Кіріспе

Вашингтон штатының Республикалық партиясының ұйымы

Вашингтон штатының Республикалық партиясы (WSRP) – Беллвью қаласында штаб-пәтері орналасқан, АҚШ Республикалық партиясының штаттық ұйымы. Вашингтон «көк штат» деп есептеледі, 2023 жылғы мәлімет бойынша WSRP-ның штаттық деңгейдегі қызметкерлері жоқ, штаттың 10 АҚШ Өкілдер палатасының орындарының 2-сі және штат заң шығарушы органының екі палатасында да азшылықта болады.

Үгіт-насихат және сайлау

Вашингтон сайлаушылары көбінесе Демократиялық партия кандидаттарын қолдайды, тіпті «Нью-Йорк Таймс» штатты «Демократополис» деп атап көрсетеді. Вашингтондағы соңғы республикалық губернатор Джон Спеллман болды, ол 1981 жылдан 1985 жылға дейін қызмет етті. Республикашылдар 2004 жылы штаттың басшы лауазымын қайтаруға ең жақын келді, бірақ демократ Кристин Грегуар 2,8 миллион дауыстан 133 дауыс айырмасымен жеңіске жетті. Вашингтон соңғы рет 1984 жылы АҚШ президентіне республикалық кандидатқа сайлау дауысын берген, ол кезде штаттың көп бөлігі Рональд Рейганды қолдаған.

Алғашқы жылдар

Мемлекеттің ерте тарихында Республикалық партияның сайлауда берік үстемдігі болды. 1889 жылы республикашылар губернатор сайлауында жеңіске жетіп, алғашқы штаттық заң шығарушы органның екі палатасында да көпшілік орын алды. Вашингтонның алғашқы афроамерикалық заң шығарушысы Уильям Оуэн Буш Вашингтон мемлекеттік университетінің құрылуына әкеп соққан заң жобасын ұсынғанмен белгілі. Терстон округынан республикашыл болып сайланған Буш, Вашингтонның ауыл шаруашылығын талмай қолдаушысы ретінде танымал болды. Штат құрылған алғашқы кезеңдегі республикалық саясатты Сиэтл Пост-Интеллигенсер, ал кейін Сиэтл Республикашылы газеттері ілгерілетуге атсалысты. Бұрынғы құл Хорас Кейтон құрған «Сиэтл Республикашылы» 1917 жылы жабылар алдында Сиэтлдегі екінші ірі газетке айналды. Кейтон өзінің басылымы туралы: «Республикалық партияның жетістігі – оның ең жоғары мақсаттарының бірі» деді. 1922 жылы республикашыл Реба Хурн Спокандан Вашингтон штатының сенатына сайланған алғашқы әйел болды және 1923 жылдан 1930 жылға дейін қызмет етті. Хурн консервативті қаржылық саясатты қолдады, спирттік ішімдіктерге тыйым салуды жақтады, бірақ көбінесе либералдық әлеуметтік бағдарламаны ұстанып, штаттың алғашқы бала еңбегі заңдарын қабылдауға көмектесті. 1950 жылы Чарльз Стоукс Кинг округынан штаттық заң шығарушы органға сайланған алғашқы афроамерикалық азамат болды. Ол 1952 жылғы Республикалық партияның ұлттық конвенциясына партиялық делегацияны жетекшілік етіп, Дуайт Эйзенхауэрдің президенттік кандидатурасын қолдап сөз сөйледі, содан кейін Вашингтон лотереясын құруға бағытталған заң жобасын ұсынды.

