Кіріспе

Microsoft Windows NT үшін логикалық томдарды басқару жүйесінің іске асырылуы. Логикалық диск менеджері (LDM) – Microsoft және Veritas Software компанияларымен әзірленген Microsoft Windows NT үшін логикалық томдарды басқару жүйесінің іске асырылуы. Ол Windows 2000 операциялық жүйесімен бірге енгізілді және Windows XP, Windows Server 2003, Windows Vista, Windows 7, Windows 8, Windows 10 және Windows 11 жүйелерінде қолдау көрсетіледі. MMC негізіндегі Дисктерді басқару құралы Логикалық диск менеджерін қамтиды. Windows 8 және Windows Server 2012 жүйелерінде Microsoft LDM-ді Storage Spaces пайдасына қолдануды тоқтатты. Логикалық диск менеджері стандартты негізгі том форматынан өзгеше, дискілік томдарды динамикалық етуге мүмкіндік береді. Негізгі және динамикалық томдар бір физикалық дискінің сыртында сақтау көлемін кеңейту мүмкіндігімен ерекшеленеді. Негізгі бөлімдер бір физикалық дискіде белгілі бір өлшеммен шектеледі. Динамикалық томдарды бірнеше дискідегі бос орынды қосып кеңейтуге болады. (Қосымша ақпарат алу үшін: Негізгі және динамикалық дискілер мен томдар, төменде қараңыз.)

Шолу

Негізгі сақтау дискіні негізгі және кеңейтілген бөлімдерге бөлуді қамтиды. Бұл DOS-қа тәуелді Windows нұсқаларының барлығы қолданған тәсіл, және осылай форматталған дискілер негізгі дискілер деп аталады. Динамикалық сақтау бүкіл дискіні қамтитын жалғыз бөлімді пайдалануды қамтиды, ал диск өзі томдарға бөлінеді немесе басқа дискілермен біріктіріліп, бір дискінің көлемінен артық томдар құрайды. Томдар кез келген қолдау көрсетілетін файлдық жүйені пайдалана алады. Негізгі дискілерді динамикалық дискілерге жаңартуға болады; бірақ, мұндай жағдайда дискіні қайтадан негізгі дискке оңай төмендету мүмкін емес. Төмендету үшін динамикалық дискідегі деректер алдымен басқа сақтау құрылғысына сақталуы керек. Екіншіден, динамикалық диск негізгі диск ретінде қайта форматталуы керек (барлық деректер өшіріледі). Соңында, сақтық көшірмеден деректер жаңа форматталған негізгі дискке көшірілуі керек. Динамикалық дискілер бағдарламалық қамтамасыз етуде RAID-ті жүзеге асыру мүмкіндігін береді. Microsoft Windows-тағы динамикалық дискілердің басты кемшілігі – оларды тек белгілі бір операциялық жүйелер ғана тани алады, мысалы Windows 2000 немесе одан кейінгі нұсқалары (Windows XP Home Edition, Windows Vista Home Basic және Premium сияқты нұсқаларды қоспағанда), FreeBSD немесе Linux ядросының 2.4.8 нұсқасынан бастап. Windows-тағы динамикалық дискілер дискіде сақталған деректер базаларын пайдалану арқылы қамтамасыз етіледі. Томдар динамикалық томдар деп аталады. Бір динамикалық дискке 2000 динамикалық том болуы мүмкін, бірақ Microsoft ұсынатын максималды саны – 32. Тек Windows Server нұсқалары ғана LDM-нің RAID5 мүмкіндігін қолдай алады.

Бөлшек кестелерінің түрлері

ID (GUID Partition Table және MBR Partition Table) Сипаттамасы: GPT: MBR: Белгілі бір бөлімдер жоқ. LDM басқаратын томдарды сипаттайтын конфигурациялық деректерді сақтауға арналған дискінің бөлігі. GPT: MBR: "Деректер" бөлімі. LDM томдарын сақтауға арналған дискінің бөлігі. MBR Partition Table схемасымен бөлінген дискіде Логикалық Диск Менеджерінің метадеректері бөлім ретінде сақталмайды, бірақ дискінің соңында, ешқандай бөлімге тағайындалмаған 1 МБ аймақта сақталады. Windows 2000-ден Windows 10-ға дейінгі дискіні бөлу құралдары бұл аймақты дискіні бөлу үшін пайдаланбайды, бірақ басқа операциялық жүйелердегі құралдар пайдалана алады. Аталған 1 МБ резервациясы тек Windows жүйесінде "Алып тасталатын диск" емес, "Жергілікті диск" деп танылған дискілерде ғана жасалады. Мысалы, IDE порты немесе USB-ATA көпірі арқылы Windows іске қосылатын компьютерге қосылған CompactFlash (CF) картасы немесе мобильді HDD корпусы осы резервацияны алады, ал қарапайым USB карта оқырман немесе пассивті 16 биттік CF-PCMCIA адаптері арқылы қосылғанда бұл резервация жасалмайды.

Бір-бірімен үйлесімділік мәселелері

Windows Vista-дағы дискілерді басқару 1 МБ-қа сәйкес келетін шекара бойынша бөлімдерді құрайды, бұрынғы "диск геометриясы" немесе "CHS" деп аталатын қағидаларды ескермейді. Яғни, Vista дискілерді басқару стандартты емес CHS геометриясын қолданып жұмыс істейтіндей болады – трек/басқа 2048 сектор және цилиндрге 1 трек/бас (секторлар 512 байттан тұратындықтан, 2048 сектор 1 МБ-қа тең).

