Кіріспе

Ресейлік футболшы Александр Владимирович Филимонов (Александр Владимирович Филимонов; 15 қазан 1973 жылы туған) – Ресейдің бұрынғы футбол қақпашысы. Ол 2011 жылы Ресей жағажай футбол құрамасымен жағажай футболынан әлем чемпионатын жеңіп алды. Кәсіби карьерасында ең көп танылғаны – Мәскеудің "Спартак" клубы мен Ресей ұлттық футбол құрамасында ойнағаны, сондай-ақ "Евро-2000" іріктеу кезеңінің плей-офф матчында Андрей Шевченкодан соққан қателі голымен есте қалды.

Ерте өмір және мансап

Филимонов Йошкар-Олада туған, бірақ балалық шағын КСРО-ның басқа қалаларында өткізген. Әкесі футбол жаттықтырушысы болғандықтан, ол кішкентай кезінен футболға қызығушылық танытқан. Йошкар-Оладағы «Буревестник» футбол академиясын бітірген соң, 1990 жылдың жазында Советтер Одағының В лигасынан «Сталь» (Чебоксары) клубына өтті. Он жеті жасында ол маусымда тек екі ойынға қатысты. Сол қыста Йошкар-Олаға оралып, 1991 жылғы Кеңес Екінші лигасының В турнирінде ойнау үшін жергілікті «Дружба» (Йошкар-Ола) командасына қосылды. Филимонов тез арада «Дружба» қақпасының бірінші нөміріне айналып, 38 матчта ойнады. Сондай-ақ ол бір гол соқты, ол оның ересектер карьерасындағы жалғыз голы болды. 1991 жылғы маусым аяқталар тұсында Кеңес Одағы тарап кетті. 1992 жылдың басында Филимонов жаңа құрылған Ресей Премьер-лигасына өткен «Факел» (Воронеж) командасына қосылды, бұл команда Кеңес Бірінші лигасының ортасында қалған болатын. Оның бар күшіне қарамастан, «Факел» алғашқы маусымда лигадан түсіп кетті. Филимонов «Факелмен» Ресей Бірінші лигасының тағы бір маусымын өткізіп, 1993 жылы 37 матчта 20 рет қақпаны құрғақ сақтап, «Факел» сапында барлығы 71 ойынға қатысты. «Текстильщик» (Камышин) командасына келгеннен кейін Филимонов тез арада негізгі қақпашы болды және 1994 жылы УЕФА кубогында «Нант» (Франция) және «Бекешчаба» (Мажарстан) командаларымен еуропалық клубтық турнирдегі алғашқы матчтарын өткізді. «Текстильщик» сапында екі маусым бойы Филимонов Ресейдің ең перспективті қақпашыларының бірі саналды. 1995 жылдың 6 маусымында ол Сан-Мариноға қарсы Ресей U23 құрамасы сапында дебют жасап, 1995 жылдың күзінде үш U23 матчына қатысты.

Мәскеудегі "Спартак"

Филимоновтың "Текстильщик" клубымен шарты 1996 жылы бітті, ал клубтың қаржылық қиындықтары оны жаңаруға мүмкіндік бермеді. Сол кезде "Спартак" Мәскеу Станислав Черчесовты алмастыратын жаңа қақпашы іздеп жатқан еді, ол "Вакер Инсбрук" клубына кеткен болатын. "Спартак" Руслан Нигматуллинді сатып алды, бірақ құрамының тереңдігін арттыру үшін Филимоновты да шартқа тартып алды. Бастапқыда Филимонов Нигматуллиннің дублері болды және УЕФА Чемпиондар Лигасында ойнау мүмкіндігінен айырылды, бірақ алғашқы маусымында Георгий Яртцев Филимоновтың тұрақтылығын жоғары бағалағандықтан, ол қайтадан негізгі қақпашыға айналды. "Спартак" сапындағы карьерасының көп бөлігінде Филимонов клубтың негізгі құрамында ойнады. 2001 жылдың жазында клубтан кеткен кезде ол алты лига титулын жеңіп алды, көптеген Чемпиондар Лигасы матчтарында (оның ішінде "Арсеналға" қарсы 4:1 есебімен жеңіліссіз ойын) қатысты және Ресей ұлттық құрамасының тұрақты ойыншысы атанды. Осы кезде Максим Левицкий клубтың басты қақпашысы болды.

