Кіріспе
Linux дистрибутиві
Finnix – Ryan Finnie әзірлеген, Debian негізіндегі Live CD операциялық жүйесі. Ол жүйе әкімшілеріне файлдық жүйені қалпына келтіру, желіні бақылау және операциялық жүйені орнату сияқты міндеттер үшін арналған. Finnix – салыстырмалы түрде шағын дистрибутив, ISO файлының көлемі шамамен 100 Миб, және x86 және PowerPC архитектураларымен, сондай-ақ паравиртуализацияланған (User Mode Linux және Xen) жүйелермен үйлесімді. Finnix жүктелетін CD, USB флеш-диск, қатты диск немесе желілік жүктеу (PXE) арқылы іске қосылуы мүмкін.
Тарих
Finnix-ті әзірлеу алғаш рет 1999 жылы басталды, оны толыққанды жүктелетін CD-ден іске қосылатын ең көне Linux дистрибутивтерінің бірі етіп жасады (сол кездегі тағы бір Live CD – Linuxcare Bootable Business Card CD, ол да алғаш рет 1999 жылы шығарылды). Finnix 0.01 Red Hat Linux 6.0 негізінде құрылды және Финнидің кеңсесіндегі басқа Linux жұмыс станцияларын басқаруға және оларды қалпына келтіруге көмектесу мақсатында жасалған. Finnix-тің алғашқы ресми нұсқасы 0.03 болды, ол 2000 жылдың басында жаңартылған Red Hat Linux 6.1 негізінде шығарылды. 300 МиБ ISO көлемі және 32 МиБ жедел жад қажеттілігіне қарамастан (сол кездегі жедел жад бағасы мен жоғары жылдамдықты интернеттің кеңінен таралмауы ескерілгенде, көптеген адамдар үшін бұл шарт қиын болды), Finnix 10,000-нан астам жүктемемен орташа сәттілікке қол жеткізді. 0.03 нұсқасынан кейін даму тоқтатылды және Finnix 2005 жылға дейін жаңартылмай қалды. 2005 жылдың 23 қазанында Finnix 86.0 нұсқасы шығарылды. Алдыңғы шығарылмаған нұсқалар (84 және 85.0-ден 85.3-ге дейін) Linux LVM және dm crypt қолдауын қамтамасыз ету мақсатында жасалған "Knoppix ремастерлері" болды. Дегенмен, 86.0 Knoppix-тен ерекшеленді және Debian-ның "testing" тармағынан тікелей алынған.
Қолданылуы
Finnix кішкентай жүктелетін CD ISO ретінде шығарылады. Пайдаланушы ISO-ны жүктеп алып, суретті CD-ге жазып, мәтіндік режимдегі Linux ортасына жүктей алады. Finnix дұрыс жұмыс істеуі үшін кем дегенде 32 МиБ жедел жад қажет, бірақ егер жеткілікті болса, одан да көп пайдалана алады. Қатты дискілер, желілік карталар және USB құрылғылары сияқты көптеген аппараттық құрылғылар автоматты түрде анықталады және конфигурацияланады. Пайдаланушы файлдарды жүйедегі CD-нің кез келген жерінде union mount файлдық жүйесі арқылы (UnionFS немесе AUFS, Finnix нұсқасына байланысты) өңдей алады, осылайша тек оқуға арналған файлдық жүйеге (CD-нің өзі) оқу-жазуға арналған файлдық жүйе (осы жағдайда динамикалық RAM-дискі) қосылады. Finnix сессиясы кезінде жасалған барлық өзгерістер RAM-ге тікелей жазылады және жүйе тоқтатылғанда жойылады. Сонымен қатар, Finnix таратудың көлемін кішірек ұстау үшін SquashFS қолданады. Егер жүйеде кем дегенде 192 МиБ жедел жад болса, Finnix толығымен жедел жадта іске қосылуы мүмкін. Егер Finnix-ке "toram" опциясы берілсе, CD-нің көп бөлігі RAM-дискісіне көшіріледі және CD-ROM дискісі басқа мақсаттар үшін босатылады. Finnix жүктелетін USB-жетекке немесе қатты дискіге орнатылуы мүмкін (бірақ ол LiveCD сияқты жұмыс істей береді). Finnix бірнеше процессор архитектуралары үшін қол жетімді. Негізгі архитектура - x86, сонымен қатар x86 64 ядросы да бар. PowerPC қолдауы көптеген нұсқаларда x86 әріптесімен бір уақытта шығарылатын жеке CD ретінде қол жетімді. Сонымен қатар, Finnix User Mode Linux және Xen виртуализациялық жүйелерін де қолдайды. UML және Xen Virtual жеке сервер провайдерлері, мысалы Linode, Finnix-ті қалпына келтіру/техникалық қызмет көрсету дистрибутиві ретінде өз клиенттеріне ұсына алады.
Нұсқалар
Finnix-тің жаңа нұсқалары әдетте әр 3 ай сайын шығарылады, олар Debian-ның "testing" бөлімінен жаңартылған бағдарламалық қамтамасыз етумен және Finnix-ке тән жаңа мүмкіндіктермен бірге келеді. 86.0-ден 93.0-ға дейінгі нұсқаларда маңызды/ерекше нұсқалау схемасы қолданылды, онда маңызды жаңартпалар негізгі функционалдық өзгерістерді қамтитын болса, ерекше жаңартпалар ұсақ түзетулер мен Debian-ның жаңартуларын қамтиды, бұл Finnix пакеттерін Debian-ның "testing" бөлімімен синхрондауға мүмкіндік берді. 100-ші нұсқадан бастап, жаңартпалар қарапайым өсу тізбегі бойынша бүтін санмен нөмірленеді. Дамыту жинақтары Висконсин штатындағы қалалар мен кенттердің аттарымен аталады.