Кіріспе

SNOTEL – АҚШ-тың Батыс бөлігінде АҚШ Ауыл шаруашылығы министрлігінің Табиғи ресурстарды сақтау қызметі (NRCS) басқаратын қар қаптамасы және оған байланысты климаттық сенсорлардың автоматтандырылған жүйесі. Алясканы қоса алғанда, 11 штатта 900-ден астам SNOTEL (немесе қар телеметриясы) станциясы бар. Бұл станциялар көбінесе, қол жеткізу қиын немесе шектеулі болатын, алыс, биік таулы суайдындарда орналасқан. NRCS техникалық қызмет көрсету үшін жаяу жүру, шаңғы тебуден бастап тікұшақтарға дейін әртүрлі тәсілдер қолданылады. SNOTEL станцияларының барлығында қардағы су мөлшері, жиналған жауын-шашын және ауа температурасы өлшенеді. Кейбір станцияларда қардың қалыңдығы, топырақтың ылғалдылығы мен температурасы, жел жылдамдығы, күн сәулесі, ылғалдылық және атмосфералық қысым да өлшенеді. Бұл деректер жылдық су қорын болжау, су тасқындарын күту және жалпы климатты зерттеу үшін пайдаланылады.

Тарих

SNOTEL станциялары 1960 жылдардың ортасында орнатыла бастады. Климатты болжауда оларды пайдалану бастапқыда жоспарланбаған, бірақ ол АҚШ-тың батыс аймақтары үшін, кем дегенде маусымдық қар қабаты болатын биік орналасқан жерлердегі стандартты климаттық деректерге айналды. Алгоритмдерді үздіксіз жаңарту жоғалған деректерді түзетуге және толықтыруға мүмкіндік береді, ал байланыс жүйесін жақсарту деректерді жинау сапасын арттырады.

Метеор жарылысы технологиясы

SNOTEL метеорлық жарылыс байланыс технологиясын қолдана отырып, деректерді дерлік нақты уақытта жинап, жібереді. Жерден 80-120 шақырым биіктікте орналасқан иондалған метеорлар тобынан VHF радиосигналдары тік бұрышпен шағылысады. Жерсеріктер қатыспайды, NRCS жүйенің барлық бөлігін басқарады. Объектілер бір жыл бойы күтпестен және жөндеусіз жұмыс істеу үшін жасалған. Олар аккумуляторлармен жұмыс істейді және күн панельдерімен зарядталады. Әрбір объектінің жағдайы күніне бір рет 8 операциялық функция бойынша есеп беру арқылы бақыланады. Кез келген мәселе немесе нашарлау NRCS электроникалық техникалық мамандары тарапынан жауапты әрекеттерге алып келеді, олар алты деректерді жинау кеңсесінде орналасқан. SNOTEL объектілері NRCS басқаратын Бойзе, Айдахо және Огден, Ютадағы екі бас станса арқылы тексеріледі. Портленд, Орегон штатындағы NRCS Ұлттық су және климат орталығындағы (NWCC) орталық компьютер жүйе жұмысын бақылайды және SNOTEL желісі жинаған деректерді қабылдайды.

Жүйенің мүмкіндіктері

Негізгі SNOTEL орындарында қысымды сезімтал қар жазғышы, жинақталған жауын-шашын өлшегіші және ауа температурасы датчигі болады. Дегенмен, олар 64 канал деректерді қабылдай алады және аналогтық, параллель немесе тізбектік цифрлық сенсорларды қолдайды. Орналасқан жердегі микропроцессорлар күнделікті максималды, минималды және орташа температура туралы ақпаратты есептеу сияқты функцияларды атқарады. Әдетте, сенсор деректері 15 минут сайын тіркеліп, барлық орындар бойынша күнделікті сауалнама кезінде жіберіледі. Арнайы сауалнамалар қажеттілікке қарай жиірек жүргізіледі. Жаңа буын қашық орындары, бас станциялар және орталық компьютерлік құрылғылар қашық орындарды сағат сайын сұрап алуға мүмкіндік береді. Жүйе қашық орнының конфигурациясын өзгерте алады, қашық орнына қандай сенсорларды қосу керек немесе қандай параметрлерді жіберу керек екенін көрсететін тиісті командаларды жібереді. Кез келген сенсор каналы бойынша әртүрлі есептеулер жасауға болады. Мысалы, пайдаланушы максималды, минималды, орташа, стандартты ауытқу немесе дөңгелек орташаны таңдай алады. Әр сенсорға белгілі бір интервалмен дербес қол жеткізуге болады. Мысалы, желдің жылдамдығы күні бойы әр минут сайын өлшеніп, орташа мәнге жетуге болады, ал қар жазғышы жинақталған көлем үшін 15 минут сайын тексеріледі. Жүйенің өнімділігі жылдар бойы метеориттік жарылыс байланысының ерекшеліктерін жақсы түсіну және жабдықтың жақсаруының нәтижесінде артты. Жүйе бойынша сауалнамаға 95 пайыз жауап беру стандарт саналса, 99 пайызға жуық жауаптар жиі кездеседі.

Деректерді сақтау, басқару және қолжетімділік

Барлық деректер SNOTEL орталық компьютеріне түседі, ол өз кезегінде деректерге қол жеткізуге болатын NWCC-дегі Орталықтандырылған болжау жүйесімен (CFS) байланысты. CFS-ке түскеннен кейін деректер реляциялық деректер базасында сақталады, онда түрлі талдаулар мен графикалық бағдарламалар қолжетімді. Ағымдағы және тарихи деректер мен талдаулар CFS-ке қосылу арқылы, дискіде немесе таспада, қағаз түрінде және интернетте қолжетімді.