Кіріспе

Алтыншы қалыпты форма (6NF) – реляциялық деректер базасын қалыпқа келтіруде қолданылатын қалыпты форма, ол реляциялық алгебраны кеңейтеді және реляциялық операторларды (мысалы, біріктіру) интервалдық деректерді қолдау үшін жалпылайды, бұл уақыттық деректер базаларында пайдалы болуы мүмкін. Тарихи тұрғыдан 6NF термині басқа нормализация деңгейін білдіру үшін де қолданылған, бірақ қазір бұл домендік кілт қалыпты формасы (DKNF) деп белгілі (басқа мағыналарын қараңыз).

Анықтама

Кристофер Дж. Дата және басқалар алтыншы қалыпты нысанды реляциялық алгебраның кеңейтуіне негізделген қалыпты нысан ретінде анықтады. Реляциялық операторлар, мысалы, join, күндер немесе уақыт сәттері сияқты интервалдық деректерді табиғи түрде өңдеуді қолдау үшін жалпыландырылады, мысалы, уақыттық деректер базасында. Алтыншы қалыпты нысан осы жалпыланған қосылуға негізделген, келесідей: relvar R [кесте] алтыншы қалыпты нысанда (қысқаша 6NF) болады, егер және тек егер ол ешқандай тривиалды қосылу тәуелділігін қанағаттандырмаса. Мұнда, бұрынғыдай, қосылу тәуелділігі тривиалды болады, егер және тек егер ең болмағанда бір проекция (мүмкін U проекциялары) relvar [кесте] қатысты атрибуттардың барлық жиынтығы бойынша алынса. Дата және басқалар Relvar R алтыншы қалыпты нысанда (6NF) болады, егер және тек егер R-дің әрбір JD [Join Dependency] тривиалды болса. JD тривиалды болады, егер және тек егер оның компоненттерінің бірі толыққанды тиісті атрибуттар жиынымен тең болса. 6NF-тағы кез келген қатынас 5NF-те де болады. Алтыншы қалыпты нысан қатынас айнымалыларын азайтылмас құрамдас бөліктерге бөлшектеуге бағытталған. Бұл уақыттық емес қатынас айнымалылары үшін салыстырмалы түрде маңызсыз болғанымен, уақыттық айнымалылармен немесе басқа интервалдық деректермен жұмыс істегенде маңызды болуы мүмкін. Мысалы, егер қатынаста жеткізушінің аты, мәртебесі және қаласы болса, онда біз осы мәндердің жарамды болған уақыты сияқты уақытша деректерді де қосуымыз мүмкін (мысалы, тарихи деректер үшін), бірақ бұл үш мән бір-бірінен тәуелсіз және әртүрлі жылдамдықпен өзгеруі мүмкін. Мысалы, біз мәртебенің өзгеру тарихын қадағалауды қалауымыз мүмкін; өндіріс шығындарын қарап шығу жеткізушінің қаласын ауыстырғанын және осылайша жеткізу үшін алған ақысын анықтауы мүмкін. SQL-дегі уақыттық агрегация туралы толыққанды талқылау үшін Zimanyi-ге қараңыз. Басқа тәсіл үшін TSQL2-ге қараңыз.

Қолданылуы

Алтыншы қалыпты нысан 2009 жылдан бері кейбір деректер қоймаларында пайдасы кемшіліктерінен басым түсетін жағдайларда қолданылады, мысалы, тік модельдеуді пайдаланғанда. 6NF қолдану кестелердің санының артуына алып келсе де, қазіргі заманғы деректер базалары қажет емес жағдайларда таңдау сұраныстарынан кестелерді алып тастай алады (бұл процесс «кестелерді жою» деп аталады, осы арқылы сұранысқа сілтеме жасайтын кейбір кестелерді оқылмай-ақ шешуге болады) және осылайша тек бірнеше атрибуттарға қатынауды қамтамасыз ететін сұраныстарды жылдамдатады.

Басқа мағыналары

Алтыншы қалыпты форма (6NF) кейде домендік кілт қалыпты формасының (DKNF) синонимі ретінде де қолданылады. Мұндай қолданыс Date және авторлардың жұмысына дейін пайда болған.