Қайта өрлеу

Бірнеше жыл бойы жағдайы нашарлағаннан кейін, 1964 жылы 39 жасында республикашыл Дэн Эванс губернатор болып сайланды, бұл штат басшысының қызметін атқаруға ие болған ең жас адам болды. Эванстың жеңісінің сәулетшісі, С. Монтгомери Джонсон, партияның алғашқы толық уақытты төрағасы болды. Бұрынғы орман күзетшісі, Вейерхаузердің жарнамашысы, ерте кезде абортты қолдаған және үкіметтің шектеулі болуын жақтаған Джонсон, Вашингтон Республикалық партиясынан Джон Берч қоғамының мүшелерін тазартуға жетекшілік етті, кейін "біз 'консервативті' терминін қайтадан құрметті етуіміз керек еді. Мұны істеудің жалғыз жолы - консерваторлардың арқасына тым оңшылдардың салмағын салу еді. Республикалық партия – тым оңшыл партия емес" деді. 1971 жылы Джонсон партия төрағалығынан кетіп, саяси кеңес беру фирмасын құрды. Джон Берч қоғамына болашақтағы төзімділік "республикалықтардың штат бойынша, аймақтық және жергілікті деңгейде жеңіліске ұшырауының құралы" болады деп ескертіп, партия жетекшілері Джонсонның саяси одақтасы Эрл Дэвенпортты партия басшысы ретінде таңдады. Сол жылы Сиэтлдің 37-ші сайлау округінен республикашыл Майкл Росс сайланғандығы Вашингтон штатының заңнамасына болашақ өзгерістерді болжады. Расалық теңдік конгресінің Сиэтл бөлімшесінің бұрынғы қазынашысы Росс марихуананы заңдастыру туралы заң жобасын ұсынғанда көп шу көтерді. (Бұл шара сәтсіз аяқталса да, Вашингтон 2012 жылы марихуананы өндіру мен сатуды заңдастырған алғашқы штат болды.) Рейниер Бич орта мектебінде нәсілдік шиеленіс кезінде Росс мемлекеттік көлікті иеленіп, қарулы Қара пантераларды афроамерикандық оқушыларды қорғау үшін мектепке алып барды. 1973 жылы Росс Сиэтл қалалық кеңесіне үміткер болды, бірақ сайлана алмады. Оның бұл сайлаудағы еріктілерінің бірі 2004 және 2008 жылдары республикалық партияның губернаторлыққа үміткері болған Дино Росси еді.

Қазіргі заман

1994 жылғы Республикалық революция партиялық кандидаттарға АҚШ Өкілдер палатасындағы штаттың тоғыз орынның жетісін жеңіп алуға көмектесті. Вашингтон штатының 5-ші сайлау округінде республикашыл Джордж Незеркатт АҚШ Өкілдер палатасының спикері Том Фоулиді қызметтен шеттетуге қол жеткізді. Фоулидің жеңілісі – 132 жыл ішінде спикердің қайта сайлану сайлауындағы алғашқы жеңілісі болды. 1994 жылғы сайлаулардың нәтижесінде ұлттық деңгейде танымал болған тағы бір республикашыл – Джек Меткалф. «The Seattle Times» газеті оны «Солтүстік-Батыстың бұрынғы бейнесінің қалдығы» деп сипаттады, Меткалф Вашингтон штатының республикашыларының бұрынғы ерекшеліктерін көрнекті бейнеледі. 1990 жылдардың соңында кәсіби одақтар тарапынан қолдау алған санаулы республикашылардың бірі Меткалф қаржылық консерватизмді қоршаған ортаны қорғаумен үйлестірді, кит аулауға қарсы «Sea Shepherd Conservation Society» ұйымымен жұмыс істеді және гендік модификацияланған тағамдарды таңбалау жөніндегі сәтсіз бастаманы қолдады. Вашингтон штатының Республикалық партиясы соңғы жылдары өзінің тарихи әлеуметтік либералдық және күшейіп келе жатқан діни консерваторлық бағыттары арасындағы ішкі даулармен күресіп келеді. Партияның 1996 жылғы әкімдікке үміткері, палеоконсерватор Эллен Красвелл, демократ Гэри Локкеден жеңіліске ұшырағанға дейін республикалық номинацияны аз айырмашылықпен жеңіп алды. Красвелл ақырында партиядан шығып, «American Heritage Party» партиясын құруға көмектесті. Партиядағы әлеуметтік консерватизмнің күшеюіне байланысты алаңдаушылық 2000 жылдардың соңында штат заң шығарушылары Фред Джарретт пен Родни Томды республикалық мүшеліктен бас тартып, Демократиялық партияға қосылуға итермеледі. Шығыс Вашингтон партияның бекінісі саналады. Республикашыл кандидаттар Кинг округінің шығыс жартысында және Сиэтлдің әулетті Мэдисон Парк ауданында да бұрын жақсы нәтижелер көрсеткен. Партияның қызметін қаржылай қолдау көрсеткен ірі демеушілердің қатарында Ұлттық электр мердігерлері қауымдастығы, Kemper Holdings, Microsoft, жылжымайтын мүліктерді дамытушы Клайд Холланд және инвестор Ричард Алворд (Алвордтың ата-анасы, осы арада, Демократиялық партияның демеушілері).