1-МБ сәйкестендіру шекарасын пайдаланумен үйлесімділік проблемалары

Vista Disk Management көмегімен өңделетін кеңейтілген бөлім кестелері Windows XP Disk Management көмегімен өңделмеуі керек. XP Disk Management осы кеңейтілген бөлімдерді ескертусіз жоюы мүмкін. Бұл аралас бөлім кестелерін түзетудің бір жолы – барлық бөлімдерді (қайта жүктеу немесе дискіні қайта қосу) жою және дискіде тек бір бөлім редакторын пайдалану. XP немесе Windows Server 2003 Vista Disk Management көмегімен құрылған бөлімдерге орнатылмауы мүмкін. Бұл 1 МБ сәйкестендірулер бұрынғы CHS конвенцияларын, мысалы, бөлімдердің басталуы мен аяқталуының тұрақты аралықтарын және кеңейтілген жүктеу жазбалары мен олардың логикалық дискілері арасындағы қашықтықты елемейді. "Бастапқы офсет" бөлімге дейінгі секторларға қатысты. "3F" – гексадецималды мән; ондық санда "63". Бұл стандартты CHS геометриясы бойынша бір бас (немесе "жол") өлшемі. Ондық сан түріндегі "800" деген сан 2048-ге тең, яғни бұл дискінің басынан бастап бірінші МБ кеңістікті білдіреді. Vista partitioner(s) 1 МБ сәйкестендіру шекарасын қолданғандықтан, 1 МБ дәстүрлі 63 сектордың (31,5 КБ) орнына Master boot record (MBR) үшін резервтеледі. MBR көлемі бір секторға ғана тең екенін ескеріңіз, бірақ көптеген бағдарламалық жасақтама осы 63 секторды "бос кеңістіктің" (немесе бөлімнен бұрынғы кез келген "бос кеңістіктің") өз мақсаттары үшін пайдаланады. 63 сектор – MBR немесе кеңейтілген жүктеу жазбасы (EBR) үшін резервтелуі тиіс ең аз орын. Бұл дегеніміз, егер дискіде бөлімдер болмаса, ол басталғанда стандартты CHS геометриясын қолдана отырып бөлім құрылса (мысалы, DOS fdisk, Linux fdisk, Ranish Partition Manager немесе XP орнату дискісі сияқты көптеген бөлім редакторлары қолданады) және бұл бөлім дискінің басында құрылса, онда бөлім 2-ші бастан басталады. Бөлім бірінші сектордан бастала алмайды, өйткені MBR сол жерде орналасқан, сондықтан ол екінші бастан басталады. Негізгі бөлімдерді басқа жерде (типі CHS геометриясы бойынша) құраған кезде олар цилиндрдің басында басталады. Егер компьютер бөлімдерсіз іске қосылса және бірінші бөлім Vista орнату дискісімен құрылса, ол 1 МБ сәйкестендіруді қолданады. (Vista орнату дискісіндегі бөлімшесі 1 МБ сәйкестікті Vista Disk Management сияқты орындайды.) 1 МБ сәйкестендіруді орындау арқылы барлық бөлімдер жұп нөмірлі офсетке ие болады (егер дискіде басқа бөлім редакторлары қолданылмаса). 1 МБ сәйкестендіру шекарасын пайдалану Vista Disk Management-пен бөлім кестесін қауіпсіз өңдеуге мүмкіндік береді. CHS геометриясын (немесе сәйкестендірулердің кейбір қоспасын) пайдаланатын бөлім кестелері Vista-ның бөлімдерді өлшемдеуіне кедергі келтіруі мүмкін немесе ол әдеттегідей емес бөлім кестелерін жасауы мүмкін. Мысалы, "EBR кеңейтілген бөлімдерінің" (түрі) аяқталуы басқа бөлімдерді жауып тастауы мүмкін және ол кеңейтілген жүктеу жазбасы мен оның логикалық дискісі арасында бұрын-соңды болмаған кеңістікті қалдырады. Ranish Partition Manager EBR мен оның логикалық көлемі арасында 63 сектордан артық болса қате көрсетпейді, егер EBR және VBR кез-келген жолдың бірінші секторында (бас) болса. Егер VBR немесе EBR бастың бірінші секторында болмаса, Ranish Partition Manager "бөлімді" қызыл түсте көрсетеді және бөлініс ерекшеленгенде, бұл қате хабарламасы пайда болады: "Бастау секторында жарамды ақпарат жоқ". 1 МБ сәйкестендіру шекарасын пайдалану VBR немесе EBR-ді жолдың бірінші секторына (кез келген стандартты CHS геометриясына сәйкес) орналастырмайды және Vista Disk Management басқа бөлім редакторымен құрылған бөлім кестесінің CHS геометриясын қолданбайды. Vista Disk Management-пен ғана бөлінген дискіде дәл МБ өлшемімен бөлімдер құруға болады және бөлімдер арасында бос орын қалдырмайды. (Әр логикалық бөлімге бөлінген 1 МБ-ды тек бір сектордың кеңейтілген жүктеу жазбасын қамтитын деп есептемегенше). Vista DM-де кеңейтілген бөлімнің басына жақын (тип 0x0F) логикалық дискілерден басқа барлық логикалық дискілер әдетте кеңейтілген жүктеу жазбасына 63 сектордың (31,5 КБ) орнына CHS геометриясына негізделген сәйкестендірулерге сәйкес әдеттегідей бір қосымша МБ-ды резервтейді. Егер дискіде басқа бөлім редакторлары қолданылса, онда Vista DM EBR үшін әртүрлі орынды резервтеуі мүмкін.