжымайтын мүлік иесі Чарни алғаш рет Forbes 400 тізіміне еніп, 321-ші орынды иеленді. 2009 жылғы тізім – әлемдік қаржы дағдарысын көрсеткен алғашқы тізім болды, онда Чарнидің таза байлығы өткен жылға қарағанда төмендегені байқалды, бірақ оның орны 296-ға көтеріліп, 35 сатыға жоғарылады, яғни ол байлығын жоғалтса да, басқа миллиардерлерге қарағанда аз жоғалтты. 2010 жылы Чарни Forbes 400 тізімінде 308-ші орынды иеленді.

Ерте өмір

Леон Харрис Чарни Нью-Джерси штатының Байон қаласында еврей отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Моррис, тігін құралдарын сатушы, ұлы кішкентай шақта қайтыс болды, анасы – Сара Чарни. Ол кедейлікте өсті. Еврей күндізгі мектептеріне қатысты, «Винсоки» лагерінде кеңесші болып жұмыс істеді, 1960 жылы Йешива университетін, ал 1964 жылы Бруклин құқық мектебін бітірді. Білімін төлеу үшін, ішінара, синагогтарда ән шырқап, үй-үй аралап тігін машиналарын сатты.

Мансап

Ол 1965 жылы адвокаттық алқа мүшесі болды және банкте 200 доллармен жеке заң фирмасын ашып, спорт және шоу-бизнес өкілдерін, оның ішінде Джеки Мейсон мен Сэмми Дэвис кішісін өкілдік етті. Жас адвокат ретінде ол дәрігерлер сотталғандықтан араласудан бас тартқан кезде, көпшілік ортада адамның қаза болғанын көргеннен кейін, "Жақсы самариялық заңның" қабылдануына белсенді түрде қолдау көрсетті. Фильмнің атауы, шын мәнінде, Шарнидің өзіне сілтеме жасайды, көптеген адамдар оны "Кэмп-Дэвид бейбіт келісімінің жүзеге асуына мүмкіндік берген құпия арна" деп санайды. Бұл келісім еврей мемлекеті мен кез келген араб мемлекеті арасындағы алғашқы келісім болды. Картер мен Чарниден басқа, фильмде БҰҰ-ның бұрынғы Бас хатшысы Бутрос Бутрос-Гали, доктор Генри Киссинджер, АҚШ-тың бұрынғы Мемлекеттік хатшысы, CNN арнасынан Вольф Блитцер және Марокко королі Мохаммед VI-ның аға кеңесшісі Андре Азуле, сондай-ақ Израиль-Мысыр бейбіт келісімінде маңызды да, екінші деңгейде рөл атқарған көптеген халықаралық саяхатшылар бейнеленген. Фильм 2012 жылы Иерусалим кинофестивалінде, 2012 жылы Атланта еврей кинофестивалінде көрсетілді, сондай-ақ АҚШ және Еуропа бойынша көптеген кинофестивальдерде көрсетілді. 2014 жылы Чарни PBS телеарнасында көрсетілгеннен кейін, деректі фильмнің теледидарлық нұсқасы үшін Эмми сыйлығын алды.

Жеке өмір

Чарни Израильдегі Хайфа университетінің құрметті төрағасы болды. Ашық түрде дінге берілмесе де, Чарни еврей канторы болды және ол АҚШ-тағы қасиетті еврей мерекелері мен сенбі күндері ғибадат орындарында ән шырқады. Ол Израильде туған Тзили Доронға үйленді, олар екі егіз ұлға, Микки мен Натиге ие болды. Дорон Израиль супермоделі Бар Рефаэлидің бірінші туысы. Чарнидің Израильмен тығыз байланысы болды, оның қарындасы Брайна Блюменрайх Драйер Раанана қаласында, Израильде балаларымен бірге тұрады. Чарни 2016 жылдың 21 наурызында дүние салды.

Қайырымдылық

2003 жылы Чарни Нью-Йорк университетінің Лангон медициналық орталығына жаңа кардиологиялық бөлім құруға 10 миллион доллар сыйлады. Сондай-ақ ол Хайфа университетінің Леон Х. Чарни теңіз ғылымдары мектебінің ірі демеушісі, және 2007 жылы оған 10 миллион доллардан астам қаржы бөлгені хабарланды.

Құрметтер

Чарни бейбітшілік орнатудағы еңбегі үшін құрметті доктор дәрежесін алды, оның ішінде Хайфа университеті, Ешива университеті, Флорида Атлантик университеті және Индианаполис университетінен. Чарни сонымен қатар Нью-Йорк қаласы, Байон қаласы және Этникалық түсіністік қоры сияқты көптеген мекемелер мен қалалық әкімшіліктерден марапаттар алды. 2016 жылы Флорида Атлантик университетінің дипломатия бағдарламасы Чарни мырзаның құрметіне аталды. Келіссөздерді жүргізу, дебаттар мен қақтығыстарды шешу өнерін бакалавриат студенттеріне үйрететін Леон Чарни атындағы дипломатия бағдарламасы Вашингтон қаласында өткен Ұлттық Біріккен Ұлттар Ұйымы моделі байқауында үш рет (2018, 2020, 2021) жалпы есеп бойынша бірінші орынды иеленді.