Трамп дәуіріне дейін

2016 жылдан бері штаттық GOP және оның сайлаушылар базасы Трампизмді қабылдаумен бірге саяси көзқарастары мен ұстанымдарында қатаң оңға қарай өзгерді. Бұл партияны әлеуметтік консерваторлар, оның ішінде қару-жарақ құқығын қолдаушылар мен абортқа қарсы белсенділер толыққанды түрде басып алды. Осының салдарынан штаттың шығысында және басқа аймақтарында көптеген адамдар партиядан бас тартып кетті. 2020 жылғы Вашингтон штатының губернатор сайлауында Джей Инслидің үлкен үстемдігіне қарамастан, республикашыл кандидат Лорен Калп жеңілісін мойындаудан бас тартып, ешқандай келісім сөз айтпады, сонымен қатар дауыс берудегі алаяқтық туралы негізсіз мәлімдемелер жасады. 2020 жылғы президенттік сайлауда Джо Байден Дональд Трампты жеңгеннен кейін штаттық республикашылар партияның сайлау алаяғы туралы талаптары бойынша жарылысты. Кейбіреулері бұл талаптарды жобады немесе қабылдады. Осыдан кейін, кейбір республикашылар мен округтік бөлімдер 2020 жылғы сайлау туралы бұрмаланған ақпараттар мен артық ойларды таратуда. Республикашыл заң шығарушылардың бір тобы штатта жылдар бойы қолданылып келе жатқан пошта арқылы дауыс беру жүйесін жоюға тырысты, көбінесе сайлауда кеңінен алаяқтық болды деп мәлімдеді. Сонымен қатар, республикалық заң шығарушы әлеуметтік желіде "соғысқа дайындалуға" шақырды және 2020 жылғы сайлаудан кейін басқаларды да қосылуға үндеді.

Фракциялар мен оларға мүше топтар

Республикалық әйелдер ұлттық федерациясының Вашингтон бөлімшесі 1945 жылы құрылды және қазіргі уақытта 30-дан астам жергілікті республикалық әйелдер клубынан тұрады. Вашингтон колледжінің республикашылдар федерациясы штаттың 10 колледжі мен университетінде колледж республикашылдары бөлімшелерін ұстазда. Вашингтон университетінің бұрынғы мүшелерінің арасында бұрынғы губернаторлық үміткер Джон Карлсон, сондай-ақ бұрынғы штаттық партия төрағалары Кирби Уилбур мен Люк Эссер болды. 1990 жылы құрылған тәуелсіз қысым тобы – Вашингтонның негізгі республикашылары республикалық саясатты жұмсарту және орталық бағытталған үміткерлерді тартуға бағытталған жұмыстарды жүзеге асырады. Топ мүшелеріне бұрынғы штат заң шығарушылары Гэри Александр, Стив Литзов және Ханс Зейгер кіреді. 2005 жылы республикалық адвокаттар мен бұрынғы сайланған шенеуніктердің Конституциялық құқық PAC ұйымы штаттық сот сайлауларында қолдау көрсету үшін құрылды. Бұл ұйымның қазіргі басшысы – бұрынғы АҚШ сенаторы Слэйд Гортон. 2012 жылы Вашингтонда Республикалық бостандық клубының бөлімшесі либертариандық бағдарламаны ілгерілету үшін ұйымдастырылды. Бұрынғы штат заң шығарушылары Мэтт Ши және Джейсон Оверстрит бұл ұйыммен байланыста болды. Олимпиадада орналасқан Evergreen Freedom Foundation ой-пікір институты ресми түрде партиялық емес болғанымен, республикалық үміткерлер мен мақсаттармен байланысты. Демократ, бұрынғы штат аудиторы Брайан Соннег 2013 жылы кеңесші ретінде институтқа қосылғанда, Вашингтон штатының Демократиялық партиясының төрағасы Дуайт Пелз Соннег енді демократ емес екенін мәлімдеп, оны «Республикалық партияға жарна төлеуге» шақырды. Вашингтон штатында Log Cabin Republicans бөлімшесі бар, ал ұлттық ұйымның бұрынғы атқарушы директоры Патрик Сэммон Сиэтлде туған.

