Бут сектор – жүйелік кодты сақтайтын дискінің алғашқы секторы. BIOS арқылы жүктеліп, операциялық жүйеге жол ашады. Қолдану, мақсаты мен қасиеттері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
жүктеу секторларының жалпы ұғымы
Тұрақты дерек сақтау құрылғысының секторы
the generic concept of boot sectors
Sector of a persistent data storage device
Жүктеу секторы – тұрақты дерек сақтау құрылғысының (мысалы, қатты диск, дискета, оптикалық диск және т.б.) секторы, ол кездейсоқ кіру жадына (RAM) жүктелетін және компьютер жүйесінің кіріктірілген бағдарламалық құралымен (мысалы, BIOS) орындалатын машиналық кодты қамтиды. Әдетте, қатты дискінің бірінші секторы жүктеу секторы болып табылады, сектордың мөлшеріне (512 немесе 4096 байт) және бөлу нысанына (MBR немесе GPT) қарамастан. Бір нақты секторды жүктеу секторы ретінде анықтау мақсаты – бағдарламалық құрал мен әртүрлі операциялық жүйелердің өзара үйлесімділігін қамтамасыз ету. Алдымен бағдарламалық құралды (мысалы, BIOS), содан кейін жүктеу секторындағы кодты, содан кейін, мысалы, операциялық жүйені тізбектеп жүктеудің мақсаты – максималды икемділікке қол жеткізу.
A boot sector is the sector of a persistent data storage device (e. g., hard disk, floppy disk, optical disc, etc.) which contains machine code to be loaded into random access memory (RAM) and then executed by a computer system's built in firmware (e. g., the BIOS). Usually, the first sector of the hard disk is the boot sector, regardless of sector size (512 or 4096 bytes) and partitioning flavor (MBR or GPT). The purpose of defining one particular sector as the boot sector is inter operability between firmware and various operating systems. The purpose of chain loading first a firmware (e. g., the BIOS), then some code contained in the boot sector, and then, for example, an operating system, is maximal flexibility.
IBM PC және үйлесімді компьютерлер
IBM PC-мен үйлесімді машинада BIOS жүктелуге арналған құрылғыны таңдайды, содан кейін құрылғыдан алғашқы секторды (MBR, VBR немесе кез келген орындалатын код) 0x7C00 жад мекенжайы бойынша физикалық жадқа көшіреді. Басқа жүйелерде бұл процесс мүлдем өзгеше болуы мүмкін.
On an IBM PC compatible machine, the BIOS selects a boot device, then copies the first sector from the device (which may be a MBR, VBR or any executable code), into physical memory at memory address 0x7C00. On other systems, the process may be quite different.
Бірыңғай кеңейтілетін тұрақтандыру интерфейсі (UEFI)
UEFI (CSM арқылы ескі жүктеу емес) жүктеу секторларына тәуелді емес, UEFI жүйесі тікелей жүктеушіні (USB дискідегі немесе EFI жүйелік бөліміндегі EFI қолданба файлы) жүктейді. Сонымен қатар, UEFI спецификациясында "қауіпсіз жүктеу" мүмкіндігі қарастырылған, ол негізінен UEFI кодының цифрлық қолтаңбамен куәландырылуын талап етеді.
The UEFI (not legacy boot via CSM) does not rely on boot sectors, UEFI system loads the boot loader (EFI application file in USB disk or in the EFI system partition) directly. Additionally, the UEFI specification also contains "secure boot", which basically wants the UEFI code to be digitally signed.
Жүктілік секторының зақымдануы
Жүгірту секторы физикалық зақымданған жағдайда, қатты диск енді жүктеле алмайды, егер зақымдалмаған секторды жүгірту секторы ретінде анықтайтын арнайы BIOS қолданылмаса. Дегенмен, ең алғашқы секторда қатты дискінің бөлінуі туралы да мәліметтер болғандықтан, қатты диск тек арнайы бағдарламалық жасақтамамен қолданылғанда ғана пайдалы болады, әйтпесе толығымен қолдануға жарамсыз болады.
In case a boot sector receives physical damage, the hard disk will no longer be bootable, unless used with a custom BIOS that defines a non damaged sector as the boot sector. However, since the very first sector additionally contains data regarding the partitioning of the hard disk, the hard disk will become entirely unusable except when used in conjunction with custom software.
Операция
IBM PC-ге үйлесімді машиналарда BIOS VBR мен MBR арасындағы айырмашылықты, сондай-ақ дискіні бөлуді білмейді. Фирмалық бағдарлама жай ғана сақтау құрылғысының бірінші секторын жүктеп, іске қосады. Егер құрылғы дискета немесе USB флеш-жад болса, онда ол VBR болады. Егер құрылғы қатты дискі болса, онда ол MBR болады. MBR-дегі код дискіні бөлуді түсінеді және сол арқылы қай негізгі бөлім жүктеуге белгіленген болса да (белсенді бөлім), VBR-ді жүктеуге және іске қосуға жауапты. Содан кейін VBR дискідегі басқа жерден екінші деңгейдегі жүктеушіні жүктейді. Сонымен қатар, дискетаның, USB құрылғысының, қатты дискінің немесе кез келген жүктемелі сақтау құрылғысының бірінші секторында сақталған ақпарат, егер қажет болса, операциялық жүйе үшін кез келген бастапқы кодты дереу жүктеуді талап етпейді. BIOS тек қана сол жердегіге басқаруды береді, егер сектор соңғы екі байтында 0x55, 0xAA бастапқы жазба таңбасына сай болса ғана. Сондықтан MBR-дегі әдеттегі бастапқы кодты күрделі жүктеушілермен, тіпті үлкен, көп функциялы жүктеу менеджерлерімен (құрылғының басқа бөлігінде операциялық жүйесіз жұмыс істейтін бағдарламалармен) ауыстыру оңай, бұл пайдаланушыларға одан әрі не істеу керектігін таңдауға мүмкіндік береді. Мұндай еркіндік көбінесе жүктеу секторы вирустары арқылы зәулімдікке ұшыратады.
On IBM PC compatible machines, the BIOS is ignorant of the distinction between VBRs and MBRs, and of partitioning. The firmware simply loads and runs the first sector of the storage device. If the device is a floppy or USB flash drive, that will be a VBR. If the device is a hard disk, that will be an MBR. It is the code in the MBR which generally understands disk partitioning, and in turn, is responsible for loading and running the VBR of whichever primary partition is set to boot (the active partition). The VBR then loads a second stage bootloader from another location on the disk. Furthermore, whatever is stored in the first sector of a floppy diskette, USB device, hard disk or any other bootable storage device, is not required to immediately load any bootstrap code for an OS, if ever. The BIOS merely passes control to whatever exists there, as long as the sector meets the very simple qualification of having the boot record signature of 0x55, 0xAA in its last two bytes. This is why it is easy to replace the usual bootstrap code found in an MBR with more complex loaders, even large multi functional boot managers (programs stored elsewhere on the device which can run without an operating system), allowing users a number of choices in what occurs next. With this kind of freedom, abuse often occurs in the form of boot sector viruses.