Кіріспе
1980 жылғы британдық фантастикалық фильм, Терри Марсельдің туындысы
"Бүркіт – Жарғыш" фильмі – Терри Марсель режиссерлік еткен, Джон Терри мен Джек Паланстың басты рөлдерде ойнаған 1980 жылғы қылыш пен сиқыр жанрындағы оқиғалық фильм. Сюжет екі соғысып жүрген бауырластың сиқырлы қылышты бағындыру үшін күресін баяндайды. Батыл жауынгер, атақты Бүркіт, елін күшті және ашкөз жаудан азат ету үшін шағын әскер жинап, оған көмектеседі. Марсель Гарри Робертсонмен жұмыс істеген кезде, екеуінің де қылыш пен сиқыр жанрына әуес екенін анықтады. Марсель бұл фильмде бастапқыда сиқыр болмайтынын, ол тарихи фильм болуы керек еді дейді. Сценарийді жазу кезінде ол сиқырлы сана тасын енгізіп, фильмнің мазмұнын өзгертіп жіберді. Фильм алғашқыда теріс пікірлер алған, бірақ содан бері культты фильмге айналды. Жаңа фильмдерді түсіру жоспарланған, бірақ олар ешқашан іске аспады.
Сюжет
Вольтан әкесі сарайына кіріп, ежелгі биліктің кілтін талап етеді, бірақ оған рұқсат берілмейді. Зұлым Вольтан өзінің әкесіне өлімге ұшыратады, өйткені ол "соңғы эльфий ақыл тасын" сыйлаудан бас тартады. Қарт өлім аузында жатқанда, басқа бір ұлы, Хок, қамалға кіреді және ақыл тасына қосылатын адам қолы тәрізді пішінді үлкен семсерге ие болады. Бұл семсерде қазір сиқырлы күш бар, ол Хоуктың ақыл-ойына жауап береді. Содан кейін Хок Вольтанды өлтіріп, әкесі үшін кек алуға ант береді. Вольтан бүкіл ауылды азаптап жатыр. Біраз уақыттан кейін Ранулф деген жауынгер Вольтанның әскерінен қашып құтылуға тырысады. Ранулф шалғайдағы монастырға келеді. Ранульф монахиняларға өзінің Волтанның өз ауылы мен халқына жасаған шабуылынан аман қалғанын айтады, бұл әйелдер мен балалардың қатыгез өліміне әкелді. Ранулф ауыр жарақат алып, монахтар оны сауықтырады, бұл процесте ол қолынан айырады. Вольтан өзінің сиқыршысына жарақат алған бетіндегі ауырсынуды басу үшін шақырады. Сиқыршы оның бет-әлпетін сыйластырып, "Сенің бетің біраз уақыт бойы сені ренжітпейді" және "Біздің және соңғы жеңістің арасында тұрған біреу бар; оның өліміне жолды дайындап бересің" дейді. Волтан монастырда пайда болып, монахтар мессасын үзіп, абысты ұрлап, төлем ретінде үлкен алтын сомасын талап етеді. Вольтан мен оның қолбасшылары абыстаймен бірге кеткеннен кейін, монахтар Ранулфқа Данесфорд бекінісінде Бас абаттан хабарласуды айтады. Ранулф Данефорд бекінісіне жетеді. Бас игумен оған "Шаян" атты жауынгерді табуды тапсырады. Бас игумен Ранулфқа оны тапқанда Хокқа беретін белгі береді. Хок жерді аралап бара жатқанда, Ранулфты қарақшылар тұтқындағанын біледі. Хок оны құтқарады, ал Ранулф Хокті абыстайды құтқаруға көндіреді. Хок өзінің ескі достарын табады: соғыс балғасын ұстайтын алып Горт; садақ қолданатын эльф Кроу; және балтамен шеберлік танытқан Baldin. Бес жауынгер монастырға барып, Вольтанның адамдарымен шайқасады. Бұл жеткіліксіз, бірақ Вольтан абыстайды өлтіремін деп қорқытады. Вольтан әлі де төлем талап етеді. Құрбандыққа құл төлейтін құл саудагерінен алтын ұрлайды. Хок Волтанның әпкесі төлем төленгеннен кейін де босатылуына күмәнданады, өйткені Волтан опасыздықпен Хоктың әйелі Элианды өлтірді. Хок пен оның командасы абысты құтқару үшін Волтанның лагеріне шабуыл жасайды, бірақ сәтсіз. Хок Волтанның ұлы Дрогоны өлтіреді. Ашулы Вольтан монастырдағы соңғы шайқаста батырлармен кездеседі және маска киген монахшаның көмегімен команданы қолға түсіреді. Хоуктың тағы бір досы сиқыршы әйел батырларға қашып құтылуға көмектеседі, бірақ нәтижесінде Болдин өлімге ұшырайды. Батырлар енді Хок Волтанға кек алу үшін соңғы рет монастырға шабуыл жасайды; Кроу жараланды және Ранулф өлтірілді, Хок Волтанға қарай соғысып, Волтанның адамдарын аяусыз жеңіп, Горт пен әулие әпкесі әпкелерін тұтқынға алуға қол жеткізген Волтанмен кездеседі. Хок Вольтанның тұтқыны болу үшін оларды босатуды сұрайды. Вольтан келіседі, бірақ Хок Гортты босатуға тырысады, екеуі Вольтан мен оның қалған адамдарымен күресіп, олардың бәрін өлтіреді. Хок пен Горт жаңа оқиғалар іздеп, Кроуды монахтармен қалдырады. Зұлым сиқыршы Вольтанның денесін алып кетеді.
