Кіріспе
Халықаралық ғылыми-зерттеу және даму ұйымы
Университеттер аралық микроэлектроника орталығы (imec) – наноэлектроника және цифрлық технологиялар саласындағы халықаралық ғылыми-зерттеу және даму ұйымы, бас кеңсесі Бельгияда орналасқан. Люк Ван ден Хов 2009 жылдан бері президент және бас директор болып қызмет етеді. imec өзінің қазіргі заманғы ғылыми-зерттеу және даму инфрақұрылымын және 5500-ден астам қызметкер мен зерттеушілерден тұратын командасын жартылай өткізгіштерді жетілдіру бойынша ғылыми-зерттеу және даму қызметтері үшін пайдаланады, оған жүйелерді масштабтау, кремний фотоникасы, жасанды интеллект, 5G байланысынан асып түсетін және сезімталдық технологиялары да кіреді. 2022 жылы imec-тің кірісі 846 миллион евроны құрады.
Шолу
Imec 90-нан астам елден 5 500-ден астам зерттеушіні жұмысқа алған; оның дүние жүзінде зерттеу және әзірлеме жұмыстарына арналған көптеген құрылыстары бар, оның ішінде жартылай өткізгіштерді өңдеуге арналған 12 000 шаршы метрлік таза бөлмелер де бар. Imec штаб-пәтері Лёвен қаласында орналасқан.
Тарих
1982 жылы Фламанд үкіметі Фламандтағы микроэлектроника индустриясын күшейту үшін бағдарлама құрды. Бұл бағдарламаға микроэлектроника саласындағы (imec) жоғары деңгейдегі зерттеулер жүргізуге арналған зертхананы құру, жартылай өткізгіш құю зауытын (бұрынғы Alcatel Microelectronics, қазір STMicroelectronics және AMI Semiconductor) және VLSI жобалау инженерлерін даярлау бағдарламасы кірді. Соңғысы қазір imec қызметіне толыққанды интеграцияланды. imec 1984 жылы профессор Роджер Барон Ван Оверстратен басшылығымен коммерциялық емес ұйым ретінде құрылды. imec атауы – бастапқы толық атауының аббревиатурасы: Interuniversitair Micro Electronica Centrum VZW. Оған индустрия, фламанд университеттері және Фламанд үкіметінің өкілдерінен тұратын директорлар кеңесі басшылық етеді. 1984 жылдан бері imec-ті Роджер Ван Оверстратен, Гилберт Деклерк (1999 жылдың маусымынан бастап) және Люк Ван ден Хов (2009 жылдың шілдесінен бастап) басқарды. 2016 жылдың ақпан айында imec фламандтық цифрлық зерттеу орталығы iMinds-пен бірігетіні жарияланды. Бірігу 2016 жылдың 21 қыркүйегінде аяқталды. 2024 жылдың қаңтар айында imec Испанияның Малага қаласындағы Андалусия технологиялық паркінде Ғылыми-зерттеу орталығын ашатыны хабарланды. 2024 жылдың наурыз айында Фламанд үкіметі imec-тің экспорттық бақылауға байланысты Қытаймен серіктестіктерін "көптеп қысқартатынын" мәлімдеді. 2015 жылы The New York Times басылымы imec әлемдегі ең кішкентай және ең күрделі чиптерді өндіруге көмектескенін және орталықтың наноэлектроника саласындағы әлемдік көшбасшы екенін жариялады. 2022 жылдың желтоқсанында imec жапондық жаңа кәсіпорын Rapidus компаниясымен 2 нм технологиялық жартылай өткізгіш чиптерді өндіру бойынша ынтымақтастық туралы келісімге қол қойды.
Энергия
Imec ақылды энергия саласында зерттеулер жүргізеді, оның шегінде ақылды желілерді белсенді және тиімді жоспарлау, құру және басқару жолдары әзірленеді, сондай-ақ (күн) энергиясының тиімділігін арттыру, өндірісі мен сақтау құны төмендетіледі. Күн батареялары және қатты күйдегі аккумуляторлар технологияларында маңызды прогресс жасалды. Imec KU Leuven, VITO және UHasselt университеттерімен бірлесіп, тұрақты энергия және интеллектуалды энергия жүйелерін зерттеу үшін жеке Ғылыми-зерттеу орталығын құрды. Жоба EnergyVille деп аталады және 400 зерттеуші жұмыс істейді, олардың жұмысы алты салааралық бағытқа негізделген: фотовольтаика, электрлік және жылулық сақтау, қуатты басқару және түрлендіру, электрлік және жылулық желілер, ғимараттар мен аудандар, стратегиялар мен нарықтар.