Партия төрағалары

АтауыЖыл
Арнольд С. Ван1958–1960
Уильям С. Гудло1960–1962
C. Монтгомери Джонсон1964–1971
Эрл Давенпорт1971–1973
Росс Дэвис1973–1977
Кен Эйкенберри1977–1981
Дженнифер Данн1981–1992
Бен Бетридж1992–1993
Кен Эйкенберри1993–1996
Дейл Форман1996–2000
Дон Бентон2000–2001
Крис Вэнс2001–2006
Диан Тебелиус2006–2007
Люк Эссер2007–2011
Кирби Уилбур2011–2013
Люанна Ван Вервен2013
Сьюзан Хатчисон2013–2018
Келеб Хеймлич2018–2023
Джим Уолш2023–қазіргі уақыт

Қазіргі таңда сайланған лауазымды адамдар

Вашингтон штатының Республикалық партиясы тоғыз конституциялық лауазымның ешқайсысын бақыламайды және АҚШ Өкілдер палатасында штаттың 10 орынның 2-сінде азшылық құрайды. Республикашылдар Вашингтон штатының Сенаты мен Өкілдер палатасында азшылықта.

Президенттік

Вашингтон Республикалық партиясы президенттік сайлау нәтижелеріПрезиденттік тікелей сайлау дауыстарыДауыс %Сайлаушылар дауысыНәтиже1892Бенджамин Харрисон/Уайтлоу Рид36,46041.45%1896Уильям Маккинли/Гаррет Хобарт39,15341.84%1900Уильям Маккинли/Теодор Рузвельт57,45653.44%1904Теодор Рузвельт/Чарльз В. Фэрбенкс101,54069.95%1908Уильям Говард Тафт/Джеймс С. Шерман106,06257.68%1912Уильям Говард Тафт/Николас М. Батлер70,44521.82%1916Чарльз Э. Хьюз/Чарльз В. Фэрбенкс167,20843.89%1920Уоррен Г. Гардинг/Калвин Кулидж223,13755.96%1924Калвин Кулидж/Чарльз Г. Доус220,22452.24%1928Герберт Гувер/Чарльз Кертис335,84467.06%1932Герберт Гувер/Чарльз Кертис208,64533.94%1936Алф Лэндон/Фрэнк Нокс206,89229.88%1940Уэнделл Уилки/Чарльз Л. МакНэри322,12340.58%1944Томас Э. Дьюи/Джон В. Брикер361,68942.24%1948Томас Э. Дьюи/Эрл Уоррен386,31542.68%1952Дуайт Д. Эйзенхауэр/Ричард Никсон599,10754.33%1956Дуайт Д. Эйзенхауэр/Ричард Никсон620,43053.91%1960Ричард Никсон/Генри Кабот Лодж мл.629,27350.68%1964Барри Голдуотер/Уильям Э. Миллер470,36637.37%1968Ричард Никсон/Спиро Агню588,51045.12%1972Ричард Никсон/Спиро Агню837,13556.92%1976Джеральд Форд/Боб Доул777,73250.00%1980Рональд Рейган/Джордж Г.У. Буш865,24449.66%1984Рональд Рейган/Джордж Г.У. Буш1,051,67055.82%1988Джордж Г.У. Буш/Дэн Куэйл903,83548.46%1992Джордж Г.У. Буш/Дэн Куэйл731,23431.97%1996Боб Доул/Джек Кемп840,71237.30%2000Джордж У. Буш/Дик Чейни1,108,86444.56%2004Джордж У. Буш/Дик Чейни1,304,89445.64%2008Джон Маккейн/Сара Пэйлин1,229,21640.26%2012Митт Ромни/Пол Райан1,290,67041.29%2016Дональд Трамп/Майк Пенс1,221,74736.83%2020Дональд Трамп/Майк Пенс1,584,65138.77%