Voltan appears at the convent, interrupting the nuns' mass and kidnapping the Abbess, demanding a large sum of gold as a ransom. After Voltan and his henchmen leave with the Abbess, the nuns tell Ranulf to seek the High Abbot at the Fortress of Danesford. Ranulf arrives at the fortress of Daneford. The High Abbot tells him to find the warrior called Hawk. The High Abbot gives Ranulf a token to give to Hawk when he finds him. Hawk is traveling through the land and discovers Ranulf has been captured by brigands. Hawk rescues him and Ranulf convinces Hawk to rescue the Abbess. Hawk locates his old friends: Gort, a giant who wields a war hammer; Crow, an elf who uses a bow; and Baldin, a dwarf skilled with a whip. The five warriors travel to the convent and fight Voltan's men. It is not enough though and Voltan threatens to kill the Abbess. Voltan still demands the ransom. Hawk steals gold from a slave trader to pay the ransom. Hawk doubts that Voltan will free the Abbess even after the ransom is paid as Voltan had treacherously murdered Hawk's wife, Eliane. Hawk and his team attack Voltan's camp to rescue the Abbess but fail. Hawk kills Voltan's son Drogo. Enraged, Voltan confronts the heroes in a final battle at the convent and with the aid of a turn cloak nun captures the team. A sorceress, another friend of Hawk's, helps the heroes escape, but Baldin is mortally wounded as a result. The heroes now attack the convent for the last time for Hawk to exact his revenge on Voltan; Crow is wounded and Ranulf is killed, Hawk battles his way to Voltan, taking down Voltan's men mercilessly, until he confronts Voltan, who has managed to take Gort and the Abbess's sisters prisoner. Hawk asks for them to be set free in exchange for Hawk becoming Voltan's prisoner. Voltan agrees but Hawk manages to free Gort, and the two fight Voltan and his remaining men, killing them all. Hawk and Gort head off to find new adventures leaving Crow to be tended to by the nuns. An evil wizard carries off Voltan's body.
Өндіріс
Фильм Терри Марсель мен Гарри Робертсонның туындысы болды, олар қылыш пен сиқыр жанрына деген қызығушылықтың өсуінен пайда табу үшін төмен бюджетті фильм жасауды көздеді, себебі "Тхонгор" және "Конан-варвар" сияқты ірі жобалар қолдау табуда қиындыққа тап болып жатыр немесе бюджет мәселелерін шешуде болды. Бастапқыда екеуі фильмді жеке қаражат есебінен қаржыландыруды және Роджер Корман арқылы таратуды жоспарлаған, бірақ Лью Грейд фильмге кепілдік беретінін мәлімдегенге дейін.
Жалғасы
1981 жылы мүмкін болатын жалғасы туралы АҚШ журналы Cinefantastique-тің (1980 жылдың күзі) санында айтылған, бірақ ол ешқашан іске аспады. Режиссер: "Мен келесі фильмге түсірілім орындарын іздеу үшін саяхатқа шығамын. ITC жасаса да, жасамаса да, біз ақпан айында [1981] "ХОК – ҚЫРҒЫНШЫ" фильмін түсіреміз" деген пікір білдірген. 2015 жылы "Хок – Аңшы" атты жалғасы 5 миллион долларлық бюджетпен дамытылып жатыр деген хабар тарады. Kickstarter платформасында қаржы жинау әрекеті сәтсіз аяқталды. 2015 жылдың соңында түсірілімдерді бастау жоспары кейінге шегерілді. Жалғасқа қоса, британдық Rebellion Developments ойынды шығаруды жоспарлап отыр, ал Марсель "Хок – Қырғыншы" атты телесериалды жасауды көздеп отыр.
Комикстер
2022 жылы «Сот Дредд Мегазинінде» (440-ден 444-ке дейінгі нөмірлерге қосымша ретінде) және Гарт Эннис жазған, Генри Флинт салған шектелген серия ретінде «Шаян-сойғыш» комиксі жарық көрді. Оқиғасы фильмнің жалғасы болып табылады.
Басқа медиада
Фильмдегі бір диалогті британдық рок-тобы The Darkness 2013 жылы шыққан "Nothing's Gonna Stop Us" синглінде үлгі ретінде пайдаланған. Билл Бейлидің Билбо кейіпкері Spaced комедиялық сериалында фильмнің жанкүйері ретінде көрсетілген, ол Саймон Пеггтің Тиммен келісіп, Тимнің қысқа мерзімге ауыстырылуынан кейін, Билбо 2001 жылғы "Өзгеріс" эпизодында "Шипалақ" фильмін "қанағаттандырмайды" деп айтқаннан кейін ашуланған.