Кіріспе

Гилрой Ямато Ыстық бұлақтары, Калифорния тарихи ескерткіші және Ұлттық тарихи орындар тізіміне енген, Гилрой, Калифорния маңында орналасқан, минералды ыстық суларымен және алғашқы қоныс салушылар мен жапон иммигранттарының тарихи дамуымен әйгілі. Ең ерте сақталған итальяндық-викториандық стильдегі құрылыстар 1870-ші жылдарға дейін жетеді, ал ең ертедегі монша 1890 жылы салынған. Сонымен қатар, мүлікте 1939 жылы салынған буддалық киіз үйі және сол жылғы жапон бағының шайханасы бар. Бұл мүлік сондай-ақ Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілген. Ыстық бұлақтың температурасы 99° - 111°F (37° - 44°C) аралығында өзгереді. Осы бұлақтарда өте ыстық ортада тіршілік ете алатын экстремофильді микроорганизмдер табылды.

Орнату және ерте тарихы

Бұл орын Гилройдан солтүстік-шығысқа қарай шамамен он шақырым жерде, Койота ағысының жоғасында орналасқан, аралас емен орманының беткейінде жатыр. Аймақ Франсиско Кантуаның жаңалығымен байланысты, ал жердің негізгі бөлігі 1866 жылы алғашқы қоныс аударушылар Джордж В. Руп пен Уильям Ф. Олден сатып алған. Руп күніне 200-ге дейін қонақтарды қабылдай алатын, ал Руп құрған курорт тез арада танымал болды. Сол кезде курорт "штаттағы ең жақсы бұлақтар" деп мақталып, бағаланды (Коффин, 1873). 1874 жылғы үш қабатты ағаш каркастық қонақ үй және 1870 жылдарға қарайтын бір қабатты ағаш каркастық клуб үйі болған. 19 ғасырдың соңғы онжылдығында одан әрі даму болды: жоғарыда аталған 1890 жылғы моншахана, бірнеше 1890 жылдарғы тақта және тіреуішті қонақ үйлер және ыстық бұлақтардың бірінің үстіндегі ағаштан жасалған киоск. Виктория дәуіріндегі осы тарихи қонақ үйдің көрнекті қонақтарына Сан-Франциско мэрі Джеймс Фелан, алтын өндіруші магнаты Адольф Сатро, Клаус Спрекельс және әнші Маргарет Альверсон Блейк кірді.

1920-шы жылдардың шулы шағы

Америка тарихындағы осы дамыған кезеңде одан әрі даму орын алды. 1920 жылдардың алдында 1913 жылы секвойя ағашынан жасалған су резервуары салынды және 1917 жылы минералды суға арналған алғашқы бетонды бассейн орнатылды. 1920 жылдардың басында Уильям мен Эмили Макдональд бұл жерді Руптан сатып алды. Қонақ үйлердің саны 24-ке жетті. "Аризона" қонақ үйі 1924 жылы салынды, бірақ өкінішке орай, 1992 жылы өртенді. 1920 жылдардағы түпнұсқалық қонақ үйлердің бірнешесі әлі де сақталған, олардың әрқайсысы әртүрлі штаттың атымен аталады. Қонақ үйлердің атаулары әрбір құрылыстың алдына оңай анықтау үшін жазылған. Осы кезеңде Гилрой Жылы бұлақтарындағы әлеуметтік өмір өте қарқынды болды. Заңсыз спирттік ішімдіктер мен ойын автоматтары туған күн тойларына, бейсенбі күнгі покер ойындарына, жүзуге, сенбі күнгі билерге және жергілікті қоғамдық ұйымдардың кездесулеріне көптеген адамдарды тартты. Жазғы маусымда күніне 500-ден астам адам демалыс орнына келіп тұратын. Сан-Франциско мотоцикл клубы 1920 жылы мұнда ерекше іс-шара өткізді (Gilroy Advocate, 1920). Осы дәуірде автомобильдердің пайдалануы күрт өсті, сондықтан 1920 жылдардың басында Гилрой Жылы бұлақтары жолының бойында көбейіп келе жатқан автомобильдерге орын беру үшін ағаштарды кесудің қарқындылығы артты. Дегенмен, онжылдықтың соңында Ұлы депрессия курорттағы белсенділіктің төмендеуіне әкелді. Бұл төмендеуге Уильям Макдональдтың қазасы және Руптың ипотекалық сотының өтуі себеп болды. 1934 жылы Гилрой Жылы бұлақтарындағы почта бөлімі жабылды, ал 1935 жылы Оңтүстік Тынық мұхиты темір жолы курортқа автомобильмен жол ақысын тоқтатты.