Кейінгі мансап

Филимонов «Спартактан» кеткеннен кейін ауыр жарақат алған Александр Шовковскийді алмастыру үшін Киевтің «Динамосына» ауысты. Ол аз ғана ойын өткізді, себебі Виталий Рева Шовковскийдің орнына басты қақпашы болды. «Динамодағы» келісімшарты аяқталған соң, ол Ресейге оралып, «Уралан Элиста» клубында ойнады. Екі маусым «Уралан» клубында ойнағаннан кейін, ол Мәскеу клубымен келісімшарт жасасты. 2004 жылғы маусымның бірінші жартысында ол Мәскеу үшін тұрақты түрде ойнады, бірақ 2005 жылы клубтың үшінші нөмірлі қақпашысы болды және ешқандай ойынға қатыспады. 2007 жылдың қаңтар айында Филимонов Кипрдің «Неа Саламина» клубына қосылды. Кәсіби футболдан зейнеткерлікке шыққанға дейін ол Ресейдің «Кубань Краснодар» клубында және Өзбекстанның «Локомотив Ташкент» клубында ойнады. 2009 жылы ол Ресей құрамасының құрамында 35 жастан асқан зейнеткер ойыншылар арасында өткен 2009 жылғы «Легендалар кубогын» жеңіп алды. 2011 жылы Филимонов жағажай футболына ауысып, «Локомотив» Мәскеу клубына қосылды, олармен бірге ұлттық чемпионатты және суперкубокты жеңіп алды. Жағажай футболындағы табысы оған ұлттық құрамаға шақыру алып келді, ол 2011 жылғы FIFA жағажай футболы әлем чемпионатында жеңіске жетті. 1998 жылы төрт достық матчта ойнады, бірақ Борис Игнатьев және Анатолий Бышовец басшылығымен ұлттық құраманың басты қақпашысы болған жоқ. Бұл Олег Романцевтің, ол бұрын «Спартакта» оны жаттықтырған, ұлттық құраманың бас жаттықтырылуына тағайындалғаннан кейін өзгерді. Филимонов Ресей құрамасының 2000 жылғы Еуропа чемпионатына іріктеу кезеңіндегі басты қақпашысы болды, онда команда үлкен жетістіктерге қол жеткізді, соның ішінде 1999 жылдың 5 маусымында Францияға қарсы «Стад де Франс» стадионында 3–2 есебімен жеңіске жетті. Филимоновтың мансабындағы маңызды кезең 1999 жылдың 9 қазанында Украинаға қарсы өткен матчта болды, онда Ресейдің жеңісі оларды 2000 жылғы Еуропа чемпионатының плей-офф кезеңіне жолдама беретін еді. Ресей мен Украина арасындағы посткеңестік қарсыластық бұл ойынды көп күткен кездесуге айналдырды, нәтижесінде Лужники стадионы соңғы он бес жылда алғаш рет толық сатылды. Матч барысында Ресей доминанттық ойын көрсетті, бірақ 75-ші минутқа дейін гол соқпады, осы кезде Валерий Карпин Ресей үшін бос соққыдан гол соқты. Алайда 88-ші минутта Украинаға қақпадан алыс жердегі бос соққы берілді. Андрей Шевченко допты тікелей Филимоновтың қолына соқты, бірақ Филимонов соққыға дайын болмады және гол жіберіп алды. Матч 1–1 есебімен аяқталды, Франция топтан шықты, ал Украина Ресейдің есебінен плей-оффқа өтті. Содан кейін Филимонов Ресей құрамасы үшін тағы төрт ойын өткізді, бірақ тек достық матчтарда. Ол Ресей құрамасы үшін басқа да ресми ойындарда ойнаған жоқ. Ол 2002 жылғы әлем чемпионаты үшін Ресей құрамасына шақырылды, бірақ бұрынғы «Спартак» командаласы Руслан Нигматуллинге қарағанда ойнатылмады.