Жасанды интеллект
Imec жасанды интеллект саласындағы озық зерттеулер жүргізеді және 2019 жылы DARPA-ның машиналық оқыту бойынша өткізген конкурсында екі рет 750 000 АҚШ доллары сыйлық алды. 2017 жылғы есепте The Financial Times газеті Imec-тің өзін-өзі оқытатын нейроморфтық чипін әлемді өзгертетін елу идеяның бірі деп көрсетті және бұл чиптің есептеу әлемінде революция жасауға қабілетті екенін атап өтті.
Ақылды қалалар
2017 жылы Фламанд үкіметі imec-ке фламандтық 13 жетекші қала мен Брюссельдегі фламанд қауымдастығын «ақылды қалаларға» өтулеріне қолдау көрсетуді тапсырды. Сондай-ақ, imec Фламанд үкіметі мен Антверпен қаласы тарапынан «Интернет заттары» саласындағы Еуропадағы ең ірі зертхананы құруға шақырылды.
Сурет сенсорлары мен көру жүйелері
2019 жылы Флорида штаты Эверглейдс экожүйелеріне қайтымсыз зиян келтіретін инвазивті бірмалық және тас питондарын жақсырақ анықтау үшін imec компаниясымен серіктестікке келісті.
Нейропиксельдер технологиясы
Нейропиксельдер зондтарының жұмысы және олардың нейробиологиялық эксперименттерді өзгерту әлеуеті Nature журналында 2017 жылдың 9 қарашасында жарияланған мақалада сипатталды. 2019 жылы The New York Times imec компаниясының Neuropixels технологиясы ми жасушаларынан деректерді жинаудың ең жетілген әдісі ретінде кеңінен танылғанын хабарлады.
Ми-чиптердегі зерттеулер
2018 жылы imec KU Leuven, UZ Leuven және VIB бірлесіп Mission Lucidity деп аталатын ғылыми-зерттеу жобасын құрғанын жариялады. Жобаның мақсаты – деменцияны түсіндіру. imec адамға тән тірі ми модельдерін, яғни «чиптегі миларды» жасап жатыр, бұл адамның шешек жасушаларын автоматтандырып, кішірейтуге мүмкіндік береді, сондай-ақ бір жасушалық дәлдікпен бағдарламаланатын және құралдармен жабдықталған 3D ми модельдерін жасау технологиясын дамытуда. Жобаға Шан Цукерберг бастамасының бір миллион долларлық ғылыми ынтымақтастық сыйлығынан қолдау көрсетілді.
Киілетін бұйымдар
Imec киілетін құрылғыларды әзірлейді. Оның технологиялары FDA және PMDA сияқты реттеуші органдардан бірнеше мақұлдау алды және кем дегенде бір жарияланған зерттеуге үлес қосты. Imec өз еншілес компаниясы Bloomlife арқылы жүкті әйелдер мен олардың дәрігерлеріне ұрықтың дамуы туралы маңызды мәліметтерге қолжетімділікті арттыру мақсатында ұрықтың денсаулығы мен қозғалысын қадағалайтын жүктілікті бақылау технологиясын әзірлейді. Басқа қолданыстарының ішінде – ас қорыту кезінде болатын механикалық, электрлік және химиялық өзгерістерді тіркеп, аномалиялар мен мәселелерді анықтап, сондай-ақ жекелендірілген тамақтану кеңестерін ұсынатын, ішке жұтылатын ішек сенсорлары бар.
Дем алу тетігі
2020 жылы imec COVID-19-ды шығарылған тыныспен анықтауға арналған спирометрді (немесе тыныс анализаторын) әзірлеу бойынша ірі зерттеу жобасын бастады. Бағытталған идея – терең өкпеден шығатын өте ұсақ тыныс бөлшектерін ұстау үшін кремний негізді сүзгіні пайдаланып, инфекцияның бастапқы кезеңінде-ақ вирусты анықтау.