Жапон ықпалының басталуы

1938 жылдың 15 қыркүйегінде "Гилрой Адвокат" газеті "Жапон капиталисі танымал Гилрой ыстық бұлақтарын сатып алды" деген мақала жариялады. Уотсонвиллдегі сәтті жапондық салат өсіруші Кюзабуро Саката, 1939 жылы Сан-Францискодағы Қазына аралында өткен "Алтын қақпа" көрмесіндегі жапон павильонын жобалаған Император сарайының Нагао Сакурайдың қатысуымен жапон бағын салуды жоспарлап отырғанын хабарлады. Гилрой ыстық бұлақтары – американдық арманға толық ие болу үшін жапон-американдықтардың табысты күресінің шағын үлгісі еді. Басқа иммигранттар дискриминацияға ұшырап, өздеріне оқшауланған аймақтар құрғаннан өзгеше, жапон қоныс аударушылары өз үлесін алу үшін жүйе ішінде күресті. Гилрой ыстық бұлақтары жапон текті американдықтар үшін маңызды символға айналды, әсіресе, бұл бұлақтар олардың туған жерлерінің ұқсас географиялық ерекшеліктерін еске түсірді (Сейдо, 1941).

Екінші дүниежүзілік соғыс және оның салдары

Перл-Харборды бомбалаудан кейін Саката және Санта-Клара округінің көптеген жапон-американдықтары интернациялық лагерьлерге қамалды. Сакатаның еуропалық бизнес серіктестері соғыс кезінде курортты бұрынғыдай сәнінен айырылған күйде жалғастырды. Интернациялық лагерьден босатылғаннан кейін Саката курорттың иесі және басқарушысы ретінде қайта келді. Ол өзінің жапон-американдық достарын "емдік күшін табу үшін табиғаттың сыйлаған нәрсесіне" бірге қосылуға шақырды. Бұл орын жапон текті американдықтардың еуропалық американдықтармен араласып, демалатын жиынға айналды.

Қазіргі заман

1946 жылы ұйықтайтын қосымша ғимарат бұзылды, ал 1964 жылы Саката кабиналарды жылыту жүйелеріне қатысты жаңа талаптар бойынша округтік құрылыс инспекторларының талаптарын орындай алмады. Сондықтан ол мүлікті Портола-Вэллиден келген ландшафт сәулетшісі Филипп С. Граймске сатты. 1980 жылы қонақ үй мен клуб үйі өртеніп кетті. 1988 жылға дейін бұл жер жеке курорт ретінде пайдаланылды, содан кейін Осака қаласында (Жапония) кеңсесі орналасқан Fukuyama International, Inc. компаниясы сатып алды. Фукуяма мүлікті жапон-американдық мәдени және демалыс орталығы ретінде қайта жаңарту жоспарларын бастады және оған Калифорния тарихи ескерткіші мәртебесі берілді. 2003 жылы мүлікті Калифорния парктер және ойын-сауық департаменті сатып алып, Генри У. Коу мемлекеттік паркінің құрамына қосты. Қазіргі уақытта басқару жоспары іске асырылғанша ол жұртшылыққа жабық, бірақ көптеген ғимараттар вандализм мен уақыттың, ауа райының әсерінен зардап шекті.