Кіріспе
Бесінші қалыпты форма (5NF), сонымен қатар проекция-қосылу қалыпты формасы (PJ/NF) деп аталады, – көп мәнді фактілерді тіркеу үшін қолданылатын реляциялық деректер базаларындағы артық ақпаратты семантикалық байланысты бірнеше қатынастарды бөліп көрсету арқылы жоюға бағытталған деректер базасын қалыпқа келтіру деңгейі. Кесте 5NF-те екендігі тек қана осы кестедегі барлық тривиалды емес қосылу тәуелділіктері кандидат кілттері арқылы анықталса ғана айтылады. Бұл артық ақпаратты жою тұрғысынан соңғы қалыпты форма. 6NF да бар, бірақ оның мақсаты артық ақпаратты жою емес, сондықтан оны көбінесе деректер қоймалары ғана қолданады, онда кестелерді тоғысуға келмейтін етіп жасауға болады. R-ге қатысты *{A, B, Z} қосылу тәуелділігі, R-дің кандидат кілттері арқылы анықталады, егер және тек егер A, B және Z-дің әрқайсысы R үшін суперкілт болса. Бесінші қалыпты форманы алғаш рет 1979 жылы Рональд Фагин өз конференция баяндамасында «Қалыпты формалар және реляциялық деректер базасы операторлары» деген тақырыпта сипаттады.
The fifth normal form was first described by Ronald Fagin in his 1979 conference paper Normal forms and relational database operators.
Қолданылуы
Тек сирек жағдайларда ғана 4NF кестесі 5NF-қа сәйкес келмейді; мысалы, егер бөлшектелген кестелер циклдік болса. Бұл 4NF кестесіндегі атрибут мәндерінің жарамды комбинацияларын басқаратын күрделі нақты әлемдік шектеулер сол кесте құрылымында түсініксіз болған жағдайлар. Егер мұндай кесте 5NF-қа нормаланбаса, кестедегі деректердің логикалық дұрыстығын сақтау жүктемесінің бір бөлігі енгізу, жою және жаңарту үшін жауапты бағдарламаға жүктеледі; сондай-ақ кестедегі деректердің дұрыс емеу қаупі артады. 5NF дизайны мұндай дұрыс емеушіліктердің пайда болуын болдырмайды. Т кестесі бесінші қалыпты формада (5NF) немесе проекциялық қосылу қалыпты формасында (PJ/NF) болады, егер оны кез келген сандағы кіші кестелерге жоғалтусыз бөлу мүмкін болмаса. Бөлуден кейін барлық кіші кестелер Т кестесімен бірдей үміткер кілтке ие болса, онда бұл жағдай ескерілмейді.