Кіріспе

Ирландиялық әлеуметтанушы (1947 жылы туған)

Джон Холлоуэй (1947 жылы туған) – марксистік құқықтанушы, әлеуметтанушы және философ. Оның еңбектері 1991 жылдан бері оның үйі болып табылатын Мексикадағы сапатистік қозғалысымен тығыз байланысты. Аргентинадағы пикетеролар, Оңтүстік Африкадағы Abahlali baseMjondolo қозғалысы, сондай-ақ Еуропа мен Солтүстік Америкадағы жаһандануға қарсы қозғалыспен байланысты болған бірқатар зиялылар да оның идеяларын қолдады. Қазіргі таңда Пуэбла автономды университетінің гуманитарлық және әлеуметтік ғылымдар институтында профессор болып жұмыс істейді.

Өмірбаян

Холлоуэй Ирландияның Дублин қаласында дүниеге келді және бастапқыда заңгер (барристер) ретінде білім алды. 1975 жылы Эдинбург университетінде саясаттану ғылымдары бойынша докторлық диссертациясын қорғағаннан кейін ол социология саласына көшті. Ол жазушы және ғалым Дэвид Холлоуэйдің інісі, сондай-ақ канадалық саяси белсенді Кейт Холлоуэй мен канадалық артист Морин Холлоуэйдің туысы.

Жұмыс

1970-ші жылдары Холлоуэй Социалистік экономистер конференциясының ықпалды мүшесі болды, әсіресе мемлекетті капитал мен жұмысшы класы арасындағы таптық күреспен конституцияланған әлеуметтік форма ретінде қарастыруда қолдау көрсетті. Бұл көзқарас негізінен 1970-ші жылдардың басындағы неміс мемлекеттік теориялық дебатының элементтерін, әсіресе Йоахим Хирштің еңбектерін сын тұрғысынан пайдалану арқылы қалыптасты, және оны Сол Пикциоттомен бірге «Мемлекет және капитал: марксистік талқылау» атты антологияны жариялауға алып келді, онда неміс дебатынан алынған мәтіндер мен сындық кіріспе бар. Мемлекет, әлеуметтік форма және таптық күрес жөніндегі бұл түсінік Социалистік экономистер конференциясында дамыды, нәтижесінде Холлоуэйдің белсенді қатысушысы болған «Ашық марксизм» мектебі пайда болды. Бұл бағыт дәстүрлі марксистік мемлекеттік монополиялық капитализм және структуралистік жаңарулар, мысалы, Поланцастың Альтюссерлік мемлекеттік теориясы мен Регламенттік мектеп сияқты идеяларды қабылдамайды, сонымен қатар капитал мен жұмысшы класы арасындағы таптық қатынасты күрес ретінде маңызды деп санайды. Оның 2002 жылғы «Билікті қолға алмастан әлемді өзгерту» атты кітабы марксистік, анархистік және антикапиталистік айналымдарда кеңінен талқыланды, және революцияның мүмкіндігі мемлекеттік аппараттарды басып алуда емес, капиталистік қоғамды күнделікті бас тарту актілерінде жатыр деп мәлімдейді – ол «қуатқа қарсы тұру» немесе «айғай» деп атайды. Холлоуэйдің тезисін Тарик Али және Славой Жижек сияқты ойшылдар талдады. Сынаушылар мен жақтастары Холлоуэйді көбінесе автономист көзқарастан қарастырады, ал оның еңбектері жиі Антонио Негри сияқты тұлғалармен салыстырылады және қарама-қарсы қойылады, бірақ екеуінің де келіспеушіліктері бар. Оның 2010 жылғы «Капитализмді жарып жіберу» атты кітабы «Билікті қолға алмастан әлемді өзгерту» кітабында дамыған саяси идеяларды жалғастырады. Холлоуэй саяси белсенділіктің мәселесін, адамдар жүйемен «ішінде де, сыртында да» күресу тұрғысынан, абстрактілі еңбекке берілгендігі арқылы капитализмді мәңгілендіру мәселесі ретінде қарастырады. Ол марксистік тұрғысынан, «еңбектің қос табиғаты» немесе абстрактілі еңбек пен нақты еңбек тұрғысынан, антикапиталистік күрес еңбекке қарсы нақты іс-қимыл туралы болуы керек, емес капиталға қарсы еңбек күресінен емес деп аргументтейді. Холлоуэй сонымен қатар Корбин қозғалысын ескере отырып, 2021 жылы жаңартылған ықпалды «Мемлекетке қарсы және оның ішінде» журналына үлес қосты және оның алғы сөзін жазды.

Музыка

Композитор Рейнальдо Янг өзінің "ай'тик" шығармасының орындалу жазбасында "үкіметке қол сұқпастан әлемді өзгерту" кітабы осы шығарманың стратегиялық қағидаларының теориялық бастауы болғанын мойындайды. Холлоуэй де, композитор да 2002 жылдың 26 шілдесінде Уэст-Йоркширдегі Бреттон-Холл қаласында өткен шығарманың әлемдік премьерасына қатысты.

Ағылшын тіліндегі тараулар

"Капиталдың грамматикасы". Карл Маркс туралы Оксфордтық анықтамалықта (2019).