Сенаторлық

Вашингтон Республикалық партиясы сенаторлық сайлау нәтижелері
Сенаторлық сайлау үміткері
Дауыс
Дауыс %
Нәтиже
1914
Уесли Ливси Джонс
130,479
37.79%
Жеңді
1916
Майлс Поиндестер
202,287
55.39%
Жеңді
1920
Уесли Ливси Джонс
217,069
56.40%
Жеңді
1922
Майлс Поиндестер
126,410
42.93%
Жеңілді
1926
Уесли Ливси Джонс
164,130
51.31%
Жеңді
1928
Кеннет Макинтош
227,415
46.45%
Жеңілді
1932
Уесли Ливси Джонс
197,450
32.70%
Жеңілді
1934
Рено Одлин
168,994
34.02%
Жеңілді
1938
Эвинг Д. Колвин
220,204
37.12%
Жеңілді
1940
Стивен Ф. Чэдвик
342,589
45.84%
Жеңілді
1944
Гарри П. Кейн
364,356
44.44%
Жеңілді
1946
Гарри П. Кейн
358,847
54.34%
Жеңді
1950
Уолтер Уильямс
342,464
45.98%
Жеңілді
1952
Гарри П. Кейн
460,884
43.53%
Жеңілді
1956
Артур Б. Лэнгли
436,652
38.91%
Жеңілді
1958
Уильям Б. Бантц
278,271
31.38%
Жеңілді
1962
Ричард Г. Кристенсен
446,204
47.31%
Жеңілді
1964
Ллойд Дж. Эндрюс
337,138
27.79%
Жеңілді
1968
Джек Меткалф
435,894
35.26%
Жеңілді
1970
Чарльз В. Эликер
170,790
16.01%
Жеңілді
1974
Джек Меткалф
363,626
36.08%
Жеңілді
1976
Джордж М. Браун
361,546
24.25%
Жеңілді
1980
Слейд Гортон
936,317
54.17%
Жеңді
1982
Дуглас Джуэтт
332,273
24.28%
Жеңілді
1983 (қосымша)
Дэниел Дж. Эванс
672,326
55.41%
Жеңді
1986
Слейд Гортон
650,931
48.67%
Жеңілді
1988
Слейд Гортон
944,359
51.09%
Жеңді
1992
Род Чандлер
1,020,829
46.01%
Жеңілді
1994
Слейд Гортон
947,821
55.75%
Жеңді
1998
Линда Смит
785,377
41.59%
Жеңілді
2000
Слейд Гортон
1,197,208
48.64%
Жеңілді
2004
Джордж Незеркат
1,204,584
43.74%
Жеңілді
2006
Майк Макгавик
832,106
39.91%
Жеңілді
2010
Дино Росси
1,196,164
47.37%
Жеңілді
2012
Майкл Баумгартнер
1,213,924
39.49%
Жеңілді
2016
Крис Вэнс
1,329,338
40.86%
Жеңілді
2018
Сьюзан Хатчисон
1,282,804
41.48%
Жеңілді
2022
Тиффани Смайли
1,299,322
42.63%
Жеңілді

Губернаторлық

+Вашингтон Республикалық партиясы губернаторлық сайлау нәтижелеріСайлауГубернаторлық кандидатДауыс саныДауыс %Нәтиже1889Элиша П. Ферри33,71157.68%Жеңді1892Джон МакГрау33,28137.01%Жеңді1896Поттер С. "Чарли" Салливан38,15441.68%Жеңіліске ұшырады1900Джон М. Фринк49,86046.81%Жеңіліске ұшырады1904Альберт Э. Мид74,27851.34%Жеңді1908Самюэль Г. Косгроув110,19062.56%Жеңді1912Марион Е. Хей96,62930.35%Жеңіліске ұшырады1916Хенри МакБрайд167,80944.44%Жеңіліске ұшырады1920Луис Ф. Харт210,66252.25%Жеңді1924Роланд Х. Хартли220,16256.41%Жеңді1928Роланд Х. Хартли281,99156.22%Жеңді1932Джон Артур Геллатли207,49733.75%Жеңіліске ұшырады1936Роланд Х. Хартли189,14128.12%Жеңіліске ұшырады1940Артур Б. Лэнгли392,52250.24%Жеңді1944Артур Б. Лэнгли400,60448.12%Жеңіліске ұшырады1948Артур Б. Лэнгли445,95850.50%Жеңді1952Артур Б. Лэнгли567,82252.65%Жеңді1956Эмметт Т. Андерсон508,04145.00%Жеңіліске ұшырады1960Ллойд Дж. Эндрюс594,12248.87%Жеңіліске ұшырады1964Дэниел Дж. Эванс697,25655.77%Жеңді1968Дэниел Дж. Эванс692,37854.72%Жеңді1972Дэниел Дж. Эванс747,82550.78%Жеңді1976Джон Спеллман687,03944.43%Жеңіліске ұшырады1980Джон Спеллман981,08356.68%Жеңді1984Джон Спеллман881,99446.69%Жеңіліске ұшырады1988Боб Уильямс708,48137.79%Жеңіліске ұшырады1992Кен Эйкенберри1,086,21647.84%Жеңіліске ұшырады1996Эллен Красуэлл940,53842.04%Жеңіліске ұшырады2000Джон Карлсон980,06039.68%Жеңіліске ұшырады2004Дино Росси1,373,22848.87%Жеңіліске ұшырады2008Дино Росси1,404,12446.55%Жеңіліске ұшырады2012Роб МакКенна1,488,24548.33%Жеңіліске ұшырады2016Билл Брайант1,476,34645.49%Жеңіліске ұшырады2020Лорен Калп1,749,06643.12%Жеңіліске ұшырады